Wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko, co dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • dyrektor generalna?
    3.04.2002
    3.04.2002
    Która forma jest poprawna w odniesieniu do kobiety: dyrektor generalna czy dyrektor generalny?
  • Albee
    3.04.2002
    3.04.2002
    Jak odmieniać nazwisko Albee? Albee'ego, Albeego czy może jeszcze jakoś inaczej? Dziękuję za odpowiedź.
  • rozmaitości fleksyjne
    3.04.2002
    3.04.2002
    Szanowni Państwo,
    1) Czy od czasownia widzieć tworzy się formy trybu rozkazującego?
    2) Czy wyrażenia: po polsku, po ludzku traktuje się jako przysłówki?
    Dziękuję,
    Joanna Kolasińska
  • mały gwóźdź
    3.04.2002
    3.04.2002
    Jaka jest zrobniała forma rzeczownika gwóźdź? (gwózdek czy gwoździk)
  • -że emfatyczne
    3.04.2002
    3.04.2002
    Czy poniżej podane zdanie (chodzi głównie o partykułę -że) jest poprawne? Jeśli tak, to w jakich tekstach literackich można jej użyć?
    „Jestem przekonany o prawdziwości tejże konstatacji”.
  • Spółka w osobie…?
    3.04.2002
    3.04.2002
    Witam.
    Proszę powiedzieć, czy użycie formy w osobie w tym fragmencie jest prawidłowe.
    Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „Asko”, Ukraina, m. Dniepropietrowsk, zwana dalej “Sprzedawcą”, w osobie Dyrektora Gieraszczienko A.N., działającego na podstawie Statutu, z jednej strony i Sp. z o.o. „Gemi”, Polska, m. Katowice, w osobie P. Miśkiewicza, działającego na podstawie Statutu, zwana dalej „Kupujący”, z drugiej strony, zawarli niniejszy Kontrakt o następującej treści.

    Dziękuję.
  • Matyja
    3.04.2002
    3.04.2002
    Proszę o wyjaśnienie, jak należy prawidłowo odmienić nazwisko Matyja. Np. w zdaniu: „Panu … nadano Order Uśmiechu”.
  • rabat, upust, opust
    3.04.2002
    3.04.2002
    Szanowni Państwo!
    Słownik poprawnej polszczyzny dopuszcza stosowanie słowa upust jako synonimu rabatu. Słownik języka polskiego takiego znaczenia tego słowa nie wymienia, utwierdzając swoich użytkowników w poglądzie, że rabat to inaczej opust. Ja jednak chciałabym wiedzieć, który z tych słownikow się myli (lub nie dopowiada). Bardzo proszę o jakieś rozstrzygnięcie RJP w tej sprawie.
    Z poważaniem
    Jolanta Śliwińska
  • metaanaliza
    3.04.2002
    3.04.2002
    Mam wątpliwości dotyczące sposobu pisania słowa metaanaliza. Termin występuje w języku angielskim i jest pisany z pauzą meta-analysis. W „Słowniku języka polskiego” ani też w „Słowniku wyrazów obcych” PWN nie występuje.
    Dziękuję za rozstrzygnięcie problemu.
  • Zapadły rozstrzygnięcia…
    3.04.2002
    3.04.2002
    Spotkałam się ostatnio w telewizyjnym serwisie informacyjnym z dość niefortunnym moim zdaniem wyrażeniem: „zapadły rozstrzygnięcia”. Czy rozstrzygnięcia mogą „zapadnąć"? Ten czasownik kojarzy mi się raczej ze zwrotem „zapadły decyzje”. Czy wyrażenie było poprawne?
  • koktajl Mołotowa
    3.04.2002
    3.04.2002
    Witam. Mam nietypowe pytanie. Mianowicie interesuje mnie, skąd wzięło się określenie koktajl Mołotowa? Chodzi mi o butelkę z cieczą stosowaną jako materiał zapalający.
  • ukamienować
    3.04.2002
    3.04.2002
    Jak się pisze poprawnie: ukamienować czy ukamieniować. Jeśli ukamienować, to dlaczego nie zmiękcza się po spółgłosce, czyżby to był wyjątek?
    Czekam niecierpliwie (nie tylko ja) na odpowiedź.
    Dziękuję z góry
    Kłosowski M.
  • terminologia meblarska
    3.04.2002
    3.04.2002
    Szanowni Państwo,
    Jestem absolwentem Akademii Rolniczej, wydziału technologii drewna. Mam kilka pytań, wątpliwości.
    1. W słowniku ortograficznym jako poprawne jest wymieniane tylko słowo zawias. Nawet edytor tekstu „nie pozwala” na inną pisownię. Tymczasem już w latach 80-tych podczas nauki i przez następne 20 lat pracy zawodowej spotykałem się tylko i wyłącznie ze słowem zawiasa. Cała tzw. branża oraz wszystkie katalogi okuć operują tylko formą zawiasa: jedna zawiasa, pięć zawiasów itd. Czy właśnie z tego powodu nie powinna być przyjęta jako obowiązująca forma zawiasa?
    2. Jak nazwać urządzenie (szereg połączonych metalowych komór) do suszenia tarcicy? Według producenta jest to „suszarka typ…”. Uważam, że suszarka to małe urządzenie laboratoryjne, nie zaś urządzenie wielkości budynku. Z kolei nazwa suszarnia jest „zarezerwowana” dla budynku posadowionego na stałe.
    3. Jak pisać: wydział wykańczalni czy raczej wydział wykończalni?
    4. Ostrzarnia, ostrzalnia, a może ostrzownia, podobnie do maszynownia, sezonownia itd.?
    5. Producent nazywa obrabiarki do cięcia drewna pilarkami i odpowiednio pilarka tarczowa lub pilarka taśmowa. Użytkownicy z kolei mówią tarczówka lub taśmówka, lub ogólnie (jak narzędzie) piła. Która forma jest poprawna? Pilarka przecież kojarzy się z małym przenośnym urządzeniem, a nie ciężką obrabiarką.
    6. Producent mebli nazwie łóżko (łoże) 1-miejscowe, 2-miejscowe. Podobnie kanapa …-miejscowa. Natomiast handlowcy uparli się na nazewnictwo: 1-osobowe, 2-osobowe itd. Kto ma rację? Według mnie osobowa może być winda lub samochód, nigdy zaś mebel.
    7. Jak nazwać część górną, nastawną mebla? Czy będzie to nastawka czy nadstawka? Osobiście używam określenia nadstawka, gdyż część górną mebla stawiam ponad (nad) część dolną, wydłużając optycznie mebel.
    8. Apel do językoznawców, aby opracowali słownik z nazwami mebli, podzespołów i części. Dotychczasowe opracowania branżowe (Polskie Normy) są nieprzydatne, gdyż nie uwzględniają bogatego słownictwa potocznego oraz postępu w meblarstwie. Niektóre nazwy np. wieniec górny, wieniec dolny wprowadzają w błąd. Wieniec może być tylko górny. Podobnie nie powinno być cokołu górnego.
    Zauważyłem, że Niemcy też mają problem z odpowiednim nazwaniem mebla i często odnoszą się do języka angielskiego. I tak Sideboard to kredens (niski), Highboard, to kredens wysoki. Każde z tych słów może występować łącznie z dookreśleniem w języku niemieckim np. Sideboard mit Spiegel (…). Są słowa tylko w pisowni niemieckiej np. Buffet, czyli mebel dwuczęściowy (z nadstawką), Sammlervitrine, czyli przeszklona witryna do przechowywania np. książek, Schrankvitrine, czyli przeszklona witryna w formie szafy itd. Nazwać jednym słowem jakikolwiek mebel jest w języku polskim niezwykle trudno. Na zabudowę ściany Niemcy mają jedno słowo Wand, czyli ściana. Można spróbować nazwać meblościanka, ale to jest zbyt długie słowo. A może segment? Niemcy mają swoje słowa, które przejęliśmy na własny grunt: kredens, bufet, witryna, komoda, my nie mamy nic w zamian.
    Proszę o rozwianie moich wątpliwości.
    Serdecznie pozdrawiam
    Janusz Gramse
    Gniezno
  • Errare humanum est
    3.04.2002
    3.04.2002
    Witam. Co Państwo sądzą o poprawności takiej konstrukcji: „Rezygnować jest rzeczą ludzką. Przezwyciężać rezygnację jest umiejętnością mistrzów"? Czy prawidłowo wykorzystano konstrukcję znaną z powiedzenia: „Błądzić jest rzeczą ludzką"?
    Pozdrawiam.
  • że
    3.04.2002
    3.04.2002
    Czy stawiamy przecinek przed powtórzonym że, np. w zdaniu: „Dostawca i Kupujący uzgadniają, że Umowę Ogólną stosować się będzie jako podstawę ich stosunku umownego oraz że będą przestrzegać postanowień i warunków Umowy Ogólnej"? Wydaje mi się, że przecinek należy postawić w takim zdaniu przed „oraz że”, ale nie jestem pewna. Pozdrawiam i dziękuję.
  • dane
    3.04.2002
    3.04.2002
    Czy istnieje liczba pojedyncza dla rzeczownika dane?
    Z góry dziekuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Bożena Bittner
  • Internet
    3.04.2002
    3.04.2002
    Szanowni Państwo!
    Jak powinno pisać się słowo Internet – dużą czy małą literą? Czekam na odpowiedź i z góry dziękuję za pomoc.
    Z pozdrowieniami z Wrocławia
    Iwona Janus
  • terminy informatyczne
    3.04.2002
    3.04.2002
    Ponieważ bardzo szybko uzyskałem odpowiedź, za co jestem wdzięczny, proszę o kolejne rozwianie wątpliwośći. Zdarza mi się robić korekty techniczne podręczników informatycznych. Pojawiają się w nich często rzeczowniki i zwroty angielskie, z którymi tłumacze nie zawsze sobie radzą. Przykład: router, hub, site, broadcast, notebook. Ja osobiście skłaniam się w stronę zachowania formy fonetycznej wyrażenia, które nie posiada lub nie powinno posiadać polskiego tłumaczenia bezpośredniego (np. debuging – 'odwszawianie, odrobaczanie'). Dochodzi także ostatnio do wynaturzeń językowych (moim zdaniem) w wyrazach takich jak notebooki, dyskietka bootująca etc., które często można spotkać w książkach, pismach czy na szyldach sklepowych. Czy nie lepiej w takim razie zapisywać takie rzeczowniki tak jak się pisze, zamiast używać skomplikowanych form łączących zagraniczną pisownię z polską fleksją? Czyli notbuk, ruter, hab, sajt, imidż, diler, lizing etc.?
  • reasumować
    3.04.2002
    3.04.2002
    Panie Profesorze,
    Serdecznie dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Moje dzisiejsze pytanie dotyczy słowa reasumując. Czy prefix re- nie czyni z tego słowa pleonazmu, wskazując tym samym na niepoprawność tego słowa?
  • prezydent miasta Warszawy na planecie Ziemia
    15.03.2002
    15.03.2002
    Bardzo proszę o odpowiedź na pytanie, jak napisać:
    1/ prezydent miasta Warszawa czy prezydent miasta Warszawy?
    2/ na planecie Ziemia czy na planecie Ziemi?
    Dziękuję za odpowiedź
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego