• Kuźma
    7.03.2019
    Szanowni Państwo!
    W książce Tomek u źródeł Amazonki pojawia się wyraz kuźma. Tak autor określał ubiór noszony przez Indian. Słowo wygląda swojsko, ale nigdzie nie mogę nic znaleźć na temat kuźm. Proszę o informację, co to jest lub było.

    Dziękuję i pozdrawiam
    Marcin Nowak
  • Tylko palma sabalowa
    1.03.2019
    Mam wątpliwości dotyczące wyrażenia palma sabałowa. Czy jest ono poprawne? Pojawia się w wielu poradnikach, reklamach farmaceutycznych, ulotkach, choć gatunek z rodziny Sabal nazywa się palmą sabalową.

    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.

    Z wyrazami szacunku
    Maja Janczykowska-Kuna
  • Kobieta kierowca – kierująca czy kierowczyni?
    27.02.2019
    Szanowni Państwo,
    prawdopodobnie gdzieś w Internecie natknąłem się na słowo kierująca jako określenie kierowcy, z zaznaczeniem płci osoby prowadzącej pojazd. Słowo to wzbudziło moją sympatię i chętnie się nim posługiwałem, również (co przyznaję ze skruchą) poprawiając Internautę który napisał o pewnej pani (w dopełniaczu) kierowczyni.
    Chciałem zapytać o poprawność obu słów i które z nich (jeśli w ogóle któreś) polecacie Państwo do stosowania.
  • Mój autorski pomysł
    25.02.2019
    Sytuacja wyglądała następująco – wraz ze współpracownikiem analizowaliśmy kod źródłowy programu komputerowego, którego jestem autorem. Mimo iż jestem jedynym twórcą tego oprogramowania, wiele części składowych powstawało na podstawie dostępnych publicznie materiałów, dokumentacji, inspirowałem się również innymi otwartymi dla nas projektami. W pewnym momencie nadszedł czas na analizę fragmentu kodu źródłowego, którego logikę i algorytm, który realizuje, wymyśliłem sam, bez inspiracji ze stron trzecich. Aby podkreślić ten fakt, użyłem sformułowania „jest to mój autorski pomysł”. Inny współpracownik wyłapał ten fragment i zdecydowanie się jemu przeciwstawił, sugerując, iż jest to tautologia, i wystarczyłoby powiedzieć mój pomysł. Kolegi nie przekonały moje tłumaczenia, iż mój pomysł mógłby być poparty zewnętrznymi inspiracjami, a konstrukcja mój autorski pomysł podkreśla to, że idea analizowanego fragmentu programu jest całkowicie wymyślona przeze mnie, bez wpływów zewnętrznych.

    Zatem pytanie wygląda następująco – biorąc pod uwagę powyższe – czy użycie w takim kontekście sformułowania mój autorski pomysł jest błędem językowym, czy też nie?
  • Podwójne nie
    22.02.2019
    Proszę o odpowiedź, czy podane zdanie jest zapisane błędnie. Jeśli tak to dlaczego:
    Nie, nie można tego powtórzyć. Była to odpowiedź na pytanie: Czy można to powtórzyć?
    Chodzi o podwójne użycie partykuły nie.
    Dziękuję.
  • Wynaturzenie, zboczenie
    22.02.2019
    Dzień dobry!
    Czy używanie i powoływanie się na leksykalną definicję językową dla określeń zboczeniec i wynaturzenie w stosunku do osób homoseksualnych znajduje uzasadnienie językowe? Czy jest dopuszczalne?

    Pozdrawiam,
    Bartosz Staszewski
  • Jeszcze o wyznaniu
    19.02.2019
    Szanowni Państwo!
    Zaintrygowała mnie Państwa definicja wyznania https://sjp.pwn.pl/sjp/wyznanie;2541325.html, z której wynika, że wyznanie, to jest religia. Czy aby na pewno pojęcia wyznanie oraz religia są tożsame? Może to tylko niezbyt zgrabnie skonstruowana definicja?

    Z poważaniem
    Michałowicz
  • Gwara więzienna a greka
    12.02.2019
    Szanowni Państwo,
    czy informacja, jaką znalazłem w internecie, że niektóre słowa z socjolektu więziennego (majcher, kimać, siwrać itp.) mają swoje korzenie w języku greckim, ma podstawy naukowe?

    Z wyrazami szacunku
    Piotr Michałowski
  • Przerdzeniować
    12.02.2019
    Pracując w branży wiertniczej, mam do czynienia z koniecznością opisywania wykonanego w otworze rdzeniowania. Od lat używam, prawdopodobnie kopiując sformułowanie z prac moich poprzedników, słowa przerdzeniowano. Ostatnio zarzucono mi, że jest to niepoprawna forma i nie powinnam jej używać. Mam świadomość, że jest to słowotwórstwo, ale czy na potrzeby branżowe nie można użyć takiego wyrażenia, czy jest ono faktycznie niedopuszczalne.
    Pozdrawiam
    Dorota Strzelecka
  • Kompulsyjny czy kompulsywny?
    11.02.2019
    Od pewnego czasu w języku polskim upowszechnił się przymiotnik kompulsyjny, co widać m.in. po tytułach książek: Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne lub Terapia zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego dzieci i młodzieży. Według mnie jest on nieuzasadniony etymologicznie – w przeciwieństwie do znanego od lat przymiotnika kompulsywny (ang., fr. compulsive, łac. compulsivus). Proszę o krótki komentarz w tej sprawie.
  • Wyznanie
    11.02.2019
    Szanowni Państwo!
    Chodzi mi o określenie wyznanie. Czy dotyczy ono tylko i wyłącznie chrześcijaństwa, czy może w łamach innych religii też występują różne wyznania? Na przykład islam dzieli się na sufizm, salafizm i inne nurty, ale właśnie – nurty. Nie widziałam, żeby islamskie nurty nazywane były wyznaniami, ale może tak też można?

    Z poważaniem – Witek M.
  • Ciuszek
    11.02.2019
    Czy słowo ciuszek ma wydźwięk negatywny? Np. chciałabym kupić jej ciuszki, chciałabym pooglądać jej ciuszki?
  • Arogancki a zarozumiały
    6.02.2019
    Szanowni Państwo,
    wpadłem w pewne zakłopotanie, gdy zagłębiłem się w różnice pomiędzy słowami arogancki i zarozumiały. Moje pytanie brzmi: czy te terminy są w pełni zamienne? Czy istnieje jakaś językowa różnica w użyciu którego z tych terminów, czy też każdy arogant będzie jednocześnie zarozumialcem i odwrotnie?
  • Kawusia i chlebuś
    6.02.2019
    Dot. odpowiedzi z 28.01.2019 na pytanie „Czy użycie zbieranie pieniążków (a nie pieniędzy) jest poprawne?”.

    W 500 zagadkach o języku polskim Andrzeja Markowskiego jest rozdział pt. Do magli szła w krawatce, a w nim pytanie o chlebuś i kawusię. W odpowiedzi czytamy, że to krakowski regionalizm (sic!), a dalej: „Jeśli w Krakowie ktoś pyta: Czy dolać jeszcze trochę kawusi, a może dołożyć chlebusia?, nie znaczy to wcale, że traktuje pytanego jak dziecko (...). Tak się tam po prostu mówi”.
  • O jakich wyznaniach mowa?
    5.02.2019
    Szanowna Pani Profesor!
    Natknęłam się w książce na zdanie: Przekonaliśmy się, że bez względu na słabości ludzi różnych wyznań wyznania te nadawały kierunek i cel milionom. Nie rozumiem go. Nie wiem, o jakie te wyznania chodzi. Czy o wyznania religijne tych ludzi? A może o jakieś wyznania, które poczynili? Z reszty treści, która się tu nie zmieści, też to nie wynika.

    Z poważaniem
    Hudała
  • Pragmatyk
    5.02.2019
    Dzień dobry,
    uprzejmie proszę o pomoc w rozwiązaniu pewnego sporu, którego przedmiotem stało się dwojakie postrzeganie zabarwienia słowa pragmatyk, osoba pragmatyczna. Wedle jednej strony jest ono neutralne i określa osobę praktyczną, trzeźwo rozumującą i realistyczną a wedle drugiej określenie to jest pejoratywne i oznacza osobę, która bez skrupułów i liczenia się z konsekwencjami realizuje swoje cele. SJP PWN nie rozwiązuje tej kwestii w sposób jednoznaczny.

    Z góry dziękuję,
    F. Gajewski
  • Wytestować
    4.02.2019
    Podczas przeglądania Sieci napotkałem niespotykaną dla mnie wcześniej formę wytestowany lub wytestować. Chciałbym się dowidzieć, czy taka forma jest poprawna i dopuszczalna.

    Z wyrazami szacunku
    Wojciech Błachno
  • Idiom w muzyce
    4.02.2019
    Witam,
    od jakiegoś czasu coraz częściej pojawia się słowo idiom w piśmiennictwie nie językoznawczym, a muzykologicznym. W artykułach muzycznych spotykam się z nadużywaniem tego słowa w kontekście „specyficznego języka”, np. Zespół nawiązuje do idiomu klasycznego jazzu, do Cage’owskiego idiomu przypadkowości w muzyce albo idiom organowy w muzyce XX i XXI wieku.

    Zastanawiam się nad słusznością zapożyczenia terminu językoznawczego do innych dziedzin. Czy jest to poprawne?
  • Jeszcze o funkcjonalizacji i funkcjonalizowaniu
    4.02.2019
    Szanowni Państwo,
    co do słowa sfunkcjonalizowany: w sensie użytym w zapytaniu: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Sfunkcjonalizowany;19138.html pochodzi ono z języka specjalistycznego, a właściwie żargonu chemików organików i nie ma nic wspólnego z funkcjonalnością. Funkcjonalizacja to dołączenie tzw. grupy funkcyjnej zmieniającej właściwości np. materiału czy związku chemicznego, a takie nietypowe utworzenie słowa wynika z ang. functionalization, zaś grupa funkcyjna w tym języku to functional group. Grupa funkcyjna zresztą nazywana jest w żargonie funkcją.
    Łukasz
  • Nierozumienie się
    31.01.2019
    Czy istnieje w języku polskim rzeczownik nierozumienie się? Czy wolno uznać zapis nie rozumienie się jako błąd ortograficzny, czy należy potraktować jako błąd leksykalny?

    Bardzo proszę o wyjaśnienie.
    Z poważaniem
    Izabela Sieradzka
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego