• Żeńskie nazwy stanowisk i zawodów
    13.07.2016
    Nurtuje mnie kwestia odmiany nazw stanowisk przy pisaniu CV. Czy kobieta powinna pisać: praktykantka, sprzedawczyni, asystentka, specjalistka ds. ...", czy używać form męskich? Wydaje mi się, że formy żeńskie są bardziej odpowiednie – czułabym się bardzo dziwnie, pisząc o sobie w formie męskiej. Są jednak pewne stanowiska, których nazw nie daje się za bardzo odmienić (psycholożka/pedagożka szkolna?) – czy nie będzie to przejawem niekonsekwencji, jeśli w jednym CV zestawi się je obok siebie?
  • Singielstwo
    12.07.2016
    Zastanawiam się, czy jest poprawne jest mówić teraz, że stan kawalerski to singielstwo.
  • Uciekinier, zesłaniec
    9.07.2016
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne są sformułowania typu: uciekinier od wojny czeczeńskiej, zesłaniec do gułagu? Powiemy wprawdzie: uciekać od wojny, zostać zesłanym do gułagu.

    Z poważaniem
    Kasia C.
  • Wykonawca a sprawca
    7.07.2016
    Jaka jest różnica między wykonawcą czynności a sprawcą czynności ?
  • Poprzedniczka
    7.07.2016
    Bardzo proszę o wyjaśnienie, czy wyraz poprzedniczka ‘ta, która była gdzieś, robiła coś, zajmowała jakieś stanowisko itp. uprzednio przed kimś’: Siadała przy biurku swojej poprzedniczki (Słownik języka polskiego PWN pod red prof. Szymczaka) oznacza, że zarówno ta, która była wcześniej, jak i ta, która po niej nastąpiła, wykonywała te same funkcje? Czy Ośrodek Informatyki utworzony w 1980 r., przyłączony w 1990 r. do biura architektonicznego powstałego w 1970 r., jest poprzedniczką architektów?
  • Mówić z emfazą, kłaść na coś akcent
    6.07.2016
    Szanowni Państwo,
    zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie, czy słowo emfaza może być używane w celu podkreślenia, zaakcentowania czegoś. Innymi słowy, czy można napisać : Emfazy wymaga fakt... zamiast np. Należy zaakcentować fakt..., Wymaga podkreślenia, że...?

    Z góry serdecznie dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Czytelnik
  • Natenczas
    24.06.2016
    Szanowni Państwo,
    czy wyrażenie natenczas, zapisywane jako jedno słowo, odnosi się jedynie do czasu przeszłego (taki przykład znalazłem w słowniku), czy też można go użyć w czasie przyszłym, np. mówiąc: natenczas przyjdę?

    Z poważaniem
    Miłośnik Polszczyzny
  • Anatomia wydobycia dźwięku?
    18.06.2016
    Czy słowo anatomia może odnosić się do procesu, działania? Głównie kojarzona jest z budową czegoś, lecz może też opisywać funkcjonowanie. Czy zatem fraza: anatomia wydobycia dźwięku jest poprawna językowo?

    Z góry dziękuję i pozdrawiam
  • Segregacja rasowa
    18.06.2016
    Szanowni Państwo,
    pytanie dotyczy segregacji rasowej. Czy w poniższych zdaniach słowo segregowany zostało prawidłowo użyte?
    Coraz silniej segregowane rasowo przedmieścia wspomagane były państwowymi funduszami
     Przybył do firmy X z segregowanego południa


    Z poważaniem
    Anna K.
  • Problem
    5.06.2016
    Czy słowo problem, ewidentnie zapożyczone z języka angielskiego, jest obecnie słowem modnym? Przyjmując, że jest, na pewno lepiej zamieniać go z wyrazami rodzimymi, takimi jak: kłopot lub trudność.
    Mam wątpliwości jednak, czy znaczenie owego problemu dokładnie odzwierciedlają wyrazy kłopot i trudność. Bardzo proszę o rozwianie moich niepewności.

    Pozdrawiam serdecznie
  • Grupy oddzielone podziałami – jednak nie
    5.06.2016
    Szanowna Redakcjo,
    czy grupy społeczne (np. mieszkańcy miasta i kierownictwo firmy) mogą być od siebie oddzielone podziałami klasowymi? Na przykład w zdaniu: Grupy te były od siebie oddzielone strzeżonymi strefami, podziałami klasowymi i etnicznymi oraz odległościami, które trzeba było pokonać pieszo albo samochodem.

    Dziękuję za wskazówki.
    Z poważaniem
    Czytelniczka
  • Autorytet
    5.06.2016
    Szanowni Państwo!
    zastanawiają mnie różne znaczenia słowa autorytet/authority w języku polskim i amerykańskim, i związane z tym problemy niezbyt kompetentnych tłumaczy. W każdym razie w tłumaczonej z angielskiego książce znalazłem dziwaczną – według mnie – konstrukcję: przekazali autorytet konferencji. Wydaje mi się, że w języku polskim przekazać (komuś/czemuś) można władzę, uprawnienia, kompetencje, ale nie autorytet. Czy mam rację?

    Z poważaniem
    Witold M.
  • Zaszczepić
    5.06.2016
    Szanowna Redakcjo,
    coś można zaszczepić komuś, nie czemuś, w znaczeniu ‘rozwinąć w kimś jakieś cechy lub zainteresowania’. Niepoprawnie więc będzie, jeśli napiszę, że: Politycy usiłują zaszczepić w świadomości narodu swoją burżuazyjną ideologię?

    Z poważaniem
    Basia S.
  • Energia odnawialna i jej źródła
    5.06.2016
    Chciałbym się dowiedzieć, czy poprawne jest określenie odnawialne źródła energii czy źródła energii odnawialnej. W jednym odnawialne są źródła, w drugim energia. W użyciu oba pojęcia stosowane są wymiennie, jednak częściej pada odnawialne źródła energii. W języku angielskim używa się pojęcia renewable energy – idąc tym tropem, można dojść do wniosku, że poprawne będzie stwierdzenie źródła energii odnawialnej, jednak to tylko moje dedukcje.
  • Certyfikat, certyfikacja
    5.06.2016
    Szanowni Państwo,
    chciałam zapytać o słowo certyfikacja. Czy można udzielić certyfikacji? Kilka razy spotkałam się z takim sformułowaniem. Wydaje mi się, że jeśli już trzeba koniecznie czegoś udzielić, to raczej certyfikatu (lub przyznać certyfikat), chociaż z drugiej strony mówi się o udzieleniu akredytacji
    Z jakimi czasownikami można rzeczownik certyfikacja łączyć? Czy można ją przeprowadzić (czy raczej proces certyfikacji?) lub jej dokonać?

    Z poważaniem
    Paulina
  • Ruch warg czy ruch ust?
    31.05.2016
    Chciałbym zapytać, która z poniższych wersji jest poprawna, mianowicie:
    czytać z ruchu warg czy czytać z ruchu ust?
    A może obie sa dopuszczalne?

    Serdecznie dziękuję za odpowiedź.
    Z wyrazami szacunku
    Paweł Stec
  • Zainspirować
    28.05.2016
    Szanowni Państwo,
    czy coś może zainspirować coś? Na przykład w zdaniach: Ruch na rzecz kobiet zainspirował powstanie takich ośrodków jak X i Y, Do najważniejszych polemik z zainspirowaną przez Adama krytyką przedmieść należą: [i tu tytuły książek].

    Z poważaniem
    Barbara S.
  • Krytyczny i dramatyczny – nowe kalki semantyczne
    22.05.2016
    Szanowni Państwo,
    chciałabym zapytać o przymiotnik krytyczny w tłumaczeniu tekstów angielskich: mission-critical data, critical information itd. Zwykle tłumaczę to jako decydujący, o decydującym znaczeniu, niezwykle istotny itp., ale coraz częściej widzę w fachowych tekstach kalkę: o krytycznym znaczeniu, krytyczne decyzje, te informacje są krytyczne itd.
    Czy to już się przyjęło na tyle, że można to już uznać nie za kalkę, ale za inne znaczenie słowa krytyczny? Podobnie z dramatyczny (zmiana).
  • Sfrancuzieć
    21.05.2016
    Mamy polonizację, germanizację, a jak brzmi to względem Francji?
    Frankonizacja, romanizacja czy sfrancuszczenie?

    Pozdrawiam
    Jarek
  • Szachraić
    21.05.2016
    Czy jakiś słownik języka polskiego notuje słowa szachraić i szachrajenie?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego