różne

 
Zebraliśmy tu odpowiedzi na pytania dotykające różnych problemów językowych, czasem bardzo szczegółowych lub indywidualnych. Dotyczą one niemal wszystkich dziedzin języka. Każdy może tu znaleźć coś, czego nie wiedział, a co go zainteresuje.
  • Osama bin Laden
    20.09.2001
    Pytanie niestety niezwykle aktualne. Jak wygląda prawidłowa pisownia i odmiana nazwiska (i chyba imienia) Osama bin Laden. W prasie i telewizji spotkałam się z kilkoma formami: Osama ben Laden, Osama Ben Laden, Osama ibn Laden (jak Ibrahim ibn Jakub), z Osama bin Ladenem. W "Przeglądzie" stosujemy pisownię Osama bin Laden, z Osamą bin Ladenem (odmiana jak dama), o Osamie bin Ladenie itd., czyli odmieniamy oba człony. A może wszystkie formy, oczywiście odmieniane, są poprawne? Prawdopodobnie na tej samej zasadzie w naszym tygodniku piszemy Jasir Arafat, bo tak jest w słowniku, a w innych gazetach można spotkać pisownię Jaser lub Jasser. I jeszcze jedno - co dokładnie oznacza słówko bin (ben)? Może to samo, co ibn (o ile pamietam - syn, Ibrahim syn Jakuba)?
    Dziękuję.
    Agata Gogołkiewicz
  • sztetl i paralela
    11.09.2001
    1.W jakiej formie występuje i jak się odmienia sztetl / sztetł? Dopełniacz: sztetla / sztetlu?
    2. Z jakim przyimkiem łączy się paralela: do czegoś czy z czymś?
  • różności
    7.09.2001
    Droga Redakcji,
    Zachęcona dotychczasową współpracą pozwolę sobie wysłać kolejne pytania:

    1. Często słysze w kościele w czasie mszy św. zwrot: wysłuchaj nasze prośby. Coś mi wtedy "zgrzyta", bo wydaje mi się, że poprawna wersja powinna być w bierniku, tzn. wysłuchaj naszych próśb. Która wersja jest właściwa?

    2. "Ktoś z branży" (bibliotekarskiej) powiedział mi, ze forma starodruki jest niewłaściwa (potoczna), i poprawnie powinno być: stare druki. Czy to prawda?

    3. Czy jest różnica znaczeniowa pomiędzy stiukiem a sztukaterią. W dostępnych mi słownikach nie udało mi się znaleźć jednoznacznej odpowiedzi (chodzi mi konkretnie o określenie "takiego coś" z gipsu na suficie lub ozdobnej listwy biegnacej pod sufitem dookoła ścian). Czy należy to nazwać stiukiem, czy sztukaterią? Jeżeli pytanie wykracza poza zakres porad świadczonych przez Państwa, prosze zignorować.

    4. Wprawdzie pytanie dotyczy łaciny, ale "zadomowionej" w naszym języku. Czy poprawnie jest de gustibus non disputandum est (z orzeczeniem na końcu), czy de gustibus non est disputandum (zmieniony szyk).

    Serdecznie pozdrawiam
    Barbara Rościszewska
  • różności
    5.09.2001
    Proszę odpowiedzieć mi na 2 pytania:
    1. Który zapis jest poprawny: umowa na czas nieokreślony, czy: umowa na czas nie określony?
    2. Co to jest u niezgłoskotwórcze?
    Pozdrawiam, Iwona Kopka.
  • różności
    5.09.2001
    1. Słowa: krawat i garnitur. Nie ma krawata czy krawatu, garnitura czy garnituru? Skłaniam sie do końcówki -a.

    2. Czy dopuszczalne jest używanie wyrażenia patrzeć się na coś. W moim odczuciu jest to zdecydowanie niepoprawne. Uważam, że: patrzeć na coś - ale przyglądać się czemuś.

    Z góry dziękuję.
  • różności
    29.06.2001
    Szanowni Państwo,
    Mam kilka pytań:
    1. Jaka pisownia jest poprawna: (a) basen (Basen) Morza Śródziemnego czy (b) rejon (Rejon) Pacyfiku?
    2. Czy używa się r.żeńskiego od rzeczownika nabywca?
    3. Czy można zaczynać zdanie od "Ale..."?
    4. Ludzie nie używający (czy nieużywający) produktów danej marki...? Ludzie nie jadający (czy niejadający) płatków...?
    Z góry dziękuję za pomoc,

    Anna Kobylska
  • różności
    25.06.2001
    Mam trzy pytania:

    1. Podręcznik fizyki czy podręcznik do fizyki?
    2. Wedle słowników należy mówić (i pisać) adiunkt katedry, instytutu, uniwersytetu, a nie adiunkt przy (w) katedrze, w instytucie itd. Tymczasem nawet w oficjalnych pismach spotyka się te drugie sfromułowania. Czy to można tolerować, czy jest to jednak niepoprawne?
    3. Czy zawsze nie narodzony pisze się oddzielnie?
  • różności
    19.06.2001
    Mam 3 nurtujące mnie pytania. Oto one:
    1. Która forma jest poprawna: tobie czy ci? A jeśli tobie, to czy w każdym wypadku?
    2. Dlaczego mówi się "Pojadę na Ukrainę", ale "Pojadę do Polski"? Od czego to zależy?
    3. Która forma jest poprawna: spóźniać czy spaźniać?
    Z góry dziękuję za rozwianie moich wątpliwości.
  • Różności
    19.04.2001
    1. Czy można powiedzieć z środy na czwartek?
    2. Czy nieodmienianie łacińskiego określenia Alma Mater jest poprawne? Przykład z Nowego słownika poprawnej polszczyzny: "Studiował w krakowskiej Alma Mater."
    3. Jak Państwo oceniają pisownię "w/g" zastosowaną w korpusie?
  • Polszczyzna aktów prawnych
    26.03.2001
    Czytając ustawy, rozporządzenia ministrów i inne przepisy, nabieram przekonania, że nikt ich nie sprawdza pod kątem poprawności językowej. Myślę, że inicjatywa Rady Języka Polskiego zmierzająca do uporządkowania tego problemu byłaby bardzo cenna. Tysiące osób codziennie zagląda do różnych aktów prawnych. Z pewnościa język, jakim są pisane, odciska swoje piętno na codziennych obyczajach językowych nie tylko prawników, dziennikarzy, ale także - za ich pośrednictwem - ogółu społeczeństwa, powinien zatem być wzorem. Czy istnieje funkcja sekretarzy sejmowych czuwających nad ostateczną formą zapisanego prawa? Podejrzewam, że niestety nie. Jestem przekonana, ze Rada może zaproponować jakieś skuteczne rozwiązanie tego problemu.

    Proszę o rozstrzygnięcie sprzeczności zapisanej w Nowym slowniku poprawnej polszczyzny: Hasło art.: "Decyzję podjęto na podstawie art. 20 [bez kropki] kodeksu cywilnego." Hasło par.: "Został skazany na podstawie art. 148. [kropka], par. 2 [bez kropki] kodeksu karnego". Będę niezwykle wdzięczna za jednoznaczną opinię dotycząca stawiania lub niestawiania kropek po takich zapisach. (...)

    Czy powinno się stosować przecinki w zapisie art. 20 §10 ust. 7 pkt 2 (...)?

    Jest umowa kupna, umowa sprzedaży. Czy określenie umowy zwiazanej ze zleceniem to umowa zlecenia czy umowa-zlecenie?

    Z niecierpliwością czekam na rozstrzygnięcie moich wątpliwości i zaręczam, że dzielę je z co najmniej kilkoma tysiącami osób. Bardzo proszę o odpowiedź. Przesyłam ukłony

    Agnieszka Balcerak
  • Jedno pytanie na raz!
    13.03.2001
    1. Czym różni się zawieja od zamieci i zawieruchy?
    2. Która z form jest poprawna: chłopaki czy chłopacy i dlaczego?
    3. Czy sformulowanie "miasto Warszawa" jest pleonastyczne?
    4. Czym zajmuje sie kultura języka?
  • Czy to aby działa?
    16.02.2001
    Witam i gratuluję pomysłu na serwis. Czy aby tylko działa?

    Coś się znajduje na Boulevard du Raspail, czy słowo Boulevard zapiszemy małą czy dużą literą?
    Czy Muzeum Sztuki Współczesnej w Paryżu zapiszemu dużą czy małą literą?
    Czy poniższy zapis jest poprawny? Malarstwo Roberta i Soni Delaunay'ów
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!