różne

 
Zebraliśmy tu odpowiedzi na pytania dotykające różnych problemów językowych, czasem bardzo szczegółowych lub indywidualnych. Dotyczą one niemal wszystkich dziedzin języka. Każdy może tu znaleźć coś, czego nie wiedział, a co go zainteresuje.
  • różności
    8.12.2004
    Jak się poprawnie mówi: piszemy coś małą literą, od małej litery czy z małej litery?
    Drugie pytanie: czy powinno być „Mieszkał w Wybrzeżu Kości Słoniowej”, czy „na Wybrzeżu Kości Słoniowej”?
    Trzecie i już ostatnie: jak nazwać mieszkańca i mieszkankę Kosowa?
    Dziękuję.
  • vintage
    3.12.2004
    Ostatni bardzo modne jest słówko vintage, i to nie tylko w dziedzinie mody. Co dosłownie oznacza vintage? Z jakiego języka pochodzi to słowo i skąd w ogóle się wzięło (od czego)? Proszę w miarę możliwości o krótką historię tego słówka.
  • różności
    15.11.2004
    Witam,
    zbliża się koniec roku, więc znów często będziemy widzieć napisy „Do siego roku”. Chciałabym wiedzieć, co to jest ten „si” rok ;)
    Poza tym czepiam się sformułowania pytać się i preferuję pytać. Czy mam rację, czy czepiam się bezpodstawnie?
    Kolejna sprawa: czy można oczekiwać na coś? Wolę oczekiwać czegoś, a na coś czekać. I znów – mam rację, czy nie?
    W oczekiwaniu odpowiedzi pozdrawiam
  • różności
    15.11.2004
    1. Jaka jest poprawna forma biernika l.poj. rzeczownika grill? Mówimy np. miejsce na grilla czy miejsce na grill?
    2. Jak poprawnie zapisać (kiedy wielkie, a kiedy małe litery) frazę klasztor oo. bernardynów?
    3. Czy poprawne i uprawnione w polszczyźnie literackiej są formy drink-bar, grill-bar?
    Za odpowiedzi z góry dziękuję!
  • wszystko o SMS-ie
    11.10.2004
    Chciałem prosić o rozwianie wszystkich wątpliwości w kwestii słowa SMS. Nie dostałem SMS-u czy SMS-a? Wysyłam SMS czy SMS-a? Wysyłam go pod numer czy na numer? A w ogóle od czego ten skrót pochodzi? Dziękuję.
  • zdebie i wnorki
    30.09.2004
    Witam. Dwa pytania dotyczące zwierząt:
    a) Jak prawidłowo odmieniać słowo zdeb (jest to ssak z rodziny szopów, inaczej ostronos)? Czy podobnie jak cietrzew i pawzdebie, zdebia, zdebiom itp., czy może: zdeby, zdebom, zdeba itp.?
    b) Jaka jest etymologia słowa wnorka (jest to ptak, sowa ziemna – przyp. W. Doroszewskiego)?
    Dziękuję i pozdrawiam redakcję.
  • różności
    22.09.2004
    Witam, czy pomóc można komuś w różny sposób, czy na różny sposób? Czy można mieć szerokie kompetencje? Jeżeli napiszę „Cesarstwo podzieliło się na Wschodnie i Zachodnie” (wielkie litery), to będzie dobrze? A jak jest ze Wspólnotami Kościelnymi, Kościołami wschodnimi i zachodnimi?
    Dziękuję za odpowiedź, pozdrawiam.
  • różności
    14.09.2004
    Witam, mam pytanie dotyczące liczebników pisanych słownie: czy piszemy miasto siedmiusettysięczne czy siedemsettysięczne? Około czterdzieści województw czy około czterdziestu? I jeszcze jedno, jak zapisać: obecność obcokrajowców, nie Włochów czy nie-Włochów?
    Dziękuję za odpowiedź.
  • e-mail i wyrazy grzeczności
    10.10.2003
    Szanowny Panie!
    Odpowiadając na list o spoiler/ spojler, zadał Pan pytanie odnośnie pisania (zapewne i wymowy) słowa e-mail (mejl).Zastanawia mnie, dlaczego po polsku ma to być mejl, a nie e-mejl lub jeszcze lepiej i-mejl (imejl). Czemu opuszczona została litera e, świadcząca o liście elektronicznym, a nie zwykłym?
    Z Poważaniem
    Artur Nowakowski

    P.S. Czy zaczynając list, powinno stawiać się wykrzyknik (Witam!, Szanowny Panie!)? Która pisownia jest poprawna: Z Poważaniem czy Z poważaniem?
  • Proszę Państwa: czy talerz stoi?
    10.09.2003
    Mam pytanie odnośnie użycia poprawnej formy słowa Państwo (chodzi o osoby). Jeżeli piszę do kogoś list, to używam zwrotu wzywam Państwo czy wzywam Państwa?
    I drugie pytanie: czy używa się formy talerz leży na stole czy talerz stoi?
    Dziękuję za pomoc.
    Ania
  • Śmieci czy śmiecie? – Nic o tym nie wiem!
    18.06.2003
    Szanowny Panie Profesorze!
    Jesteśmy uczniami liceum i dobrze znamy Pana program. Nurtują nas pewne wątpliwości... Otóż, czy powinniśmy mówić śmieci czy śmiecie i kiedy można mówić w dany sposób. Drugie pytanie dotyczy pewnego niuansu językowego – czy powiedzieć nie wiem nic czy nie wiem niczego. Wydaje się nam, że druga możliwość jest poprawna. Nie mamy pewności.
    P.S. Mamy nadzieję, iż znajdzie Pan trochę czasu na poświęcenie uwagi i odpisanie nam. Serdecznie pozdrawiamy. Życzymy zdrowia.
    Z wyrazami szacunku,
    Dominika i Michał.
  • Czy mięso z osła to produkt niszowy?
    16.06.2003
    Uprzejmie proszę o odpowiedź, czy poprawne jest wyrażenie oślina lub oślizna na określenie mięsa oślego. Oraz drugie pytanie: czy poprawne językowo jest wyrażenie produkt niszowy bądz też działalność niszowa?
    Dziękuję.
  • lead
    8.04.2003
    Jak nazywamy wstęp do artykułu? Lead czy lid? Czy po takim wstępie (pisanym większą czcionką, innym kolorem itd.) stawiamy kropkę? Rzeczpospolita i Newsweek kropkę stawiają, Gazeta Wyborcza, Przekrój, angielski Time – nie. Co jest normą? Gdzie szukać odpowiedzi na podobne pytania?
  • squash
    3.04.2003
    Interesuje mnie pisownia i odmiana słowa squash. Squash to gra podobna do tenisa gra, w której zawodnicy odbijają piłkę o ścianę w szklanej (nie zawsze) klatce. Nie znalazłem tego słowa w żadnym ze słowników PWN.
    Z góry dziękuję za odp.
  • zdania rozkazujące
    27.03.2003
    Dzień dobry!
    Mam problemy ze zdaniami rozkazującymi. Czy zdanie rozkazujące zawsze musi kończyć się wykrzyknikiem? Czy są to zdania rozkazujące: „Uprawiać sport na swieżym powietrzu!”, „Jeść dużo owoców i warzyw!”? Nauczycielka mojej córki poprawiła te zdania na: „Uprawia sport na świeżym powietrzu!”, „Je dużo owoców i warzyw!”. Według mnie powinno być: „Uprawiaj sport na świeżym powietrzu!”, „Jedz dużo owoców i warzyw!”. Które z tych zdań są poprawne?
  • każdy i pośpieszny
    27.02.2003
    Która wersja jest poprawna: pospieszny czy pospieszny? Moja nauczycielka mówiła, że o ile można powiedzieć pośpieszny, o tyle taki zapis jest niepoprawny. Jak więc jest? Podobnie z wyrazami: każdy i każden.
    Pozdrawiam,
    Maciek
  • różności
    30.10.2002
    1. Moim zdaniem związek fitness klub jest stały, jednak często w tekstach spotykam postać następującą: klub fitness. Czy ta druga forma jest poprawna?
    2. Dlaczego aktorkę amatorkę należy pisać bez łącznika? Jeśli drugi człon potraktuję jako uszczegółowienie pierwszego, to czy można mówić również o aktorce profesjonalistce?
    3. W jakich konkretnych przypadkach powinnam używać cudzysłowu (oprócz wypowiedzi cytowanych i tytułów, rzecz jasna)? Mam wrażenie, że jest on często nadużywany. Poza tym sekretarze redakcji często przywracają wyrzucony przeze mnie cudzysłów.
    IWONA
  • popodglądać – to nic złego!
    25.10.2002
    Szanowni Państwo,
    Jeśli mogę popodbijać, popodcinać, popoddawać, popodginać, popodkreślać, popodnosić itd., to dlaczego nie mogę popodglądać? Nie znalazłem tego słowa w najnowszym słowniku ortograficznym i poprawnej polszczyzny oraz w słowniku języka polskiego.
    Drugie kontrowersyjne słowo, to BONAQA. Pomimo iż jest to nazwa produktu, uważam że wyraz BONAQA powinien być pisany BONAQUA, czyli woda Bony (BONA + AQUA). Czy mam rację?
    Pozdrawiam –
    Janusz Gramse
  • Kto wymyśla nowe wyrazy?
    18.10.2002
    Szanowni Państwo!
    Uprzejmie prosiłbym o informację, czy wiadomo, kto wymyślił słowo - według mnie świetne - dźwig, a kto (może zgodne z duchem języka polskiego, ale fatalnie brzmiące) publikatory? Czy obecnie istnieje jakieś ciało, które stara się wprowadzać nowe słowa (np. określenia istniejące tylko w jęz. angielskim)? I czy w związku z ewentualnym (oby się to nie stało) wejściem do UE zostaną nam narzucone jakieś regulacje prawne, związane z językiem?
    Z wyrazami szacunku i podziękowaniami za udzielaną pomoc
    Paweł Karłowicz
  • logo i kandydat
    15.10.2002
    Dzień Dobry.
    Czy słowo logo ma liczbę mnogą? Czy fakt, iż rzeczownik nie odmienia się przez przypadki, jest równoznaczne z tym, że nie ma także liczby mnogiej?
    Czy wyrażenie kandydat na prezydenta jest poprawne, czy też kandydujemy na urząd prezydenta?
    Pozdrawiam.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego