wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Myślnik czy dwukropek?
    11.02.2020
    Szanowni Eksperci,
    czy poprawne jest zdanie: I powiedział Jan do mnie – powiedział Piotr: „Nie prowadź z nimi wojny”? Czy może być z jednej strony zdania wtrąconego myślnik, a z drugiej dwukropek?
    Pozdrawiam.
    Maria
  • Tajna Rada Wielkiej Brytanii
    11.02.2020
    Witam,
    nurtuje mnie pytanie, czy nazwę Tajna Rada (chodzi o organ doradczy angielskich monarchów) powinno się zapisywać wielkimi literami czy może raczej małymi: tajna rada, jak np. gabinet (organ, który ją potem zastąpił).
  • Konrad mazowiecki czy Konrad Mazowiecki
    11.02.2020
    Dzień dobry. Studentka znanej uczelni donosi o wiedzy zyskanej w czasie wykładów. Oto poprawna jest pisownia: Konrad mazowiecki, a nie: Konrad Mazowiecki. Podobnie ma być z innymi przydomkami książąt. Czy to prawda?
    Dziękuję
  • Znaki nieliterowe na początku wypowiedzenia
    11.02.2020
    Droga Poradnio, chciałbym zapytać, jak należy zapisać na początku zdania rozszerzenie domeny zaczynające się od kropki lub hashtag zaczynający się hashem? Na przykład:
    „.com” najpopularniejszą domeną na świecie.
    .Com najpopularniejszą domeną na świecie.
    .com najpopularniejszą domeną na świecie.
    #poradnia jest bardzo pomocna.
    #Poradnia jest bardzo pomocna.
    Wiem, że można sobie z tym poradzić zmieniając szyk zdania, ale interesuje mnie taki przypadek. Dziękuję. – lumay
  • Dopełniacz w funkcji okolicznika czasu
    10.02.2020
    Dlaczego w krótkich odpowiedziach na pytania kiedy? jak często? możemy użyć (m.in.) konstrukcji z dopełniaczem? Mam na myśli odpowiedzi takie jak każdego roku/poniedziałku itd. Skąd ten dopełniacz?
  • Nieprzyjacioły
    10.02.2020
    W starszych tekstach można spotkać archaiczną formę nieprzyjacioły, ale w odszukanych przykładach zawsze trafiam jak raz na biernik (np. buławę złotą, / Którąś zwoiował swe nieprzyiacioły, Ukaż nam nieprzyjacioły kraju, miłuję swe nieprzyjacioły i nie chcę ich krzywdy). Czy to był również mianownik?
  • Bezczelny a czelność
    10.02.2020
    Szanowni Państwo,
    nurtuje mnie słowo bezczelny. Mieć czelność to mieć śmiałość coś zrobić (np. Sąsiad miał czelność włączyć wiertarkę o północy). Dlaczego mówimy więc, że ten sąsiad jest bezczelny, czyli bez czelności, skoro właśnie tę czelność miał?

    Pozdrawiam serdecznie,
    Małgorzata Najder
  • Maskulinizm czy maskulizm?
    10.02.2020
    Dzień dobry. Czy poniższa definicja (próba definicji) odnosi się do maskulizmu czy maskulinizmu? To szereg ruchów społecznych i politycznych oraz ideologii, które łączy wspólny cel, czyli zdefiniowanie, uzyskanie i utrzymywanie równości płci pod względem politycznym, ekonomicznym, osobistym i społecznym. Przyjmuje stanowisko, że w społeczeństwach Zachodu priorytetowo traktuje się kobiecy punkt widzenia oraz że mężczyźni są w nich traktowane nieuczciwie.
  • Żegnaj lato na rok…
    7.02.2020
    Mam taki dylemat, powiedzieć jak w piosence Żegnaj lato na rok, jeśli jest koniec lata – przecież to nieprawda: lato będzie za 10 miesięcy, nie za 12? Bądź mówię na końcu wakacji następne wakacje będą za rok, czy to poprawne, co z rocznikową interpretacją?
  • Przecinek i nie tylko
    7.02.2020
    Szanowni Państwo,
    czy w poniższym zdaniu fragment mająca globalne aspiracje jest wtrąceniem i powinien być oddzielony od reszty zdania przecinkami?

    Firma XYZ to jeden z liderów na polskim rynku wśród portali lifestylowych oraz, mająca globalne aspiracje, największa strona z przepisami kulinarnymi.

    Z wyrazami szacunku

    Czytelnik
  • Świerznoświerzeński
    7.02.2020
    Dzień dobry!
    Na stronie Urzędu Gminy Świerzno znalazłem informację o Pierwszym Świerznowskim Finale WOŚP. Przy haśle Świerzno w internetowej edycji Państwa słownika stoi, że przymiotnik od rzeczownika Świerzno powinien mieć formę świerzeński. Czy ta forma świerznowski jest dopuszczalna?
    Pozdrawiam. Artur Gnat
  • Portoryko
    7.02.2020
    Dlaczego Puerto Rico to po polsku Portoryko? Szczególnie to „y” zamiast „i” brzmi (i wygląda) dziwnie.
  • Czas przyszły potrafić
    7.02.2020
    Dzień dobry!

    W gronie znajomych dyskutowaliśmy ostatnio temat odmiany czasownika potrafić, a konkretnie jego formy w czasie przyszłym, który z kolei był już przedmiotem pytania w Poradni: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/potrafie;11101.html. Skąd się bierze to, że forma złożona czasu przyszłego będę potrafił budzi wątpliwości autorów słownika poprawnej polszczyzny, jeśli dopuszczamy aspekt niedokonany czasownika potrafić?

    Jest to szczególnie interesujące w kontekście przywołanego przez Państwa, dawniej używanego czasownika potrafiać. Skoro zmienił on pisownię i upodobnił się w ten sposób do potrafić, de facto nadając temu drugiemu aspekt niedokonany, to czemu zmiana pisowni nie miałaby mieć miejsca w przypadku złożonej formy czasu przyszłego: będę potrafiał przekształciłoby się wtedy w będę potrafił.

    Taki sposób przedstawienia zagadnienia możliwy jest być może tylko w przypadku filologicznego dyletanctwa, do którego się przyznaję, niemniej opis ten wydaje mi się bardziej adekwatny niż stwierdzenie, że jeden czasownik zanikł, a drugi niezależnie nabył nowy aspekt. Powszechność użycia czasownika potrafić w aspekcie niedokonanym świadczy o tym, że potrafiać nie powinno było zaniknąć bez przeniesienia swojego znaczenia na nową formę, naturalne wobec tego wydaje się, by przeniosło i wzorzec odmiany, chyba że traktujemy potrafić jako swego rodzaju skamielinę językową, świadczącą o jego historii, ale niepodlegającą już żadnym adaptacjom w kwestii uzusu językowego.

    A może problemem jest niezgodność pomiędzy tym, co sugeruje znaczenie czasownika w jego aspekcie niedokonanym, a tym, na co wskazuje jego morfologia?

    Pozdrawiam
    Karol Cwalina
  • Składnia nazwy Filmweb
    6.02.2020
    Szanowni Państwo,
    czy powinno się mówić: wyszukać coś (np. opis filmu) na Filmwebie (jak na stronie internetowej) czy w Filmwebie (jak w serwisie internetowym)?
    Dziękuję!
  • małpionosek fidżyjski na skwerze J. Turaszwilego
    6.02.2020
    Jeden z krakowskich skwerów ma nazwę Jerzego Turaszwiliego (zob. http://www.krakow.pl/modules/fotogal/gallery/index.php/Maj-2018/Ods-oni-cie-tablicy-z-nazw-Skwer-Jerzego-Turaszwiliego/DSC_1252-copy ), a w „Polskim nazewnictwie ssaków świata” jest małpionosek fidżijski. Zgodnie z zasadami powinno być Turaszwilego, a słownik podaje tylko formę fidżyjski. Jak zatem pisać o małpionosku na skwerze – powielając błędy dawców oficjalnych/naukowych nazw czy poprawiając je?
  • pani Kostornoj
    6.02.2020
    Uprzejmie proszę o poradę, jak po polsku nazywać rosyjską łyżwiarkę o nazwisku Алёна Сергеевна Косторная. Polska Wikipedia (która tak w ogóle jest ostoją polskiej transkrypcji) podaje formę Kostorna, natomiast mi się wydaje, że powinno mówić się o niej pani Kostornoj, tak jak Tatiana Tołstoj.
  • Forma nazwisk rosyjskich po nadaniu polskiego obywatelstwa
    6.02.2020
    Szanowni Państwo, czy w przypadku Rosjan zmieniających obywatelstwo na polskie, należy stosować polską transkrypcję oryginalnego nazwiska (np. Gadżijew), czy też w przypadku wystąpienia różnic należy dostosować się do oficjalnych dokumentów (w podanym przykładzie ta osoba, zapaśnik, olimpijczyk z Rio, figuruje w dokumentach Polskiego Związku Zapaśniczego oraz PKOl jako Gadzhiev)? Osobiście skłaniam się ku drugiej wersji, jako mającej status oficjalnej z formalnego punktu widzenia.
  • Nazwy sądów
    5.02.2020
    W zdaniu: „20 XI/2 XII 1864 r. powołano do życia Sądy Gminne działające przede wszystkim na wsi, pozostawiając Sądom Policji Prostej i Poprawczej głównie miasta” nazwy Sądy Gminne i Sądy Policji Prostej i Poprawczej piszemy małą czy wielką literą. Proszę o wyjaśnienie. D.N.
  • Nie dla toż w opisie bibliograficznym
    5.02.2020
    Czy określenie toż (w znaczeniu: to samo, ten sam artykuł, ta sama recenzja itp.) użyte w opisie bibliograficznym jest poprawne?
    * Drzewucki Janusz, Kultura, wiara, poezja, czyli wejdź do zakamarków, gdzie są ciasne przejścia, Poezja 1986, nr 6, s. 101-103. Toż pt. Kultura, wiara, poezja [w:] tegoż, Chaos i konwencja, Kraków 1988, s. 98-100.
    Chodzi o tę samą pracę, która została opublikowana w dwóch (czasami nawet w trzech) różnych publikacjach.
  • Ambasadorka czy pani ambasador?
    5.02.2020
    Jak jest lepiej – ambasadorka czy ambasador (pani) ....
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego