pragmatyka

 

To skarbnica informacji o tym, których wyrazów i wyrażeń używać w określonych sytuacjach, jaki wpływ na znaczenie lub rozumienie tekstu ma sytuacja, kontekst, nadawca lub odbiorca. Dowiesz się tu: jak zwracać się do określonej osoby; kiedy stosować wielką literę w zwrotach grzecznościowych; jak pisać tytuły naukowe lub stanowiska w formach adresatywnych; czy można napisać ?Witam? w e-mailu; kiedy zrozumiały jest zwrot ?Jestem samochodem?.

  • usłyszeć zarzuty
    14.10.2013
    Ponieważ w mediach natrętnie pojawia się zwrot usłyszeć zarzuty (o przestępstwo), zastanawiam się, czy jest on w 100% poprawny. W końcu nie wiadomo, czy skazany na pewno zarzuty usłyszy bądź usłyszał (to bowiem zależy od stanu jego narządu słuchu, koncentracji uwagi itp.), natomiast można powiedzieć, że zarzuty zostaną czy zostały mu postawione, wysunięte, wytoczone itp. Czy rozumuję słusznie i czy moja troska o zwiększoną różnorodność frazeologiczną nie jest przejawem puryzmu?
  • Jak prostować?
    15.06.2013
    Szanowni Eksperci!
    W jaki sposób uprzejmie zwrócić uwagę, gdy ktoś w sytuacji oficjalnej podał moje nazwisko w niewłaściwym brzmieniu (np. gdy używam podwójnego nazwiska, a w adresowanym do mnie piśmie podano tylko nazwisko panieńskie)?
    Z poważaniem
    Mira
  • Jak replikować na Witam
    14.06.2013
    Szanowni Panstwo,
    wychodze z zalozenia, ze wiekszosc osob stosujacych w korespondencji powitanie Witam nie zastanawia sie, ze stawia korespondenta w pozycji z gory na dol. Np. firma internetowa okolnikiem „wita serdecznie” potencjalnego klienta. Czy i w jaki sposob mozna zwrocic uwage w mailowej korespondencji z nieznajoma osoba, ze rozpoczynanie jej zwrotem Witam lub Witam serdecznie razi, jednoczesnie nie zrazajac korespondenta do siebie?
    Z powazaniem
  • Co tam u ciebie?
    2.06.2013
    Dzień dobry!
    Czy słowo tam w poniższych zdaniach pytających jest potrzebne?
    Co TAM u Ciebie?
    Jak TAM weekend?

    Pozdrawiam
    Rafał Kowalski
  • prokurator okręgowy
    22.05.2013
    Kobietę pełniącą funkcję prokuratora nazwiemy: prokurator okręgowy, prokurator okręgowa czy prokuratorka okręgowa? Forma pierwsza jest tradycyjna, forma trzecia zgodna z poprawnością polityczną. Czy forma druga nie jest dziwacznym tworem językowym?
  • student do księdza profesora
    13.05.2013
    Jak powinien się zaczynać i kończyć e-mail kierowany przez studenta do profesora, który jest księdzem?
  • urzędujące pary małżeńskie
    10.05.2013
    Prezydenta wraz z małżonką określa się mianem pary prezydenckiej. Czy podobnie możemy postąpić w przypadku wójta, burmistrza, starosty, wojewody wraz z ich małżonkami i określić ich jako para: wójtowska, burmistrzowska, starościńska, wojewódzka?
  • magister inżynier
    7.05.2013
    Witam!
    Ukończyłem studia I stopnia, uzyskując tytuł inżyniera. Studia II stopnia dały mi tytuł magistra. Czy mogę zatem stosować przed nazwiskiem dopisek mgr inż.?
    Pozdrawiam!
    Karol Dziuba

    P.S. Nie wiem, czy to istotne, ale studiowałem na tej samej uczelni i tym samym wydziale, ale na różnych kierunkach.
  • Ze stosownymi wyrazami
    29.04.2013
    Ze stosownymi wyrazami – taką formułę spotykam nieraz (niestety coraz częściej) w zakończeniu mejli, listów bądź ogłoszeń. Odbieram ją jako przejaw nonszalancji ze strony nadawców, którzy, modyfikując tradycyjne zwroty, sądzą, że są zabawni czy wręcz przebojowi. Dla mnie jednak ta nonszalancja ociera się o zwyczajną nieuprzejmość. Czy mam rację?
  • o kichaniu
    22.04.2013
    Szanowni Państwo!
    Czy zwrot na zdrowie, sto lat podczas gdy pewna osoba kichnie jest kulturalny? Słyszałem też, iż w VI wieku takie powiedzenie było przymusowe, co więcej, w tamtych czasach wierzono, że kichanie oznacza wyrzucanie z ciała diabła.
    Z wyrazami szacunku
    Mateusz D.
  • Proszę Pana…
    22.04.2013
    Czy stosowne jest rozpoczynanie mejla (zwłaszcza z odpowiedzią) od zwrotu Proszę Pana zamiast od tradycyjnego Szanowny Panie?
  • elegancko o czynnościach fizjologicznych
    15.04.2013
    Witam,
    w SJP jest opisanych wiele czynności fizjologicznych, w tym „wydalić gazy trawienne wydając przy tym charakterystyczny odgłos”. Jak w praktyce powinniśmy nazwać taką czynność? W słowniku znalazłem pierdzieć jako wulgarne oraz prukać jako potoczne. Słowa purkać nie znalazłem. Pouczenie 2-letniego dziecka: „Córeczko, jeśli zdarzy Ci się wydalić gazy trawienne, wydając przy tym charakterystyczny odgłos, wypada powiedzieć: przepraszam”, raczej będzie mało praktyczne.
  • postscriptum
    28.03.2013
    Szanowni Państwo,
    czy wypada w e-mailu do osoby o wyższej randze pragmatycznej (np. do profesora na wyższej uczelni) zamieścić postscriptum i zapisać w nim treści nieco odbiegające od zasadniczej treści wiadomości? Z góry uprzejmie dziękuję za odpowiedź.
    Z wyrazami szacunku i życzeniami wesołych Świąt Wielkiejnocy
    Dominik
  • zaproszenie
    21.03.2013
    Dzień dobry!
    Proszę o poradę, która z poniższych form będzie właściwa:
    1. Mamy zaszczyt zaprosić Sz. P. Jana Kowalskiego, Wójta Miasta i Gminy Rzgów…
    2. Mamy zaszczyt zaprosić Pana Jana Kowalskiego, Wójta Miasta i Gminy Rzgów…
    3. Dyrektor, Rada Pedagogiczna i Społeczność Uczniowska mają zaszczyt zaprosić Pana Jana Kowalskiego, Wójta Miasta i Gminy Rzgów…

    Dziękuję za odpowiedź.
    Andżelika O.
  • potwierdzenie przybycia
    18.03.2013
    Szanowni Państwo,
    na oficjalnym zaproszeniu chciałabym umieścić prośbę o potwierdzenie przybycia. Czy któraś z wymienionych poniżej form jest poprawna: „Proszę o mailowe potwierdzenie przybycia”, „Proszę o e-mailowe potwierdzenie przybycia”, „Proszę o potwierdzenie przybycia za pośrednictwem wiadomości e-mail”, a może „Proszę o potwierdzenie przybycia za pośrednictwem e-maila”? Będę wdzięczna za odpowiedź.
    Łączę wyrazy szacunku
    Magdalena
  • kobietki i Panowie
    16.03.2013
    Szanowni Państwo,
    zwracam się z uprzejmą prośbą o poradę. Czy w e-mailu, oficjalnym, wysłanym do wszystkich pracowników, można zastosować zwrot: kobietki i Panowie? Jest jeden Pan, na wyższym stanowisku, który w ten sposób się wypowiada. Bardzo mnie to irytuje, lecz nie mogę znaleźć wytłumaczenia językowego, dlaczego odbieram określenie kobietki tak negatywnie? Państwa podpowiedź pomogłaby mi w zwalczeniu niekulturalnego zachowania.
    Z poważaniem

    Elżbieta Mazur
  • strasznie zmęczona
    3.03.2013
    Dzień dobry!
    Czy w wypracowaniu szkolnym (w opowiadaniu) można użyć wyrażenia strasznie zmęczona zamiast bardzo zmęczona?
    Z poważaniem
    Anna Kociołek
  • Pan, Pani, Państwo
    15.02.2013
    Dzień dobry,
    czasem pracuję z dokumentami, w których angielskie you muszę przetłumaczyć grzecznościowo. Jednak jako że są to np. ankiety badań rynkowych, nie znam płci odbiorcy. Co jest wtedy najlepszym dla polszczyzny wyjściem? Używam formy Pan (Pani), bo: 1) nie lubię pisać Pan/Pani, jako że unikam w polszczyźnie ukośnika, 2) formę Państwo uważam za niepoprawną, gdyż odbiorcą jest jedna osoba o określonej płci, a nie grupa o mieszanej.
    Będę wdzięczny za uwagi.
    Pozdrawiam
    Jarek Hirny
  • Tylko nie kontrol
    7.02.2013
    Szanowna Redakcjo,
    zwracam się do Państwa z dwoma pytaniami:
    1. Jak to jest ze słowami kontrol i kontrola? Słyszałam, że poprawna jest tylko kontrola, ale niegdy nie słyszałam kontrola lekarska. Raczej „Jutro jadę na kontrol”.
    2. Czy jak w poniższych zdaniach jest poprawne, czy lepiej je zastąpić przez kiedy, gdy?
    Jak wrócisz, pójdziemy do sklepu.
    Jak już to zrobisz, przyjdź.

    Dziękuję i pozdrawiam
    Iwona
  • Wielebny Księże…
    2.02.2013
    Szanowni Państwo,
    jak rozpocząć list lub mail do księdza? Szanowny Panie raczej nie pasuje, skoro w bezpośrednim kontakcie do księdza zwracamy się proszę księdza, a nie proszę pana. Z drugiej strony Szanowny Księże wygląda trochę dziwnie.
    Z poważaniem,
    Karol Gałecki
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!