składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • wysługiwać się kimś, wykorzystywać kogoś
    29.05.2002
    Dzień dobry!
    Mam pytanie, na które nikt nie potrafi dać mi 100% odpowiedzi. Usłyszałem ostatnio pewne zdanie, które bardzo mnie zastanowiło: „Cały czas się mną wykorzystujesz!”. Chodzi o wyrażenie wykorzystywać się kimś: czy jest ono poprawne w języku polskim? Wiem, że mówi się wysługiwać sie kimś, ale czy mozna też mówić wykorzystywać się kimś?
    Z góry dziękuję za pomoc.
  • rejestracja
    29.05.2002
    Jakiego przyimka należy użyć po słowie rejestracja albo jak inaczej krótko sformułować tekst? Chodzi o rejestrację osób przystępujących do serii egzaminów prowadzących do otrzymania certyfikatu. Każdy, kto wypełni odpowiedni formularz i wniesie opłatę, otrzymuje dokument, który chcę nazwać „Potwierdzeniem rejestracji...”. I nie wiem, co dalej w miejscu tych kropeczek: „...rejestracji do egzaminów”??? czy „...rejestracji na egzaminy”???? A może lepiej „...rejestracji w programie Cambridge Starter Awards”???

    Z góry dziękuję za pomoc.
    Anna Kontkiewicz
  • suplementacja
    24.05.2002
    Z jakim przypadkiem łączy się rzeczownik suplementacja: suplementacja kwasem foliowym czy suplementacja kwasu foliowego?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • zamówienia telefoniczne
    24.05.2002
    Jaka brzmi poprawna forma: „Przyjmujemy zamówienia telefonicznie” czy „Przyjmujemy zamówienia telefoniczne”? (Wiem, że najlepiej brzmiałoby „Przyjmujemy zamówienia przez telefon”, choć wydaje mi się, że forma ta jest chyba mało zręczna).
  • rozwinięte przydawki imiesłowowe
    17.05.2002
    Szanowni Państwo,
    Moje pytanie dotyczy składni, a mianowicie miejsca określeń rzeczownika w zdaniu. Spotkałam się z opinią, że rozbudowane określenia rzeczownika powinny występować po nim. Czy w takim razie wszystkie sformułowania typu:
    • spalona słońcem skóra
    • Traktowanie go jako godnego zaufania polityka jest nieporozumieniem
    • Wprowadzone przez ministra zmiany na listach refundacyjnych doprowadziłyby do ograniczenia dostępności do leków
    • Powietrze było przesycone jego działającym na zmysły zapachem
    są błędne, czy też należy unikać takich konstrukcji tylko wówczas, gdy sformułowania są dwuznaczne - zob. drugi przykład, gdzie nie wiadomo, czy chodzi o kogoś godnego zaufania danego polityka, czy też o samego polityka, który jest godny zaufania.

    Dziekuje za odpowiedz,
    Krystyna Klejn
  • pod numer
    16.05.2002
    Witam,
    Czy mówi się dzwonić na numer czy pod numer?
    Dziękuję i pozdrawiam.
  • oboje
    16.05.2002
    Proszę uprzejmie o wyjaśnienie zasad składni liczebnika zbiorowego oboje. W jakiej liczbie powinno wystąpić orzecznie w czasie teraźniejszym. Przykład: „Oboje uszu MUSI być widoczne” czy „Oboje uszu MUSZĄ być widoczne”?

    Dziękuję bardzo.
    GD
  • południowy Koreańczyk?
    15.05.2002
    Czy można powiedzieć: południowy Koreańczyk lub północny Koreańczyk, czy poprawna jest jedynie forma opisowa: Koreańczyk z Korei Południowej lub Koreańczyk z KRLD?
  • wydział pielęgniarski
    15.05.2002
    Proszę o odpowiedź, czy poprawne jest wydział pielęgniarski czy wydział pielęgniarstwa, skoro mówi się pielęgniarstwo.
    Dziękuję.
  • w Woli, czyli we wsi Wola
    8.05.2002
    Które z podanych zdań jest poprawne:
    - Budowa kościoła we wsi Wola (Żabieniec), powiatu warszawskiego.
    - Budowa kościoła we wsi Wola (Żabieniec), powiat warszawski.
    - Budowa kościoła we wsi Woli (Żabieńcu), powiatu warszawskiego.
    Z góry dziekuję za odpowiedź.
  • 3 maja
    8.05.2002
    Dzień dobry,
    Zwracam się do państwa z prośbą: czy forma witaj 3 maj jest formą dopuszczalną (ze względu na tytuł pieśni), czy poprawną formą jest witaj 3 maja?
    Z góry serdecznie dziękuję.
  • dziedziczyć po kimś i po czymś
    8.05.2002
    W książkach informatycznych tłumaczonych z angielskiego, gdzie mowa jest o pewnych zależnościach między obiektami, występuje pojęcie dziedziczenia (jedna klasa obiektów może dziedziczyć cechy po innej). Jednak w polskich tłumaczeniach występują różne wersje. Proszę o sugestię, która forma jest poprawna, bo co książka, to jest inaczej:
    - klasa dziedziczy z klasy
    - klasa dziedziczy od klasy
    - klasa dziedziczy po klasie.
    W wersji ang. jest inherit from.
  • biuro projektów
    8.05.2002
    Proszę o odpowiedź na pytanie, jak powinna brzmieć poprawna nazwa: biuro(a) projektowe czy biuro(a) projektów?
    Wiesław Gołacki
  • nad morze
    6.05.2002
    Czy można jechać nad brzeg morza, czy tylko nad morze albo na brzeg morza?
  • Przeprowadzono czy wykonano?
    26.04.2002
    Często w różnych publikacjach i opracowaniach naukowych spotyka się zwrot przeprowadzono obliczenia lub jego odmianę. Bardziej poprawny wydaje się zwrot wykonano obliczenia. Która z tych form jest poprawna (a może obie)? Uprzejmie proszę o opinię w tej sprawie.
  • udzielić - czego
    25.04.2002
    Jak jest poprawnie: „Bank udzieli kredyt” czy „...kredytu”? Dziękuję.
  • z i bez
    25.04.2002
    Czy skróty składniowe typu: transformatory z jednym lub kilkoma uzwojeniami albo elementy z lub bez tulei należy traktować jak błąd wymagający korekty redakcyjnej, czy też można je dopuścić w tekstach technicznych, w których takich skrótów jest dużo i są czytelne dla fachowców?

    Z wyrazami szacunku,
    Andrzej Górecki
  • liczebniki zbiorowe
    23.04.2002
    Szanowni Państwo,
    Jak wiadomo, liczebniki zbiorowe występują w języku polskim między innymi w połączeniu z policzalnymi rzeczownikami występującymi tylko w liczbie mnogiej (pluralia tantum), np. drzwi - dwoje drzwi, itp. Ja bardzo chętnie dowiedziałbym się, czy można ich użyć w połączeniu z niepoliczalnymi rzeczownikami występującymi tylko w liczbie mnogiej które - mimo wszystko - dają się policzyć. Chodzi o nazwy miast (Ateny, Helsinki, Katowice...) lub krajów (Niemcy, Chiny, Włochy...). Czy można mówić o dwojgu Niemczech, podróżować do obojga Chin itd., czy należy powiedzieć dwóch Niemczech, obu Chin?

    Dziękuję bardzo z góry,
    Alessandro Pettini
  • dziesięcioro przykazań
    23.04.2002
    Szanowni Państwo,
    Bardzo proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
    Czy użycie liczebnika zbiorowego w wyrazie Dziesięcioro Przykazań wymagane jest przez charakter kolektywny tego pojęcia jako zbioru niepodzielnego? Jeśli tak, czy pojedyncze Przykazania, albo zespoły tych samych, traktowane są jako wyrazy "niezbiorowe"? Mówi się więc Dwa Przykazania (a nie dwoje Przykazań), Pierwsze pięć Przykazań/Pierwszych pięć Przykazań (a nie Pięcioro pierwszych Przykazań)?

    Uprzejmie dziękując z góry, łączę wyrazy szacunku
    Alessandro Pettini
  • ekstrakt i proteiny
    18.04.2002
    Która wersja jest poprawna: proteiny jedwabiu czy proteiny z jedwabiu? Ekstrakty jedwabiu czy ekstrakty z jedwabiu?
    Bardzo dziękuję za pomoc.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego