odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Frawaszi
    5.03.2019
    Słowo frawaszi wg różnych źródeł jest odmienne albo nie. Jeśli zatem je odmieniać, to według jakiego wzorca? Jaką postać będzie miał mianownik liczby mnogiej?
  • Wyrażać siebie a wyrażać się
    5.03.2019
    Szanowni Państwo!
    Interesuje mnie różnica między zdaniami:
    Dla naszego grupowego celu istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może On wyrażać Siebie w naszym grupowym sumieniu.
    Jedyną i najwyższą władzą w naszej wspólnocie jest miłujący Bóg, jakkolwiek może się On wyrażać w sumieniu każdej grupy.

    W sumie interesuje mnie tylko różnica, o ile jest jakaś, między wyrażaniem się a wyrażaniem Siebie. Moim zdaniem to nie to samo, ale...

    Z poważaniem – Cain
  • Ile państwa?
    5.03.2019
    Szanowni Państwo,
    spotkałam się z formą Szanowni Państwa. Ktoś powiedział mi, że używa się tego, gdy zwracamy się do różnych grup – państw. Znalazłam około 1500 wyników w Googlach, nawet na stronie gov.pl.

    Będę bardzo wdzięczna za komentarz.

    Z poważaniem,
    Urszula Chybowska
  • Z końcówką czy bez?
    4.03.2019
    Szanowni Państwo,
    w jednej z książek spotkałam się z nową dla mnie konstrukcją: Umyłyśmy ręce i zaczęły jeść kolację czy Poszliśmy do domu i zjedli kolację. Tego typu przykłady przewijały się przez cały utwór, czy taka forma jest poprawna i wolno jej używać?
    Bardzo dziękuję.
  • Wszcząć w czasie przyszłym
    4.03.2019
    Szanowni Państwo,
    na pytanie o formę czasownika wszcząć w czasie przyszłym Mirosław Bańko odpowiedział w poradni, że „czasownik wszcząć nie jest używany w czasie przyszłym”. Katarzyna Kłosińska z kolei na to samo pytanie odpisała: „Formy czasu przyszłego czasownika wszcząć to wszcznę, wszczniesz, wszcznie, wszczniemy, wszczniecie, wszczną”. Którą opinię uznać za obowiązującą?

    Z wyrazami szacunku
    Przemysław Trębacz
  • Oko jako nazwisko
    1.03.2019
    Szanowni Państwo,
    dlaczego nazwisko Oko odmieniamy tak jak nazwiska Kościuszko, a nie jak rzeczownik pospolity oko. Wiem, że nazwiska słowiańskie zakończone na -o odmieniamy wedle deklinacji żeńskiej, gdy przed -o występuje spółgłoska twarda, zaś według deklinacji męskiej, gdy spółgłoska ta jest miękka. Interesuje mnie jednak, dlaczego nazwisko Oko powinniśmy odmieniać jako Oki, Oce, Okę..., a nie jako Oka, Oku itd. Tłumaczy to po prostu tradycja czy może chodzi o głębsze racje merytoryczne?
  • Bohater w liczbie mnogiej
    1.03.2019
    Jaka jest poprawna pisownia: bohaterzy czy bohaterowie?
  • Zszyć czy zeszyć
    1.03.2019
    Szanowni Państwo,
    zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie, która z form dzisiaj jest bardziej poprawna: zszyć czy zeszyć. Poszukując informacji w tej kwestii gdzieś znalazłam, że jedna i druga forma jest poprawna, koleżanka polonistka twierdzi, że tylko forma zszyć.

    Z góry bardzo dziękuję za pomoc.

    Z poważaniem
    Anna S.
  • Apostrof
    12.02.2019
    Czy apostrof postawiony niepotrzebnie w odmianie nazwiska obcego jest błędem ortograficznym czy interpunkcyjnym? Znalazłam w Internecie różne klasyfikacje. Chodzi o zapis (kogo? co?) van Gogh’a.
  • Co na końcu?
    12.02.2019
    Dzień dobry,
    chciałabym zapytać, która forma jest poprawna:
    1. On widzi Was. A Wy widzicie jego?
    2. On widzi Was. A Wy widzicie go?

    Moim zdaniem forma 1 – z uwagi na szyk zdania i nacisk na ostatnie słowo. Jego to poprawna forma biernika, najwłaściwsza przy takim szyku. Mam rację?

    Z góry dziękuję za rozstrzygnięcie sporu :)
    Z pozdrowieniem
    Iza Bogus
  • Wyrażać siebie czy wyrażać się?
    8.02.2019
    Szanowni Państwo!
    Intryguje mnie różnica w zdaniach: Istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może On wyrażać Siebie w naszym grupowym sumieniu oraz Istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może się On wyrażać w naszym grupowym sumieniu. Czy wyrażać się i wyrażać siebie to jedno i to samo? Czym się różnią? Czy interpunkcja w tych zdaniach jest poprawna?

    Z poważaniem – Maria Witek
  • Fleksja czy składnia?
    5.02.2019
    Szanowni Państwo,
    ostatnio natknęłam się w Internecie na następujące wypowiedzenie: Miejsce doprawdy niezwykłe – Muzeum Historycznym w Przasnyszu. Czy w tym równoważniku zdania mamy do czynienia z błędem składniowym? A może to błąd fleksyjny? Chodzi mi, rzecz jasna, o przydawkę historyczny w miejscowniku. Bardzo proszę o krótkie wyjaśnienie. Będę wdzięczna za odpowiedź.

    Z wyrazami szacunku
    Anna J.
  • Jean Berthier
    1.02.2019
    Witam!
    Zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie czy odmiana nazwiska francuskiego jest konieczna. Chodzi mi o postać: Jean Berthier. Jest to założyciel zgromadzenia zakonnego Misjonarzy Świętej Rodziny. W pisanej pracy posługuję się polskim imieniem Jan i francuskim oryginalnym nazwiskiem Berthier. Przyjąłem zasadę odmiany imienia i braku odmiany w przypadku nazwiska, np. z Janem Berthier, o Janie Berthier, Janowi Berthier. Czy takie rozwiązanie jest dopuszczalne?
    Z wyrazami szacunku!
  • Danio
    28.01.2019
    Zastanawiamy się w zespole, czy należy pisać [1] ten danio czekoladowy (jest mocno kakaowy) czy to danio biszkoptowe (zostanie pożarte)?
  • Kłopotliwy iPhone
    25.01.2019
    Szanowni Państwo!
    Wiele już było o kłopotliwej nazwie wyrobów Apple i ich odmianie (np. narzędnik), ale tym razem chodzi mi o liczbę mnogą. Jedna sztuka to iPhone, a jeśli będzie ich więcej, to iPhone’y, czy może iPhony albo jeszcze inaczej?

    Z poważaniem – Drzazga
  • Rzeczpospolita
    25.01.2019
    Poproszę o wyjaśnienie rozbieżności co odmiany słowa: rzeczpospolita. W Nowym słowniku poprawnej polszczyzny PWN 1999 pod red. A. Markowskiego zabronione używanie rzeczypospolita, a w Słowniku ortograficznym WILGA 2000 pod red. A. Markowskiego ta forma jest dopuszczalna. W Innym słowniku języka polskiego PWN 2000 pod red. M. Bańko w mianowniku rzeczypospolita nie występuje, ale w odmianie już tak. Czy jest dopuszczalna odmiana tego słowa w wołaczu: o rzeczpospolito! o rzeczypospolito!
  • Goalball
    24.01.2019
    Witam serdecznie,
    Moje pytanie dotyczy odmiany przez przypadki nazwy pewnej paraolimpijskiej dyscypliny sportu – goalball (brak polskiej nazwy). Nurtują mnie dwa sformułowania: drużyna goalballa i mistrzostwa goalball, oba napotykane zarówno w internecie, jak i w artykułach prasowych. ale również w polskim środowisku zawodników i trenerów. Pytanie czy, analogicznie do innych anglojęzycznych sportów z końcówką -ball poprawnie nie byłoby napisać drużyna goalballu i mistrzostwa w goalballu?
  • Co z kruszczykiem Greutera?
    22.01.2019
    Szanowni Państwo,
    otrzymałem wczoraj recenzję tekstu o tematyce przyrodniczej, która wprawiła mnie w zdumienie. Recenzent poprawił sformułowania stwierdzono jesion pensylwański i znaleziono kruszczyk Greutera na (odpowiednio) stwierdzono jesiona pensylwańskiego i znaleziono kruszczyka Greutera. Proszę o informację, czy w języku polskim nazwy drzew i innych roślin należą do kategorii rzeczowników żywotnych czy nieżywotnych, i jakie końcówki przybiera ich biernik w liczbie pojedynczej.

    Z pozdrowieniami
    P.K.
  • Bezokolicznik
    18.01.2019
    Witam. Przeszukałam wiele stron, ale żadna nie dała mi dobrej odpowiedzi. Zastanawia mnie forma można coś zrobić. Na przykład w zdaniu Można to przecież zrobić w paczkomacie. Czy taką frazę nazwalibyśmy bezokolicznikiem? Czy jednak w jakiś sposób da się określić liczbę, tryb, stronę, osobę itp.?

    Dziękuje za pomoc.
  • imię Dudley
    16.01.2019
    Szanowny Panie Doktorze,
    dziękuję za poradę https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Jeszcze-o-nazwisku-Casey;19108.html. Zrozumiałem już swój błąd w interpretacji reguły [243]. Jedno jeszcze tylko mnie zastanawia. W „Harrym Potterze” jest postać Dudleya Dursleya. Czy Pana zdaniem imię to powinno być odmieniane przymiotnikowo, jak wspominane nazwisko Dudley? W całej serii książek odmieniano je rzeczownikowo, co wpłynęło na moją wątpliwość.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!