składnia

 

Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.

  • Pismem czy za pismem?
    9.03.2020
    Dzień dobry,
    Poproszę o wyjaśnienie, który zwrot jest poprawny: Za pismem z dnia … petent przekazał szczegółowy wykaz… . czy Pismem z dnia … petent przekazał szczegółowy wykaz… .
    Pozdrawiam
    Marta
  • Wiadomo, że…
    6.03.2020
    Co sądzą Państwo o konstrukcji typu Wiadomym jest, iż… użytej w tekście naukowym? Może lepiej napisać wiadomo, iż/że…?
  • Tylko pierwsze dziesięć osób czy tylko pierwszych dziesięć osób?
    2.03.2020
    Dzień dobry,
    chciałabym spytać, która wersja zdania jest poprawna:
    Tylko pierwszych 10 osób, które się zgłoszą, otrzyma w prezencie telefon.
    Tylko pierwsze 10 osób, które się zgłoszą, otrzyma w prezencie telefon.
    Z góry dziękuję za pomoc.
    Pozdrawiam serdecznie
    Ula
  • Żal
    28.02.2020
    Które z tych zdań jest poprawnie napisane: Żal mi panią czy Żal mi pani?
  • Nieprawda, że miłość wszystko wybaczy…
    28.02.2020
    Które zdanie jest poprawne: Miłość ci nic nie wybaczy czy też: Miłość ci niczego nie wybaczy.
    Dziękuję i serdecznie pozdrawiam
    Elżbieta
  • Przyimek z pojęciem
    24.02.2020
    Szanowni Państwo, która wersja jest poprawna:
    1. Przez pojęcie X rozumie się Y.
    2. Pod pojęciem X rozumie się Y.
    Z góry dziękuję za poświęcony czas i serdecznie pozdrawiam.
  • Imiesłowowe równoważniki zdań
    14.02.2020
    Które ze zdań jest niepoprawne?
    Wróciwszy ze szkoły zjadłem obiad.
    Idąc przez most, wiatr zerwał mi czapkę.
    Wychodząc w pośpiechu nie zapomnij, zamknąć drzwi.
  • Biernik czy dopełniacz?
    13.02.2020
    Moje pytanie dotyczy używania słów w bierniku w połączeniu z wyrazami, z którymi zdaje się łączyć forma dopełniacza, jak np.:
    1. użyć mikser (zamiast: użyć miksera)
    2. dotknąć ekran (zamiast: dotknąć ekranu)
    3. próbować wspinaczkę (zamiast: próbować wspinaczki).
    Zdarza się nawet użycie biernika z zaprzeczeniami (np. nie pamiętać datę)! Odnoszę niestety wrażenie, że przez osoby wypowiadające tego typu zwroty jest to traktowane jako przejaw starannego użycia języka. Która forma jest poprawna?
  • Inwazja
    4.02.2020
    Szanowni Państwo,
    spotkałem się z zapisem typu inwazja Czechosłowacji zamiast inwazja na Czechosłowację. Czy taka forma jest poprawna?

    Z poważaniem

    Maciej z Poznania
  • w lecie albo latem
    21.01.2020
    Chcę spytać o formę wyrażenia przyimkowego w lato, tak jak w zdaniu: Działo się to w lato 1970. Wszystkie współczesne poradniki językowe oraz nowe słowniki uznają ją za niepoprawną, zaś taką postać na równi z w lecie notuje Słownik ortoepiczny pod red. Szobera z roku 1948, przy czym warto zaznaczyć, że autor potępia zwroty: w wiosnę, w jesień i w zimę. W wyszukiwarce znajdziemy ok. 145 mln wyników pod tym hasłem. A zatem czy możemy tak mówić i pisać? Która forma weszła pierwsza? Pzdr M. Kiliński
  • Dochodiaga w mianowniku liczby mnogiej
    16.01.2020
    Mam problem z użyciem łagiernego rosyjskiego terminu dochodiaga w liczbie mnogiej. Czy pisać: „Z prycz podnosili się dochodiadzy”? Czy może: „Z prycz podnosiły się dochodiagi”? Logiczne wydaje się napisanie: podnosili się dochodiagi czy, w innym zdaniu: dochodiagi wrócili – ale brzmi to fatalnie. Czy używać tego nieistniejącego w języku polskim słowa analogicznie do istniejącego rzeczownika dziadyga?
  • Nabierać
    7.01.2020
    Jaka jest poprawna forma: nabierać wiedzę czy nabierać wiedzy?
  • Czyja płyta?
    7.01.2020
    Czy pytanie Kogo płytę chciałbyś znaleźć pod choinką? jest poprawne? Czy powinno być czyją?
  • … do osoby, której nie lubisz
    20.12.2019
    Musisz zbliżyć się do osoby, którą nie lubisz – czy to zdanie jest prawidłowo wypowiedziane? Dziękuję za odpowiedź.
  • Kto się z kim zastanawia, czyli forma orzeczenia przy podmiocie wyrażonym wyrażeniem ktoś z kimś
    19.12.2019
    Dzień dobry,

    Zastanawiam się z koleżanką, czy forma zastanawiamy się z koleżanką również będzie poprawna, czy może trzeba wstawić przecinek: zastanawiam się, z koleżanką.

    Dziękuję za pomoc
    Katarzyna
  • Nominalizacje, czyli ciągi rzeczownikowe
    6.12.2019
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne są wyrażenia typu: chęć Piotra obejrzenia filmu; obietnica urzędnika załatwienia sprawy; zamiar Jana chodzenia na wykłady? Brzmi to niedobrze, ale ewentualnego błędu nie umiem uzasadnić.
  • Wyrażenie za rok – tym razem z rykowiskiem
    3.12.2019
    Jakieś wydarzenie trwa miesiąc i jest co roku, zaczyna się o tej samej porze, np. rykowisko. Mówiąc na końcu tego zdarzenia: Za rok znów tu przyjdą jelenie, jak rozumieć za rok, jako za rokiem trwającym, za rok jako mniej więcej 12 miesięcy, czy za rok jako wskazanie następnego roku nieważne jaka chwila? Czy rok rocznikowo, czy zawsze 12 miesięcy? Jak jest w podobnych przypadkach z określeniem za dwa lata, za piec lat itp.?
    Pozdrawiam, proszę o pomoc, nie dostaję odpowiedzi.
  • Pytamy o barwę
    3.12.2019
    Szanowni Państwo!
    Piszę z zapytaniem o to, które wyrażenie jest poprawne: Jaką to ma barwę? czy Jakiej jest to barwy?
    Dziękuję za poradę.
    Jarosław.
  • Zaproszenia ślubne
    2.12.2019
    Witam,
    spróbuję dotknąć tematu zaproszeń ślubnych, częstego powodu kłótni, jeszcze przedmałżeńskich :) a mianowicie, czy jeśli (dodajmy jeszcze, że przykładowo, ja jestem Andrzej Nowak, a moja przyszła małżonka niech będzie Anna Kowalska) piszę zaproszenie w naszym imieniu, to czy mogę skonstruować je tak:

    Anna Kowalska i Andrzej Nowak
    wspólnie z rodzicami pragniemy serdecznie zaprosić
    Sz. P. Józefa Kowalskiego
    na uroczystość zaślubin która odbędzie się (…)

    Dziękuję bardzo za pomoc
  • Nadużywane od
    27.11.2019
    Mam taki dylemat, jeśli kupię rzecz w sklepie, supermarkecie, dajmy na to pojemnik firmy x (firma x go wyprodukowała a sklep go od niej kupił). To czy poprawnym jest mówić kupiłem pojemnik od firmy x (czy jednak to nieprawda, bo od sklepu kupiłem)? Skoro słowo kupić oznacza wymianę pieniędzy na towar, tak bezpośrednio, a ja mówię, że kupiłem pojemnik od firmy x, co nie jest poprawne, prawdziwe? Czy mogę użyć słowa kupić w takim znaczeniu i będzie to poprawne, zgodne z słownikową definicją?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!