• Astronauta a kosmonauta
    16.12.2016
    Szanowni Państwo,
    chciałem zapytać o rozróżnienie między słowami astronauta i kosmonauta. Całkiem niedawno dowiedziałem się, że pierwsze odnosi się do amerykańskich lotników kosmicznych, a drugie do rosyjskich. Trudno to jednak zweryfikować. Domyślam się, że taki podział był bardziej na czasie w okresie zimnej wojny i aktywnej konkurencji na tym polu między dwoma mocarstwami. A jak to jest dzisiaj? I jak w takim razie mówić o wysłannikach innej niż wymienione narodowości?

    Czytelnik
  • Prowidnyk
    16.12.2016
    Szanowni Państwo,
    chciałem prosić o objaśnienie znaczenia i pochodzenia słowa prowidnyk, którego nie notują słowniki.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Wyklęte przykładowo
    5.12.2016
    Szanowni Państwo,
    kilka razy spotkałem się z opinią redaktorów, że słowo przykładowo powinno się zastępować wyrażeniem na przykład. Tymczasem ani w słowniku języka polskiego, ani w słowniku ortograficznym, ani też w słowniku synonimów PWN nie opatrzono go żadnym kwalifikatorem, co moim zdaniem oznacza, że oba są równoważne. Czy z przykładowo jest jakiś problem, który pozostaje dla mnie tajemnicą?
  • Webinarium
    5.12.2016
    Pracuję na Akademii Muzycznej we Wrocławiu.
    Na moją skrzynkę wpłynął e-mail zapraszający na webinarium.
    Uprzejmie proszę o podpowiedź, co to słowo znaczy.

    Z wyrazami szacunku
    Dagmara Szymczak
  • Śledczyśledcza
    27.11.2016
    Chcę zapytać o formę żeńską słowa śledczy – czy jest to śledcza czy śledczyni?
  • Wiarogodność a wiarygodność
    27.11.2016
    W statystyce używa się pojęcia wiarogodność, np. estymator największej wiarogodności. Z tego, co sprawdziłem, jest to po prostu starszy wariant słowa wiarygodność, obecnie chyba nie używany. Mówienie o wiarogodności nie ma żadnego uzasadnienia funkcjonalnego, a sprawia na mnie lekko książkowe, a nawet pretensjonalne wrażenie. Z drugiej strony można by pewnie argumentować, że wariant ten jest elementem tradycji, jakiejś ciągłości w języku nauki.
    Ciekaw jestem Państwa opinii.
  • Patologiczność a patologia
    26.11.2016
    Szanowni Państwo
    proszę o odpowiedź, czy poprawne jest wyrażenie pogłębienie patologiczności. A może poprawne jest tylko pogłębienie patologii?

    Z poważaniem
    Paweł Grabski
  • Emancypacja i apartheid
    26.11.2016
    Czy oprócz emancypacji kobiet można mówić o emancypacji Afroamerykanów i o emancypacji gejów?
    Czy apartheidem można nazwać każdą segregację rasową, nie tylko w RPA i nie tylko osób pochodzenia afrykańskiego?
  • Kraj a państwo
    26.11.2016
    Szanowni Państwo,
    od dłuższego czasu zastanawiam się nad użyciem słów: kraj i państwo. Jaka jest między nimi różnica?

    Pozdrawiam
  • Byćbycie, pisaćpisanie, mieć – ?
    13.11.2016
    Szanowni Państwo,
    jak brzmi gerundium od czasownika mieć?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Pełny asortyment wszystkich grup
    11.11.2016
    Szanowni Państwo,
    w SWTiK podaje się jako przykład tautologii wyrażenie pełny asortyment wszystkich grup towarowych. Nie wiem, co jest w nim pleonastycznego. Rozumiem je (może błędnie) tak, że w sklepie dostępne są artykuły ze wszystkich grup towarowych, a w każdej z tych grup sklep oferuje pełny asortyment towarów. Gdzie tu redundancja?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Oliwa
    11.11.2016
    Szanowna Poradnio!
    Czy powinno się pisać oliwa extra VERGINE czy oliwa extra VIRGIN?
    I czy to prawda, że sformułowanie oliwa z oliwek jest pleonazmem i należy go unikać?

    Pozdrawiam serdecznie
    Dorota
  • Matematyczna agitacja
    3.11.2016
    W matematyce używa się czasem słowa agitacja w znaczeniu 'wstępne podejście do problemu', np. Typowa agitacja w zakładzie Monty Halla to założenie, że oba wybory gracza są tak samo prawdopodobne, Wobec braku naturalnego kandydata na rozwiązanie musimy coś zaagitować.
    Nie spotkałem się z takim znaczeniem w języku naturalnym. Zastanawiam się, czy można uznać je za element żargonu i swobodnie używać w tekstach matematycznych, czy może jest to zwyczajny błąd i należy wyrazić to inaczej.
  • Zironizować
    31.10.2016
    Mam pytanie związane z wyrazem ironizować, a konkretnie o jego formę dokonaną zironizować – czy forma ta jest poprawna i w jakim zakresie? Czy użycie jednej i drugiej ma swoje ograniczenia?
  • Warzywiak?
    31.10.2016
    Od dawna toczę z żoną bój – uparcie twierdzę, że forma warzywiak jest równie poprawna, co warzywniak. Wskazuje na to logika. Czy mam rację?

    Dziękuję
    Szymon Barabach
  • Rozpoczynanie zdania od w związku z…
    31.10.2016
    Szanowni Państwo,
    ostatni znalazłem taką opinię:
    Ponadto, treść uchwały nie odpowiada zasadom języka polskiego i tym samym zasadom techniki prawodawczej. Nie zaczyna się bowiem zdania, a tym bardziej zapisu normatywnego od słów: W związku z ...
    Czy faktycznie nie odpowiada zasadom języka polskiego?

    Pozdrawiam
  • Okulary słoneczne czy okulary przeciwsłoneczne?
    31.10.2016
    Szanowna Redakcjo!
    Zgodnie z zasadami języka polskiego nosi się okulary słoneczne czy przeciwsłoneczne? Czy ta pierwsza wersja nie przyszła do nas z zagranicy, gdzie nosi się sunglasses, lunettes de soleil?

    Pozdrawiam
  • Poseł i senator
    16.10.2016
    Czy każdego deputowanego do izby niższej parlamentu innego kraju można nazwać posłem, a do izby wyższej – senatorem?
    A jak to wygląda gdy parlament jest unikameralny lub trikameralny (jak np. w Bośni i Hercegowinie)?
  • Siostra bliźniaczka
    14.10.2016
    Czy siostra bliźniaczka to pleonazm?

    Pozdrawiam
    Czytelniczka
  • Dlaczego pięta?
    14.10.2016
    Szanowni Państwo,
    zastanawia mnie rola pięty we frazeologii. Mamy chwalipiętę, wiercipiętę. Słyszałem też powiedzenie niech ci pójdzie w pięty (nawiasem mówiąc, nie wiem, co właściwie znaczy).
    Czy wiadomo, skąd owa pięta się wzięła? Co do chwalipięty, przyszło mi kiedyś do głowy, że może ma to coś wspólnego z piętą Achillesa, tj. chwalipięta 'chwali nawet swój potencjalnie słaby punkt’. Ale to pewnie tylko moja fantazja.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego