różne

 
Zebraliśmy tu odpowiedzi na pytania dotykające różnych problemów językowych, czasem bardzo szczegółowych lub indywidualnych. Dotyczą one niemal wszystkich dziedzin języka. Każdy może tu znaleźć coś, czego nie wiedział, a co go zainteresuje.
  • Skopofil i ma gadane!
    4.02.2011
    Dzień Dobry!
    Chciałbym prosić o odpowiedź na dwa pytania. Wiem, że Państwo tego nie lubią, ale bardzo rzadko trafiam na nie wyczerpany limit.
    1. W wielu tekstach filmoznawczych natknąłem się na termin skopofilia, co ma znaczyć tyle co oglądactwo. Niemniej w Encyklopedii PWN istnieje tylko forma skoptofilia. Czy ta pierwsza to tylko nieudolne tłumaczenie?
    2. Czy istnieją formy: gadany, gadani? Jeśli wierzyć serwisowi sjp.pl, notuje je USJP red. S. Dubisza.
    Pozdrawiam, Michał
  • różności
    22.10.2010
    1.Czy w poniższym wersie poprawnie odmieniono czasownik upomnieć? Wg jakiego schematu odmienia się ten czasownik?
    Kiedy dni są łudząco podobne,
    trudniej spojrzeć beztrosko przed siebie,
    zamyślenie się czasem upomnie,
    trafne zdanie z przeszłości odgrzebie.
    2.Jak się nazywa w terminologii lingwistycznej taki sposób zapisu słów: po(d)woje, nie(do)wiara, pozwalający na nadanie wyodrębnionej części słowa innego znaczenia, niż [ma] jego oryginał?
  • Nie łączmy pytań!
    12.07.2010
    Dzień dobry!
    1. Pełna – statutowa – nazwa jednostki organizacyjnej to Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Krakowie. Jak zatem nazwać szefa takiej jednostki? Dyrektor Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w Krakowie? Czy może jednak: dyrektor Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w Krakowie?
    2. Czy coś może zmniejszyć się dwukrotnie? To, że może być dwa razy mniejsze, to oczywiste! Ale zmniejszyć się dwukrotnie? Wydaje się, że jednokrotność jest tu nieprzekraczalną granicą?
    Z poważaniem,
    P.S.
  • zaproszenie ślubne
    18.06.2010
    Fragment treści zaproszenia ślubnego: „uroczystość zawarcia związku małżeńskiego oraz przyjęcie weselne odbędą się 24 maja 2011 roku w Pałacu w Śmiłowicach. Ceremonia zaślubin rozpocznie się o godzinie 14:00 w ogrodzie Pałacu”. Czy Pałacu pisać dużą literą? Czy aby pozbyć się jednego z przyimków w lub je oddalić, można napisać: na terenie zespołu / kompleksu pałacowo-parkowego w Śmiłowicach lub w zespole / kompleksie pałacowo-parkowym w Śmiłowicach?
  • różności
    12.05.2010
    1. SWO z 2008 r. podaje znaczenie piklinga jako 'śledzia lekko solonego i wędzonego w gorącym dymie', zaś internetowy USJP podaje inne znaczenie tegoż słowa: 'śledź lekko słodzony i wędzony w gorącym dymie'. Czy ten śledź jest w końcu słodzony, czy solony?
    2. Do jakich grup powinniśmy zakwalifikować wyrazy: podobno i skutkiem?
  • kwoty
    10.05.2010
    Witam serdecznie,
    mam problem z pisaniem kwot słownie, np. 42,00 zł. Czy powinno być czterdzieści dwa złote czy czterdzieści dwa złotych?
    Czy czterdzieści dwa należy pisać osobno czy razem? Kiedyś kwotę słownie pisano razem, bez przerw między poszczególnymi wyrazami. Czy takie pisanie jest teraz nieprawidłowe?
    Proszę uprzejmie o wyjaśnienie, pozdrawiam
    Teresa Kubiak
  • Gdzie jest błąd?
    6.05.2010
    Czy w zdaniu: „Z kolei, nie każde życie i nie każdy czyn jest autonomiczny” jest błąd? Tzn. czy mamy tu do czynienia z podmiotem szeregowym i zdanie powinno brzmieć: „Z kolei, nie każde życie i nie każdy czyn są autonomiczne”?
    M.
  • różności
    20.04.2010
    Szanowny Panie Profesorze!
    Uprzejmie proszę o pomoc w zagadnieniach:
    1. Czy raport może szacować / ogłaszać / przewidywać, czy też trzeba pisać: „W raporcie są przewidziane...”, „Komisja w raporcie ogłasza...”, „Komisja oszacowała w raporcie, że...”?
    2. Czy funkcje typu: minister skarbu państwa zapisuje się małą literą, ale Ministerstwo Skarbu Państwa dużą?
    3. Czy nowy paragraf nie musi się już zaczynać od akapitu?
    Z góry dziękuję za pomoc. Łączę wyrazy szacunku
    Agnieszka
  • różności
    25.01.2010
    Irytują mnie pewne używane zwroty, czy sa one poprawne?
    1. na chwilę obecną, na ten moment itp. zamiast obecnie, teraz, w tym momencie.
    2. ktoś wypłacił pieniądze z konta zamiast podjął (moim zdaniem wypłacić można coś komuś, wypłacił kasjer, a nie klient).
    Czy mam rację?
    Z poważaniem
    J. Mielcarski
  • nazwiska na zaproszeniu
    25.01.2010
    Witam serdecznie,
    bardzo proszę o pomoc w odmianie nazwisk, które będę umieszczone na zaproszeniach ślubnych w formie (biernika liczby mnogiej): „W imieniu Rodziców oraz własnym z radością zapraszają Szanownych Państwa:
    - Małachów (od liczby pojedynczej Małacha)?
    - Faryniarzy (od liczby pojedynczej Faryniarz)?
    - Szustrów (od liczby pojedynczej Szuster)?
    - Jana Szustra (w bierniku liczby pojedynczej)?
    Z góry dziękuję i pozdrawiam serdecznie,
    Iza
  • różności
    5.01.2010
    Dzień dobry,
    1. Bardzo proszę o odpowiedź, która forma jest poprawna: Miasto stołeczne Warszawa czy Miasto stołeczne Warszawy?
    2. Jak zapisać – Nic nie robienie?
    3. Sprzed 20 lat czy Sprzed 20 laty?
    4. Mandat w wysokości pięćset złotych czy Mandat w wysokości pięciuset złotych?
    Dziękuję i pozdrawiam
    Magda Galińska
  • starodrzew
    4.12.2008
    Szanowni Eksperci,
    spotkałam się z wyrażeniem ochrona starodrzewia. Czy jest ono poprawne? W SO PWN znalazłam tylko formę odmiany starodrzew – starodrzewu.
    Czy nazwa owocu tamarillo jest rodzaju nijakiego? Czy można ją jakoś odmieniać? Mam też problem z odmianą nazwy innego owocu – physalis.
    Dziękuję za pomoc i pozdrawiam,
    Joanna
  • różności pisowniane
    12.11.2008
    Jeśli cytuję tekst, w którym jest błąd gramatyczny, stylistyczny lub interpunkcyjny, to czy powinnam go poprawić, czy zostawić oryginalną, choć błędną pisownię?
    A jaką literą powinnam rozpocząć cytat po zdaniu wprowadzającym. Np. cytuję zdanie: „Zazwyczaj wyliczenia oznacza się cyframi arabskimi”; poprzedzam je wprowadzeniem: „Autorka pisze, że «Zazwyczaj...»". W tym przykładzie cytat powinnam zacząć małą literą (według zasad ortografii) czy wielką (bo taka występuje w cytowanym fragmencie)?
  • perfuma
    4.11.2008
    Witam serdecznie,
    męczy mnie problem związany z odmianą polskich nominałów np. pięć złotych. Moi znajomi uparcie twierdzą, że dopuszczalną forma jest pięć złote.
    Kolejny problem dotyczy słowa perfuma, które jest tak często używane, a którego nie znalazłem w SJP na stronie wydawnictwa.
    Forma pięć złote, jak i nazwanie flakonu perfum perfumą są dla mnie co najmniej „nieładne”. Proszę o rozwianie moich wątpliwości.
    Dziekuję i pozdrawiam
    Marcin Mazurek
  • różności
    10.07.2008
    Szanowni Państwo!
    Kiedy powinno się używać w zdaniu słowa własny, a kiedy swój? Czy regulują to jakieś zasady?
    I drugi problem: czy w tłumaczonych tekstach do druku lepiej używać oryginalnych nazw uniwersytetów, czy lepiej je przetłumaczyć?
    Będę wdzięczna za odpowiedź
    Agnieszka Kajak
  • quiz
    18.05.2008
    Szanowni Państwo,
    zastanawiam się nad odmianą słowa quiz (które prawie całkiem wyparło jego spolszczony odpowiednik kwiz). Mam pisać: twórca quizu czy twórca quiza; takiego quizu czy takiego quiza; nie ma quizu czy nie ma quiza? Poprawna wydaje mi się pierwsza forma, ale czy zawsze?
    Powinienem napisać „Gra w quiza ircowego jest prosta” czy „Gra w quiz ircowy jest prosta”? Jednym słowem osobę grającą w quizy powinienem określić mianem quizowicz czy quizowiec?
    Pozdrawiam.
  • podobnież brak czegoś
    12.05.2008
    Czy słowa znowuż i podobnież są poprawne i (nawiązując do określenia brak) można powiedzieć: „objawów patologicznych brak’’ – co często pojawia się w lekarskich epikryzach? Dla mnie brak oznacza, że coś powinno być, a nie ma – np. brak kończyny, brak logiki, brak dobrego wychowania. Czy tak? Jednak ostatnio przekonywano mnie, że nie mam racji. Jeśli tak, to gdzie jest racja lub reguła?
    Dzięki za wyjaśnienia B. Sz-M.
  • pewien żart i nie tylko
    23.03.2008
    Można powiedzieć: „Oni się prokreowali” czy nie? I jeszcze jedno przy okazji, jeśli można: jak się pisze w końcu niewymagający – właśnie razem, tak jak napisałem, czy osobno? Spotkałem się nie raz, że pisało się osobno, czyli nie wymagający – od czego to zależy? Przy przeciwstawieniach przymiotniki z nie pisze się osobno, ale chyba nie tylko...?
  • różności
    27.12.2007
    Witam,
    mam prośbę o wyjaśnienie pewnej sprawy. Dlaczego Aga to skrót od imienia Agnieszka, skoro są to trzy litery z imienia Agata? A druga sprawa – bardzo proszę o podanie właściwych form: miłego wieczora czy wieczoru, trzech pokoi czy pokojów.
    Na razie to wszystkie wątpliwości, bardzo proszę o pomoc i z góry dziękuję!
  • różności ortograficzne
    28.11.2007
    Szanowni Państwo,
    czy istnieje łączna forma zapisu wyrażenia zabieg małoinwazyjny, np. w fachowym słownictwie medycznym, czy należy używać jednak formy zabieg mało inwazyjny?
    Jak zapisać wyrażenie: w ciągu trzech‑czterech tygodni – z dywizem czy z myślnikiem?
    Dziękuję bardzo i pozdrawiam,
    Joanna Karbowiak
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego