różne

 

Zebraliśmy tu odpowiedzi na pytania dotykające różnych problemów językowych, czasem bardzo szczegółowych lub indywidualnych. Dotyczą one niemal wszystkich dziedzin języka. Każdy może tu znaleźć coś, czego nie wiedział, a co go zainteresuje.

  • różności pisowniane
    12.11.2008
    Jeśli cytuję tekst, w którym jest błąd gramatyczny, stylistyczny lub interpunkcyjny, to czy powinnam go poprawić, czy zostawić oryginalną, choć błędną pisownię?
    A jaką literą powinnam rozpocząć cytat po zdaniu wprowadzającym. Np. cytuję zdanie: „Zazwyczaj wyliczenia oznacza się cyframi arabskimi”; poprzedzam je wprowadzeniem: „Autorka pisze, że «Zazwyczaj…»”. W tym przykładzie cytat powinnam zacząć małą literą (według zasad ortografii) czy wielką (bo taka występuje w cytowanym fragmencie)?
  • perfuma
    4.11.2008
    Witam serdecznie,
    męczy mnie problem związany z odmianą polskich nominałów np. pięć złotych. Moi znajomi uparcie twierdzą, że dopuszczalną forma jest pięć złote.
    Kolejny problem dotyczy słowa perfuma, które jest tak często używane, a którego nie znalazłem w SJP na stronie wydawnictwa.
    Forma pięć złote, jak i nazwanie flakonu perfum perfumą są dla mnie co najmniej „nieładne”. Proszę o rozwianie moich wątpliwości.
    Dziekuję i pozdrawiam
    Marcin Mazurek
  • różności
    10.07.2008
    Szanowni Państwo!
    Kiedy powinno się używać w zdaniu słowa własny, a kiedy swój? Czy regulują to jakieś zasady?
    I drugi problem: czy w tłumaczonych tekstach do druku lepiej używać oryginalnych nazw uniwersytetów, czy lepiej je przetłumaczyć?
    Będę wdzięczna za odpowiedź
    Agnieszka Kajak
  • quiz
    18.05.2008
    Szanowni Państwo,
    zastanawiam się nad odmianą słowa quiz (które prawie całkiem wyparło jego spolszczony odpowiednik kwiz). Mam pisać: twórca quizu czy twórca quiza; takiego quizu czy takiego quiza; nie ma quizu czy nie ma quiza? Poprawna wydaje mi się pierwsza forma, ale czy zawsze?
    Powinienem napisać „Gra w quiza ircowego jest prosta” czy „Gra w quiz ircowy jest prosta”? Jednym słowem osobę grającą w quizy powinienem określić mianem quizowicz czy quizowiec?
    Pozdrawiam.
  • podobnież brak czegoś
    12.05.2008
    Czy słowa znowuż i podobnież są poprawne i (nawiązując do określenia brak) można powiedzieć: „objawów patologicznych brak’’ – co często pojawia się w lekarskich epikryzach? Dla mnie brak oznacza, że coś powinno być, a nie ma – np. brak kończyny, brak logiki, brak dobrego wychowania. Czy tak? Jednak ostatnio przekonywano mnie, że nie mam racji. Jeśli tak, to gdzie jest racja lub reguła?
    Dzięki za wyjaśnienia B. Sz-M.
  • pewien żart i nie tylko
    23.03.2008
    Można powiedzieć: „Oni się prokreowali” czy nie? I jeszcze jedno przy okazji, jeśli można: jak się pisze w końcu niewymagający – właśnie razem, tak jak napisałem, czy osobno? Spotkałem się nie raz, że pisało się osobno, czyli nie wymagający – od czego to zależy? Przy przeciwstawieniach przymiotniki z nie pisze się osobno, ale chyba nie tylko…?
  • różności
    27.12.2007
    Witam,
    mam prośbę o wyjaśnienie pewnej sprawy. Dlaczego Aga to skrót od imienia Agnieszka, skoro są to trzy litery z imienia Agata? A druga sprawa – bardzo proszę o podanie właściwych form: miłego wieczora czy wieczoru, trzech pokoi czy pokojów.
    Na razie to wszystkie wątpliwości, bardzo proszę o pomoc i z góry dziękuję!
  • różności ortograficzne
    28.11.2007
    Szanowni Państwo,
    czy istnieje łączna forma zapisu wyrażenia zabieg małoinwazyjny, np. w fachowym słownictwie medycznym, czy należy używać jednak formy zabieg mało inwazyjny?
    Jak zapisać wyrażenie: w ciągu trzech-czterech tygodni – z dywizem czy z myślnikiem?
    Dziękuję bardzo i pozdrawiam,
    Joanna Karbowiak
  • podkaszarka
    25.05.2007
    Skąd się wziął wyraz podkaszarka, bo jeżeli od koszenia, to powinno się chyba pisać podkoszarka? Czy podkaszarka służy do podkaszania, czy jest to coś związanego z kaszą? Przecież mówi się, że trzeba coś podkosić, a nie podkasić.
    I jeszcze jedno. Często czytam i słyszę np. że w wypadku, kiedy nie wyrazi się zgody… itd. Uważam, że poprawniej byłoby w przypadku, kiedy… Słowo wypadek kojarzy mi się z czymś nieprzyjemnym. Czy słusznie?
    Pozdrawiam
    Ira
  • CV i komórka
    20.02.2007
    Czy jest jakaś rada na to, aby nie mówić na życiorys [si-vi]? To przecież bezsensowne odczytywanie „z angielska” słów łacińskich (curriculum vitae). I czy da się jakoś inaczej niż komórka określać telefon komórkowy (np. mobil lub tp.)?
    Dziękuję – B. Sz.
  • różności
    15.12.2006
    Szanowni Państwo!
    1) Czy w zapisie: „Dzieło powstało ok. 1340–1343 r.” skrót r. jest poprawnie użyty, skoro okres dotyczy lat? Choć w końcu pisze się „Panował w Rosji w XVII–XVIII wieku”. A poza tym czy można napisać około przy dłuższym okresie, określonym latami? Nie lepiej brzmi „Powstało między 1340–1343”?
    2) Jeśli istnieje potoczne sformułowanie pójść w cug, to jakie ma znaczenie? Czy występuje też wersja wpaść w cug w znaczeniu 'wpaść w wir', np. pracy?
    Pozdrawiam i dziękuję
  • różności
    8.09.2006
    Dzień dobry,
    chciałam się upewnić, czy ale oraz aby można stosować na początku zdania. Proszę również o radę, jak odmieniać nazwisko Dehecq.
    Pozdrawiam
    D.W.
  • warszawska giełda i pisownia przedrostków
    11.07.2006
    Szanowni Państwo,
    chciałbym zapytać o poprawność pisowni określenia warszawskiej giełdy. Czy jako nazwa instytucji jest to nazwa własna, czy jest ona prawidłowa, czy może jej pisownia wygląda następująco: warszawska giełda?
    Chciałbym także zapytać o poprawność pisowni czasownika wy standaryzować. Czy ona jest poprawna? Taką znalazłem w literaturze (różne źródła), czy cząstki wy- nie pisze się razem w tym wyrazie?
    Za pomoc serdecznie dziękuję, pozdrawiam
    Marcin
  • dwa pytania
    6.06.2006
    Witam! Od dawna interesuje mnie, dlaczego na proces wymiotowania mówi się jechać do Rygi, a jakoś nie bardzo wiem, kogo zapytać o genezę tego wyrażenia:) I jeszcze jedno: jak powinno wymawiać się nazwisko Vincenta van Gogha? [Gof] (z angielska), [Goh] czy może [Gog]? Która wersja jest poprawna? Dziękuję i pozdrawiam.
  • geografia a język
    25.05.2006
    Szanowni Państwo,
    pracuję nad podręcznikiem geografii przeznaczonym dla uczniów szkół gimnazjalnych. Chciałabym zapytać:
    a) Czy w tego typu publikacji dopuszczalne jest używanie skrótów, takich jak USA? Czy mogę napisać Stany Zjednoczone zamiast Stany Zjednoczone Ameryki (forma zalecana przez recenzenta wcześniejszych podręczników)?
    b) Czy można powiedzieć: góra o wysokości 189 m n.p.m. lub góra ma wysokość 188 m n.p.m.?
    Z wyrazami szacunku i pozdrowieniami
    Ola Pryczkowska
  • różności
    25.05.2006
    Szanowni Państwo, czy można mówić w tym samym tekście historycznym o oddziałach brytyjskich i angielskich, czy też tylko o brytyjskich? Zapraszać na forum dyskusyjne czy do forum dyskusyjnego? Dziękuję.
  • odmiana nazwisk i dżakuzi
    21.02.2006
    Szanowny Panie Profesorze, będę wdzięczna za pomoc w rozstrzygnięciu wątpliwości związanych z odmianą nazwisk typu Brągiel, Skupień i Bober. Jak powinien brzmieć dopełniacz – Brągla, Skupnia i Bobra czy też Brągiela, Skupienia i Bobera? I jeszcze jedno pytanie: czy rzeczownik jacuzzi można zapisywać w spolszczonej formie dżakuzi.
    Pozdrawiam – Małgorzata Wójtowicz
  • różności słowotwórczo-składniowe
    27.12.2005
    1. Dlaczego mówimy odtwarzacz DVD, ale nagrywarka DVD? A może przez analogię mogłaby być odtwarzarka DVD?
    2. Na plakatach często można dostrzec napis: kurs na prawo jazdy. Czy nie powinno być: kurs prawa jazdy? Przecież jest kurs kroju i szycia, kurs gotowania, kurs komputerowy.
    Pozdrawiam -
    Janusz Gramse
  • różności
    19.12.2005
    1. Spotkamy się wpół do siódmej.
    2. Spotkamy się o wpół do siódmej.
    3. Spotkamy się pół do siódmej.
    4. Spotkamy się o pół do siódmej.
    Internet czy internet?
    Ubrałem spodnie czy założyłem spodnie (kapcie, pidżamę)?
  • OKO, webmasterstwo i webmastering
    16.09.2005
    Mam 2 pytania. 1) W jednym z banków jest rachunek Otwarte Konto Oszczędnościowe, co w skrócie zapisałbym OKO. Jaka jest liczba mnoga od tego skrótu? Czyżby OKA? 2) Drugie pytanie związane jest z dziedziną, którą się zajmuję… no i właśnie… czy jest to webmasterstwo czy webmastering? Czytając wiele stron internetowych, spotykam obie formy; czy może te dwa słowa oznaczają coś innego? Prosiłbym o wyjaśnienie.
    Dziękuję i pozdrawiam :)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!