Wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko, co dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • zarusztowanie i orusztowanie?
    23.05.2002
    23.05.2002
    Jeżeli chcę wystawić komuś rachunek za postawienie na terenie jego posesji rusztowania, to będzie to rachunek za zarusztowanie, czy rachunek za orusztowanie budynku?
  • konieczny i niezbędny
    23.05.2002
    23.05.2002
    Jaka jest różnica w znaczeniu słowa konieczny a niezbędny?
  • pisownia dat
    22.05.2002
    22.05.2002
    Uprzejmie proszę o wyjaśnienie prawidłowego zapisu daty w kontekście. Chodzi mi o to, czy zawsze po liczbie oznaczającej rok powinien być również zapis r. Pracuję jako korektor, mam do czynienia przeważnie z tekstami technicznyni, a w nich właśnie aż roi się od zapisów typu:
    • Przebudowę zakończono w dniu 31.12.1973
    • Wyposażenie zamontowane zostało w dniu 30.04.1994
    • Urządzenia te zamontowano przed 2.10.1986
    • Zaświadczenie jest ważne do 31.05.2002

    Uprzejmie proszę o odpowiedź, czy owo r. można pominąć, czy powinno być na końcu każdej z tych dat. Ja z uporem maniaka za każdym razem w tak zapisanej dacie je dostawiam, ale może jego brak nie jest błędem?
    Dziękuję i pozdrawiam.
  • Chorwacja i Chile
    22.05.2002
    22.05.2002
    Dzień dobry.
    Mam dwa pytania związane z pisownią nazw niektórych państw w języku polskim.
    Pytanie pierwsze: dlaczego nazwę Chorwacja piszemy przez ch, skoro w języku chorwackim brzmi ona Hrvatska, a więc przez samo h? I polski, i chorwacki to języki słowiańskie, skąd więc ta różnica?
    Pytanie drugie: dlaczego nazwę Chile piszemy przez ch, skoro wymawiamy ją jako [Czile]?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • grzecznościowa wielka litera
    20.05.2002
    20.05.2002
    Zadanie szkolne brzmiało: napisać pytania do wywiadu ze znaną (wybraną) osobą. Powiedziałem dziecku, żeby Pan pisało dużą literą („Co Pan sądzi…” itd.). Jednak po powrocie dziecka ze szkoły mogłem w każdym pytaniu obejrzeć poprawione – na czerwono, przez nauczycielkę – Pan na pan.
    Reguły mówią o stosowaniu wielkiej litery w listach. Wywiad to wprawdzie nie list, ale może jednak też powinna być duża? Nie znalazłem wykładni w słownikach. Poszukałem pierwszego lepszego wywiadu w prasie. Pan było dużą.
    A przy okazji chciałem spytać, czy nieużycie wielkiej litery tam, gdzie ze względów grzecznościowych powinno się jej użyć, traktuje się jako błąd ortograficzny?
  • trasa Nowy Sącz – Bielsko-Biała
    20.05.2002
    20.05.2002
    Jakiego znaku powinno się użyć (łącznika czy myślnika) w wyrażeniach: mecz Polska-Portugalia, stosunki państwo-kościół, trasa Nowy Sącz-Bielsko-Biała? Za łącznikiem przemawiałoby to, że znak ma połączyć dwa określenia w jedno (np. nazwy dwóch państw w nazwę jednego meczu). Ale w trzecim przykładzie dochodzi do małego zamieszania – co z czym jest silniej połączone?
  • wszcząć
    20.05.2002
    20.05.2002
    Jak powinna wyglądać poprawna odmiana czasownika wszczynać w czasie przyszłym? Np. „Dzisiaj wszcząłem awanturę w szkole. Jutro … awanturę w sklepie”.
    Z poważaniem
  • dzień otwarty
    20.05.2002
    20.05.2002
    Czy ma sens powszechnie używane sformułowanie dzień otwarty (w jakiejś instytucji)? Moim zdaniem powinno być: drzwi otwarte lub jeszcze lepiej: dzień otwartych drzwi. Czy mam rację?
    Z poważaniem,
    A. Galewski
  • Święto Europy
    17.05.2002
    17.05.2002
    Szanowni Państwo,
    Czy wyrażenie święto Europy (9 maja) jest nazwą własną, czy może jest to potoczny synonim Dnia Unii Europejskiej? Pytam o to, gdyż często spotykam dwie wersje zapisu, a mianowicie: Święto Europy, święto Europy. Dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem,
    Jacek Chrabąszcz
  • swąd, porzekadło i msza
    17.05.2002
    17.05.2002
    Szanowny Panie,
    Istnieje przysłowie (powiedzonko?, porzekadło?) udało się komuś coś psim swędem. Co to jest ten swęd??
    I drugie pytanie: skąd się wzięło i co oznacza słowo porzekadło używane zamiennie ze słowem przysłowie. Czy słusznie?
    I trzecie, jeśli nie nadużywam Pańskiej cierpliwości: co oznacza slowo msza ? Wiem, że pochodzi od łacińskiego missa, ale w słowniku łac.-pol. znalazłem tłumaczenie „missa = msza”, czyli…???
    Z poważaniem
    Łukasz Piskorski – Szczecin
  • offset w polityce
    17.05.2002
    17.05.2002
    Szanowni Państwo!
    Uprzejmie proszę o wyjaśnienie wyrażenia, które dość często pojawiało się w prasie: przedsiębiorstwa offsetowe. Przyznaję się, że ten dziwoląg językowy bardzo mnie irytuje, a co za tym idzie, chciałabym znać inne, poprawniejsze wyrażenie.
    W wyrazami sympatii
    A.Szpejn
  • Afroamerykanin
    17.05.2002
    17.05.2002
    Co Państwo sądzą o wyrazie afro-Amerykanin pojawiającym się coraz częściej w naszym języku?
  • rozwinięte przydawki imiesłowowe
    17.05.2002
    17.05.2002
    Szanowni Państwo,
    Moje pytanie dotyczy składni, a mianowicie miejsca określeń rzeczownika w zdaniu. Spotkałam się z opinią, że rozbudowane określenia rzeczownika powinny występować po nim. Czy w takim razie wszystkie sformułowania typu:
    • spalona słońcem skóra
    • Traktowanie go jako godnego zaufania polityka jest nieporozumieniem
    • Wprowadzone przez ministra zmiany na listach refundacyjnych doprowadziłyby do ograniczenia dostępności do leków
    • Powietrze było przesycone jego działającym na zmysły zapachem

    są błędne, czy też należy unikać takich konstrukcji tylko wówczas, gdy sformułowania są dwuznaczne – zob. drugi przykład, gdzie nie wiadomo, czy chodzi o kogoś godnego zaufania danego polityka, czy też o samego polityka, który jest godny zaufania.

    Dziekuje za odpowiedz,
    Krystyna Klejn
  • webdesigner
    17.05.2002
    17.05.2002
    Czy używanie określenia webdesigner znaczącego: 'projektant stron internetowych i prezentacji mulimedialnych' jest zasadne?
    Widzę argumenty za:
    1. Nie ma równie precyzyjnego i równie praktycznego (krótkiego) odpowiednika w polszczyźnie.
    2. Polski twórca stron, który przedstawia się jako webdesigner, ma szansę na to, że zostanie zauważony np. przez zagranicznych klientów.
    Widzę też argumenty przeciw:
    1. Przedstawienie sie jako webdesigner nie zostanie zrozumiane przez sporą grupę Polaków.
    2. Wydaje mi się bardzo „niepolskie”, a więc nieeleganckie.
  • wampir
    17.05.2002
    17.05.2002
    Chłopcy byli przebrani za wampirów czy też chłopcy byli przebrani za wampiry?
  • znaczy
    17.05.2002
    17.05.2002
    Spotkałem się z bardzo częstym używaniem słowa naczy. Miało ono zastąpić słowo znaczy. Czy ta forma jest poprawna?
  • etui
    16.05.2002
    16.05.2002
    Bardzo się zdziwiłem, kiedy w „Innym słowniku języka polskiego PWN” zobaczyłem wymowę wyrazu etui z akcentem na i. Nigdy nie spotkałem się z taką wymową. Akcent stawiam na tu, tak też słyszę u innych. Czy to błąd?
  • łycha
    16.05.2002
    16.05.2002
    Dlaczego duża łyżka to łycha, a nie łyha? Przecież ż powinno wymieniać się na h.
  • uzgodnić
    16.05.2002
    16.05.2002
    Czy słowo uzgodnić samo w sobie oznacza: zająć stanowisko pozytywne w stosunku do czegoś? Np. jeżeli dana decyzja wymaga uprzedniego uzgodnienia, czy zapis w postanowienu uzgadniającym tę decyzję: „Postanawiam uzgodnić decyzję w przedmiocie…” oznacza sam przez się, że [dana osoba] zgadza sie z projektem tej decyzji, czy powinien [to] być zapis: „Postanawiam uzgodnić pozytywnie bądź negatywnie decyzję…”? Proszę o jak najszybszą odpowiedź.

    Z góry bardzo dziękuję,
    Magdalena Jabłonowska
  • prawowity
    16.05.2002
    16.05.2002
    Dzień dobry,
    Czy coś moze byc prawowitym procesem (w znaczeniu: naturalnym)? Dziękuję za pomoc.
    Pozdrawiam,
    mz
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego