składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • W gazecie pisze, że...
    25.02.2002
    Czy można używać zwrotu "tutaj pisze" zamiast "jest napisane"?
  • pilot do telewizora
    21.02.2002
    Jak powinno się mówić: "Podaj mi pilot" czy "Podaj mi pilota"?
  • adres
    21.02.2002
    Witam.
    Które zdanie jest poprawne?
    1. Proszę wysłać pismo pod nasz adres.
    2. Proszę wysłać pismo na nasz adres.
  • się
    21.02.2002
    Czy przy zbiegu dwóch czasowników zwrotnych można powtórzyć słowo się, np. "Nie da się ustosunkować się", "Ośmielam się nie zgodzić się". W tych przykładach unikamy powtórzenia i mówimy: "Nie da się ustosunkować", "Ośmielam się nie zgodzić". Jednak w niektórych sytuacjach niepowtórzenie się może prowadzić do nieprecyzji, np. kiedy słyszymy "Zdecydowałem się dobrze prowadzić", to nie wiemy, czy mówiącemu chodziło o prowadzenie czegoś (np. samochodu), czy o prowadzenie się.
    I drugie pytanie: jak zachowuje się się w gerundiach? W "Innym słowniku języka polskiego PWN" przy słowie konduita podano synonim prowadzenie. Czy forma prowadzenie się jest błędna? Znów ta sama wątpliwość: kiedy słyszę: "Jej prowadzenie pozostawia wiele do życzenia", od razu myślę o prowadzeniu samochodu, prowadzeniu w klasyfikacji, ale nie o prowadzeniu się.

    Dziękuję i pozdrawiam,
    Jerzy Buczek
  • Proszę, ustąp mi miejsca
    21.02.2002
    Ostatnio w autobusach pojawiły się naklejki z napisem: "Proszę,ustąp mi miejsce". Czy napis ten nie powinien wyglądać: "Proszę, ustąp mi miejsca"?
  • kłopoty z datą
    19.02.2002
    Drogi Panie Profesorze!
    Chciałabym zapytać, czy jest poprawnie: dziś mamy piątego lutego, czy piąty lutego? Dziś jest piątego lutego? Czy tylko piąty lutego?
    Dziękuję za odpowiedź!
    Á. Porcsalmy Éva z Debreczyna
  • nijak się ma...
    14.02.2002
    Czy wyrażenie coś nijak się ma wymaga formy zaprzeczonej czasownika, a więc coś nijak się nie ma, czy bardziej poprawna jest forma coś nijak się ma? Pozdrowienia dla zespołu.
  • Instytut Matematyki - Instytut Matematyczny
    12.02.2002
    Instytut Matematyki czy Instytut Matematyczny? Która forma jest poprawna?
    Dziękuję i pozdrawiam
    Andrzej Korabik
  • za kierownicą - za kierownicę
    12.02.2002
    Tym razem interesuje mnie kierownica - można siąść za kierownicą (za czym, jak za biurkiem), a jak jest z wsiadaniem za kierownicę - czy można wsiąść do samochodu za kierownicę?
  • rok 2002
    8.02.2002
    Czy poprawna jest forma: w roku dwutysięcznym drugim?
  • piaty lutego
    5.02.2002
    Dzien dobry Panu!
    Jestem uczniem jednego z warszawskich liceów. Wszedłem z jednym z naszych nauczycieli w konflikt w kwestii poprawności pewnego wyrażenia. Nauczyciel ten za najbardziej wiarygodne dla niego źródło informacji dotyczące języka polskiego podał pańskie nazwisko. Zatem, aby rozwiązać nasz spór: czy w zdaniu „Dziś jest piąty luty” poprawna jest forma piąty luty? Czy może brzmieć ona powinna piąty lutego?
    Z poważaniem,
    Artur Kuzma
  • Odnośnie do pisma nr...
    1.02.2002
    Szanowni Państwo!
    Mam ogromną prośbę i chcę się tu odwołać do autorytetu Redakcji PWN. Proszę o wyjaśnienie, dlaczego poprawną formą jest zwrot odnośnie do czegoś, a nie odnośnie czegoś (chyba, że jestem w błędzie i już nie wiem, co jest poprawne, a co nie jest...). Proszę o to, ponieważ męczy mnie czytanie stosów dokumentów służbowych, w których sformułowanie odnośnie czegoś pojawia się dosłownie w co czwartym zdaniu.
    Z góry dziękuję,
    Marta Birkut
  • żem, żeś, żeśmy, żeście
    28.01.2002
    Czy poprawne jest potoczne sformułowanie żeśmy, np. żeśmy poszli? Czy jest to dopuszczalne, czy można tak mówić?
  • używać - czego
    25.01.2002
    Mam wątpliwość związaną ze słowem łyżka, a konkretnie z łyżką do butów. Czy poprawna jest forma "Prosimy używać łyżki do butów", czy też może "Prosimy używać łyżkę do butów" (w obu przypadkach chodzi o jedną łyżkę)?
  • za opłatą - za opłatę
    21.01.2002
    Która forma jest poprawna: udostępniać coś za miesieczną opłatą czy ...za miesięczną opłatę? Jak można ująć tę myśl najpoprawniej?
  • różności składniowe
    18.01.2002
    Które z wymienionych form są poprawne:
    a) w położenie/ do położenia
    b)w pozycji/ do pozycji
    c) szybkośc wydruku/ prędkość wydruku
    d)szybkość drukowania/ prędkość drukowania
    e)nakład pracy konieczny/ nakład pracy koniecznej?

    Pozdrawiam
    L.
  • taki sam, co..., taki sam, jak...
    18.01.2002
    Mam kolejne pytanie: która forma jest poprawna i dlaczego - taki sam, co... czy taki sam, jak...?
    Dziękuję.
  • są zaangażowani - zaangażowani są
    16.01.2002
    Który ze zwrotów: pracownicy są zaangażowani w... lub pracownicy zaangażowani są w... jest poprawny?
    Z góry dziękuję za udzielenie odpowiedzi.
  • 1 stycznia, 2 lutego itp.
    14.01.2002
    Która wersja jest prawidłowa: 22-25 stycznia 2002 roku czy 22-25 styczeń 2002 roku. Chodzi o podanie terminu imprezy kilkudniowej.
  • polis
    11.01.2002
    Jaki rodzaj ma polis? Chcę poprzedzić ten rzeczownik przymiotnikiem, stąd pytanie.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego