wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Eliminacje
    14.11.2019
    Które z wymienionych konstrukcji są prawidłowe: eliminacje do mistrzostw świata czy eliminacje mistrzostw świata; mecz eliminacyjny do mistrzostw świata czy mecz eliminacyjny mistrzostw świata?
  • Stasimon i epeisodion
    14.11.2019
    Dzień dobry, proszę o rozwianie wątpliwości dotyczących odmiany słowa stasimon i epeisodion.
    Czy, analogicznie do epeisodia, można w mianowniku liczby mnogiej używać formy stasima (obok stasimony) ? Czy forma epeisodiony (obok epeisodia) jest poprawna?

    Pozdrawiam
    Agnieszka Matus
  • Nie pisana czy niepisana
    14.11.2019
    Chciałabym zapytać, z czego wynika zanotowana w WSO różnica w zapisie nie z imiesłowami: śmierć mu nie pisana/ premia niedana bez powodu/ niesądzony przez trybunał". Czy pisownia zmieniła u się, gdyby zostały dodane słowa takie jak jeszcze, wcale, już, czyli np. premia jeszcze niedana/nie dana, już nie produkowane/już nieprodukowane elementy, wcale niewyremontowany/ nie wyremontowany dom.
    Dziękuję za pomoc.
  • Pan i pani bez przecinków
    14.11.2019
    Szanowni Państwo,
    czy w poniższych zdaniach mamy do czynienia z wołaczem, co wymaga wyodrębnienia przecinkami, czy też nie?
    (1) Możesz się, waćpan, nacieszyć mieszkaniem!
    (2) Jeśli jesteście, panowie, gotowi, to może zaczniemy?
    (3) Kup sobie, pani, kapcie.
    Nadmienię, ze tego typu zdania w NKJP są prezentowane z przecinkiem lub bez.
    Z poważaniem
    Witold Milczarek
  • Po cichu, ale nie po głośnu
    14.11.2019
    Dlaczego można zrobić coś po cichu, ale nie można zrobić nic po głośnu?
  • Ile razy większe?
    13.11.2019
    Dzień dobry,
    chciałbym prosić o wyjaśnienie pewnej matematycznej kwestii, która od dawna nie daje mi spokoju. Chodzi mianowicie o mnożenie i wyrażenie, że coś jest dwa razy większe. Na przykład cyfrą dwa razy większą niż 2 jest 4. Ja się z tym nie zgadzam, przecież 4 jest tylko raz większe. Dwa razy większa byłaby cyfra 6. Czy moje rozumowanie i logika jest błędna?
  • Komu ufać?
    13.11.2019
    Mam wątpliwości, czy dla instytucji takich jak kuratoria oświaty w kwestiach spornych dotyczących poprawności językowej (np. co jest wulgaryzmem, a co nim nie jest) wyrocznią mogą być serwisy typu: zapytaj.onet.pl. Czy odpowiedź udzielona w takim serwisie wystarczy do ostatecznego rozstrzygnięcia, czy jednak powinno się zasięgnąć opinii któregoś z językoznawców, jeśli wyraz nie został uwzględniony w słowniku języka polskiego?
    Z poważaniem,
    Danuta M.
  • Przedniojęzykowo-zębowy, ale żółtobrunatnozielony i staro-cerkiewno-słowiański
    13.11.2019
    Dzień dobry!
    Jak ma się przedniojęzykowo-zębowy i żółtobrunatnozielony do staro-cerkiewno-słowiańskiego? Dlaczego nie stosuje się analogicznych zapisów: przednio-językowo-zębowy i żółto-brunatno-zielony, skoro, jak podają słowniki, przy trzech i większej liczbie członów powinno się stosować łącznik pomiędzy każdą ich parą?

    Pozdrawiam,
    Jakub
  • O squashu [sku̯ošu] i aquaparku [akwaparku] a. [aku̯aparku]
    13.11.2019
    Szanowni Państwo,
    zastanawia mnie wymowa słowa squash. Słownik PWN nakazuje wymawiać je skuosz z charakterystycznym angielskim ku. Natomiast językoznawcy zalecają słowo aquapark wymawiać akwapark, a nie akuapark. Skąd ta różnica? Czy moglibyśmy analogicznie uznać wymowę skwasz za poprawną?
  • Grzyb-pasożyt (tak jest w WSO) czy grzyb pasożyt (jak podpowiada logika)?
    13.11.2019
    Pisze się grzyb-pasożyt czy grzyb pasożyt?
    Grzyb pasożyt to inaczej grzyb pasożytniczy, więc moim zdaniem przy zapisywaniu tego wyrażenia rzeczownikowego powinna obowiązywać reguła [135] 25. Poza tym z niezrozumiałych dla mnie powodów (omyłka?) pisownię z łącznikiem uzasadniono regułą [186] 50, dotyczącą przymiotników.
    Z góry dziękuję za wyjaśnienie tej kwestii i pozdrawiam,
    MK
  • Aztatycki
    12.11.2019
    Skąd się wzięła cząstka -ty- w słowie azjatycki? Wydawałoby się, że przymiotnik od Azji powinien brzmieć azjański (a może azyjski?), jednak odkryłem, że wyraz ten jest zarezerwowany raczej dla pojęcia azjanizmu (na słowo azjański, chyba nienotowane w słownikach, natrafiłem w jakiejś powieści). Czyżby powodem użycia -ty- w przymiotniku odnoszącym się do Azji była potrzeba odróżnienia go od terminów związanych z azjanizmem, a zatem moglibyśmy mówić o jakimś sztucznym tworze językowym?
  • Kursywa w wyrażeniach obcych nieprzyswojonych
    12.11.2019
    Szanowni Eksperci,
    Mam proste pytanie techniczne: Czy w książce naukowej o metodzie przekładu Biblii łacińskie terminy gramatyczne należy pisać kursywą? (np. accusativus cum infinitivo, participium praesentis activi).
    Dziękuję!
    A.K.
  • Niczym innym (,) jak tylko
    12.11.2019
    Szanowni Państwo,
    prosiłbym o rozstrzygnięcie dylematu dotyczącego stawiania przecinków przed jak w wyrażeniu niczym innym, jak tylko, np.
    (1) Cała osada o niczym innym nie rozpowiada jak tylko o twoich przygodach.
    (2) Lenistwo jest niczym innym jak tylko nawykiem odpoczywania (porada Eksperta Poradni PWN).
    Są to zdania pojedyncze, ale zasada 90.G.2. Poradni PWN mówi, że przecinek przed spójnikami przeciwstawnymi a, ale, lecz, tylko ma być.
    Z poważaniem
    Witold Milczarek
  • Skróty przymiotników złożonych z łącznikiem
    12.11.2019
    Moje pytanie dotyczy wyrazów z łącznikiem. W jaki sposób należy zapisywać ich skróty? W różnych notach opisujących książki spotkałam się z takimi zapisami informacji o tym, że występują w nich ilustracje czarno-białe:
    il. cz.-b.
    il. cz-b.
    il. cz.b.
    Który z tych zapisów jest poprawny?
    Pozdrawiam
    Joanna
  • Interpunkcja modulantów
    12.11.2019
    Dzień dobry,
    proszę o radę: czy powinnam postawić przecinek po zwrotach co gorsza i o dziwo? Np. gdy tekst jest następujący:
    „Sytuacja była niepokojąca. Co gorsza nic nie zapowiadało poprawy pogody”.
    Gdybym użyła zamiast co gorsza zwrotu w dodatku, przecinek by nie wystąpił...
    Z wyrazami szacunku
    Stała użytkowniczka poradni
  • Niby-słowo
    8.11.2019
    Chciałabym się dowiedzieć, czym są niby-słowa?
  • Dlaczego granatowy to odcień niebieskiego, a nie czerwonego?
    8.11.2019
    Studiując język polski, zauważyłem, iż w języku polskim kolor granatowy jest kolorem niebieskim, co było dla mnie zaskoczeniem – owoc granat przecież jest czerwony. W języku ukraińskim i rosyjskim kolor granatowy jest właśnie czerwonym i to ma sens. Zdążyłem zapytać już kilku znajomych Polaków, dlaczego tak jest, ale nikt nie był w stanie udzielić odpowiedzi na to pytanie.
    Uprzejmie proszę o pomoc z wytłumaczeniem tej tajemnicy.
  • Jeszcze o projekcie
    8.11.2019
    Szanowni Państwo,
    wydaje mi się, że w pytaniu https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Mala-czy-wielka-litera;19714.html chodzi o dokument o pełnej nazwie Projekt X, którego następnie nazywa się w skrócie Projektem. W takim wypadku wyraz projekt nie byłby apelatywem i chyba można by go śmiało pisać wielką literą na mocy reguły [93], którą nieraz rozszerzano w poradni na takie przypadki. Zob. też poradę https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/skrocone-tytuly;9364.html.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Lecz mimo to
    8.11.2019
    Dzień dobry
    Nawet w literacko perfekcyjnych i kompetentnie wydanych książkach spotykam się z lecz mimo to. Wydaje mi się, że to tautologia. Czy nawet wybitni pisarze i korektorzy przeoczają ten błąd, czy przyjął on się na dobre do języka polskiego jak tylko i wyłącznie?
  • Określenia godzin
    8.11.2019
    Czy prawidłowe jest określenie godziny: 14 po południu, skoro oczywiste jest że 14 jest po południu. Pytanie zadaję w związku z zadaniem szkolnym w drugiej klasie szkoły podstawowej, gdzie prawidłowa odpowiedź wg nauczyciela powinna brzmieć 14 po południu, a nie 2 po południu (tak zaznaczyło moje dziecko i miało źle). Czy określenie pory dnia (po południu) nie powinno się tyczyć tylko godziny 2? Sądzę że to trochę tak jakby powiedzieć: fakt dokonany albo cofać się do tyłu. Dziękuje za odpowiedź.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!