składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Czy mogę od pana ogień?
    9.05.2019
    Dzień dobry,
    od dłuższego czasu nurtuje mnie niegramatyczność pytania Czy mogę od Pana ogień? w piosence zespołu Pablopavo i Ludzki: I podchodzi, dziewczyna, i pyta czy/ Mogę od pana ogień?/ A ty wiesz, że to niegramatycznie,/ tylko popiół masz. Jak należałoby zadać to pytanie, żeby było „gramatycznie”?
    Bardzo dziękuję za odpowiedź.
  • Powstawać – powstać
    7.05.2019
    Szanowni Państwo,
    często zdarza mi się zaglądać do Państwa Poradni, niejednokrotnie Państwa porady rozwiały moje wątpliwości językowe – za co bardzo dziękuję!
    Tym razem jednak wątpliwości budzi we jedna z porad (https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Co-powstalo-od-czego;18633.html), a konkretnie jej tytuł: Co powstało od czego?. Co powstało Z czego? albo Co pochodzi od czego? – byłoby jasne. Czy rekcja czasownika powstawać dopuszcza związek z przyimkiem od?

    Ukłony, Paweł Gierech
  • Czy mogę od pana ogień?
    6.05.2019
    Dzień dobry,
    bardzo proszę o odpowiedź, dlaczego pytanie Czy mogę od pana ogień? jest „niegramatyczne” (pytanie dotyczy znanej piosenki zespołu Pablopavo i Ludziki: I podchodzi, dziewczyna, i pyta czy Mogę od pana ogień? A ty wiesz, że to niegramatycznie) Czy musi być ognia?
    Dziękuję za odpowiedź.
  • Nauczyć się
    29.04.2019
    Jeśli chcemy zamieścić tytuł, który brzmi: Trzy rzeczy, ... drużyna może nauczyć się z Ligi Mistrzów, to poprawnie będzie użyć:
    a) które,
    b) których?
    Będę bardzo wdzięczny za odpowiedź, ponieważ w sieci pojawiają się równie często obie formy.
  • Nie wystarczy
    29.04.2019
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne jest sformułowanie: Nie wystarczy mieć marzeń? Tę frazę zobaczyłam na reklamach jednego z banków. Czasownik mieć łączy się z biernikiem, a więc powinno to brzmieć: Nie wystarczy mieć marzenia.

    Z wyrazami szacunku,
    Magdalena Mądrzak
  • Paczki ze śrubkami
    29.04.2019
    Szanowni Państwo,
    chciałabym wiedzieć, czy któreś ze zdań: Pięć tysięcy śrubek zmieści się w dwóch paczkach, Pięć tysięcy śrubek zmieści się do dwóch paczek jest językowo bardziej poprawne niż drugie.
  • Z wyjątkiem
    19.04.2019
    Czy sformułowanie za wyjątkiem jest błędem językowym? Widzę je często w Korpusie Języka Polskiego, widzę je na znakach drogowych, słyszę w mediach. Będę wdzięczna za rozwianie wątpliwości.

    Pozdrawiam
    Agnieszka
  • Ponownie o przyimku za
    19.04.2019
    Szanowna poradnio,
    czy przyimka za dla czasu można używać dla liczenia czasu od innej chwili niż tylko od chwili mówienia? Jeśli kontekst sytuacyjny na to pozwala, to dlaczego nie można użyć przyimka do liczenia czasu od chwili, o której ktoś myśli bądź mówi lub wynika to z kontekstu? Jeśli ktoś mówi za tydzień w piątek i ma na myśli liczenie tygodnia od najbliższego piątku, to chyba może użyć przyimka za dla takiej interpretacji. Dlaczego traktować język sztywno?
  • Spotkanie zaplanowano na…
    18.04.2019
    Spotkanie zaplanowano na szesnasty kwietnia czy na szesnastego kwietnia?
  • Zdanie z kawiarką
    10.04.2019
    Witam,
    czy zdanie: Kawiarka nadaje się na każdy rodzaj kuchenki, również indukcyjną, jest poprawne? Mówi się że szampon jest do każdego rodzaju włosów, np. przetłuszczających się lub krem do każdego rodzaju skóry, np. suchej. Koleżanka twierdzi, że słowa rodzaj kuchenki to podmiot i słowo indukcyjną jest źle odmienione. Ja natomiast mam odmienne zdanie w tej kwestii.
    Proszę o odpowiedź. Pozdrawiam i dziękuję.
  • Dnia trzeciego czy trzeciego dnia?
    9.04.2019
    Szanowni Państwo
    Proszę o udzielenie informacji, która z poniższych form jest poprawna lub jeśli obie są poprawne, czy jedna z nich należy do normy wzorcowej. Pytanie dotyczy form dnia trzeciego oraz trzeciego dnia.

    Z poważaniem
    Barbara
  • Jak dedykować?
    8.04.2019
    Dedykacje w książkach od autorów powinny brzmieć: Dla Dagmary Henryk Sienkiewicz czy Dagmarze Henryk Sienkiewicz, czy obie są poprawne ? Czy forma dla to rusycyzm?
  • Kłaść – położyć
    8.04.2019
    Zastanawiają mnie słowa położyć, kłaść – w jakim przypadku ich używamy? Czy mówimy Połóż książkę na biurko, czy Połóż książkę na biurku; Kładę ciuchy na łóżko czy Kładę ciuchy na łóżku?

    Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Z poważaniem
    Paulina Wudarska
  • Którą godzinę wskazywał zegar?
    3.04.2019
    Ostatnio na zajęciach rozważaliśmy pewien problem dotyczący tłumaczenia. Zastanawialiśmy się nad tym, która z podanych form jest poprawna: Zegar wskazywał za dziesięć piąta czy Zegar wskazywał za dziesięć piątą. Byłabym wdzięczna, gdyby pomogli Państwo w rozwiązaniu tej zagwozdki.

    Z wyrazami szacunku
    Studentka lingwistyki stosowanej
  • Na Węgrzech
    2.04.2019
    Dlaczego mówi się na Węgrzech? O tym, że mówi się na Ukrainie czy na Litwie z powodu dawnej przynależności tychże do Polski, wiem, ale przecież Węgry nigdy częścią Polski nie były a co najwyżej doszło do chwilowej unii personalnej (o ile dobrze pamiętam). Jak to więc z tym jest?
  • Chronić
    1.04.2019
    Mam problem z odmianą rzeczownika przy niektórych czasownikach, dokładniej: czy powinien być w dopełniaczu czy bierniku. Często wpisuję w wyszukiwarce frazy typu chronić kogo co czy kogo czego i robi się to powoli męczące. Istnieje jakaś zasada albo chociaż ułatwiająca sprawę tendencja (np. podobna do tej w niemieckim, że jeśli rzeczownik kończy się na -e, to najprawdopodobniej będzie rodzaju żeńskiego)?
  • Wymagania
    22.03.2019
    Szanowni Państwo,
    zajmuję się korektą tłumaczeń (głównie z języka niemieckiego) i ciągle kłuje mnie w oczy użycie wyrażenia wymagania dla w połączeniu z rzeczownikiem nieożywionym. Na przykład: wymagania dla rękawic ochronnych. Nie potrafię uzasadnić swoich wątpliwości, ale brzmi to dla mnie niepoprawnie. Chętnie poprawiłbym takie wyrażenie na wymagania wobec rękawic ochronnych, chociaż i to brzmi dziwnie. Czy taka poprawka byłaby uzasadniona z punktu widzenia poprawnej polszczyzny?
  • Za a po
    22.03.2019
    Szanowna Poradnio,
    czy poprawne jest używanie przyimka za do określania czasu liczonego od przeszłej chwili? Od chwil, które może sugerować kontekst? Np. za pół godziny liczone od chwili przeszłej, nie od chwili mówienia.
    Czy jednak dla takich przypadków powinno używać się przyimka po?
    Mówię z kolegą i opisuję jakąś historię mówiąc, od tej chwili za rok wyzdrowiał, czy jednak od tej chwili po roku wyzdrowiał?
    Bardzo proszę o odpowiedź.
    Pozdrawiam
  • Zagrożenie (dla) bezpieczeństwa
    21.03.2019
    Szanowni Państwo,
    czy rzeczownik odczasownikowy zachowuje składnię swojego czasownika?
    Np. zagrozić czemuś czymś, czy poprawne jest to zagrożenie czemuś czymś?
    Chodzi o to zdanie Ogłoszono najwyższy poziom zagrożenia bezpieczeństwu.
    Z góry dziękuję!
  • W fotelu czy na fotelu?
    20.03.2019
    Kiedy siedzimy w fotelu, a kiedy na fotelu?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego