Wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko, co dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • runy
    15.05.2002
    15.05.2002
    Szanowna Redakcjo!
    Pracuję nad tłumaczeniem pewnej gry komputerowej, w której dość często pojawia się termin runy (ang. rune). W grze występują one jako zaklęcia posiadające magiczną moc. Można je kupować i stosować, są też specjaliści, tzw. Władcy Runów, potrafiący je odczytywać i rzucający runiczne zaklęcia. O te właśnie nieszczęsne runy wynikł pewien spór między mną a drugim tłumaczem, któremu zwróciłam uwagę, że w języku polskim runy występują wyłącznie w liczbie mnogiej, na co otrzymałam odpowiedź, że od początku istnienia gier komputerowych, runy występują w nich także liczbie pojedynczej, np. Run Wiedzy lub Niebios, a poza tym mają tu zupełnie inne znaczenie, niż podane w słowniku, więc mam się kierować zasadami pisowni gier komputerowych. Czy rzeczywiście powinnam się kierować nazwami, które ktoś kiedyś mylnie przetłumaczył, ale które już weszły do języka graczy komputerowych? Czy w imię zachowania konsekwencji w nazwach już funkcjonujących mam kaleczyć język polski i serwować polskim dzieciom niepoprawne nazwy, czy może to ja się mylę? W końcu to tylko gra, bajka dopuszczająca dziwaczne słowotwórstwo, gdzie sporo wyrazów ma już niewiele wspólnego z ich pierwotnym znaczeniem.
    Z poważaniem,
    Anna Celińska
  • z grubsza po polsku
    15.05.2002
    15.05.2002
    „Nowy słownik ortograficzny PWN” podaje regułę dotyczącą pisowni wyrażeń przyimkowych. M.in. jest tam napisane tak: „wyrażenia przyimkowe to połączenia przyimków z rzeczownikami lub przysłówkami, liczebnikami i zaimkami”. Przyjąłem, że to, co występuje po przyimku, jest którąś z wymienionych części mowy (przynajmniej w sensie historycznym), i… mam spore trudności, kiedy próbuję domyślić się, jakimi częściami mowy są (w oderwaniu od przyimka):
    1. po angielsku, z angielska
    Angielski mógłby być rzeczownikiem lub przymiotnikiem, ale w żadnym z przypadków nie występują formy angielsku, angielska. Nie wiem też na pewno, czy po słowie po występuje celownik (pytanie brzmiałoby: po JAKIEMU mówisz?, więc chyba jednak celownik).
    2. z wysoka, z wyższa, bez mała, z grubsza, z wolna, po prostu, po staremu
    Jeśli wysoko czy wolno to przysłówki, to skąd forma dopełniacza? Czy zatem są to przysłówki, czy coś innego? Jaka będzie forma podstawowa? Wysoko? Grubszo? Myślę, że nie grubszo, ale jeśli nie grubszo, to co? Gdyby to był przymiotnik gruby i jego stopień wyższy grubszy, to mielibyśmy z grubszego.
    Proszę o wytłumaczenie tych zawiłości.
    Serdecznie pozdrawiam i dziękuję.
  • klasztor Franiszkanów
    10.05.2002
    10.05.2002
    Proszę o informację, jaką literą należy zapisywać nazwy zgromadzeń zakonnych w wyrażeniach: klasztor franciszkanów/Franciszkanów, kościół dominikanów/Dominikanów. W przykładach podawanych w „Słowniku języka polskiego” stosowany jest zapis małą literą, podobnie jak w niektórych tekstach zamieszczonych w Korpusie (m.in. klasztor karmelitów bosych w Czernej) i starszych wydaniach Encyklopedii PWN (z lat 70.). W „Encyklopedii multimedialnej” nazwy zakonów zapisywane są w tych wyrażeniach wielką literą. Czy tylko taki zapis jest poprawny?
  • płeć mocniejsza genetycznie
    10.05.2002
    10.05.2002
    Dzień dobry.
    Mam dwa pytania. Pierwsze z nich dotyczy zwrotu płeć mocniejsza genetycznie: czy jest on poprawny? Ja sama odczuwam go jak jakiś nieopatrzny zgrzyt językowy i nie wiem, co z nim zrobić.
    Drugie z moich pytań dotyczy zwrotu włosy chowa pod hełm. Słownik nie rozstrzygnął jednoznacznie moich wątpliwości i nie wiem, czy powinno się tu zastosować biernik czy narzędnik.
    Za odpowiedź dziękuję z góry.
    Anna R.
  • Kragujewac
    10.05.2002
    10.05.2002
    Bardzo proszę o odpowiedź, jak należy odmieniać nazwę serbskiego miasta Kragujevac. W jednym ze słowników znaleźliśmy formy Kragujevaca, Kragujewacem, w innym Kragujewac, Kragujewca. Z góry dziękuję za pomoc.
  • rękami – rękoma
    10.05.2002
    10.05.2002
    Piszę pracę semestralną z użycia form: rękami, rękoma. Wiem, że obie formy sa poprawne, ale chciałabym się dowiedzieć, czy ktoś przeprowadził już jakąś analizę użycia tych form i czy są dostępne jakieś ogólne wnioski.
    Dziękuję.
  • wyliczenia raz jeszcze
    9.05.2002
    9.05.2002
    Dzień dobry,
    Czy poniższa konwencja jest dopuszczalna, tzn. czy jeśli elementy listy punktowanej nie są pełnymi zdaniami, ale krótkimi wyrażeniami wielowyrazowymi występującymi w mianowniku, to pierwszy wyraz każdego elementu można pisać wielką literą i na końcu nie stawiać przecinka, a na końcu ostatniego elementu – kropki ? Oto przykład:

    Wybierz jedną z następujących postaci:
    - Mapa bitowa monochromatyczna
    - Mapa bitowa 16-kolorowa
    - Mapa bitowa 256-kolorowa

    Dziękuje za odpowiedź i pozdrawiam.
  • noga się komuś powinęła
    8.05.2002
    8.05.2002
    Jaka forma popularnego powiedzenia jest poprawna: „Powinęła mi się noga” czy „Podwinęła mi się noga"?
  • danonek
    8.05.2002
    8.05.2002
    Jak brzmi biernik pysznego Danonka (Danonek to nazwa własna serka czy jogurtu)? Czy jest równy dopełniaczowi?
  • autograf
    8.05.2002
    8.05.2002
    Dlaczego aktora prosimy o autograf, a nie o autogram? Przecież mamy: barometr – barogram (wydruk pomiaru), termometr – termogram, stenograf – stenogram. Na zachodzie aktorzy rozdaja autogramy!
  • w Woli, czyli we wsi Wola
    8.05.2002
    8.05.2002
    Które z podanych zdań jest poprawne:
    - Budowa kościoła we wsi Wola (Żabieniec), powiatu warszawskiego.
    - Budowa kościoła we wsi Wola (Żabieniec), powiat warszawski.
    - Budowa kościoła we wsi Woli (Żabieńcu), powiatu warszawskiego.
    Z góry dziekuję za odpowiedź.
  • 3 maja
    8.05.2002
    8.05.2002
    Dzień dobry,
    Zwracam się do państwa z prośbą: czy forma witaj 3 maj jest formą dopuszczalną (ze względu na tytuł pieśni), czy poprawną formą jest witaj 3 maja?
    Z góry serdecznie dziękuję.
  • dziedziczyć po kimś i po czymś
    8.05.2002
    8.05.2002
    W książkach informatycznych tłumaczonych z angielskiego, gdzie mowa jest o pewnych zależnościach między obiektami, występuje pojęcie dziedziczenia (jedna klasa obiektów może dziedziczyć cechy po innej). Jednak w polskich tłumaczeniach występują różne wersje. Proszę o sugestię, która forma jest poprawna, bo co książka, to jest inaczej:
    - klasa dziedziczy z klasy
    - klasa dziedziczy od klasy
    - klasa dziedziczy po klasie.
    W wersji ang. jest inherit from.
  • nie z imiesłowami przysłówkowymi
    8.05.2002
    8.05.2002
    Jakie są najnowsze zasady pisania nie z imiesłowem przysłówkowym?
  • biuro projektów
    8.05.2002
    8.05.2002
    Proszę o odpowiedź na pytanie, jak powinna brzmieć poprawna nazwa: biuro(a) projektowe czy biuro(a) projektów?
    Wiesław Gołacki
  • akcent główny i poboczny
    7.05.2002
    7.05.2002
    Jak poprawnie należy akcentować słowo telekomunikacja? Czy tu aby nie należy zaakcentować dwóch sylab? Pierwszej i przedostatniej?
    Pozdrawiam serdecznie,
    Maja
  • Laemmli
    7.05.2002
    7.05.2002
    Jak należy odmieniać nazwisko Laemmli? Czy poprawne są formy Laemmliego, Laemmlim? Z góry dziękuję za pomoc.
  • odmiana nazwisk
    7.05.2002
    7.05.2002
    Proszę o podanie właściwej formy dopełniacza l.mn. następujących nazwisk: Akerman, Koenig, Przemysł, Poniedziałek, Lepka. Czy formy: państwa Akermanów, Koenigów, Przemysłów, Poniedziałków, Lepków – są formami poprawnymi?
  • imiona dwuczłonowe
    7.05.2002
    7.05.2002
    Jak odmieniają się imiona dwuczłonowe typu Jean-Marc, Jean-Pierre: czy oba człony, czy jedynie drugi? Proszę o podanie źródła informacji.

    Dziekuję
    Agata Gogołkiewicz
  • Włoszczowa
    6.05.2002
    6.05.2002
    W moim młodzieżowym wieku mówiło się o mieście WŁOSZCZOWA, że jadę do WŁOSZCZOWY, coś mieści się we WŁOSZCZOWIE, obecnie bardzo często słyszę, że jadę do WŁOSZCZOWEJ, lub coś mieści się we WŁOSZCZOWEJ. Jeśli chodzi o rodzaj żeński, to dlaczego nie mówi się WARSZAWEJ, CZĘSTOCHOWEJ, lub idę po mleko do KROWEJ?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego