wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Przecinki zamiast średników
    2.07.2018
    Szanowny Panie Doktorze,
    czy średnik został prawidłowo użyty w zdaniu: Przekształcenie płaszczyzny rzutowej w płaszczyznę rzutową nazwiemy rzutowym, jeśli jest bijekcją; prosta przechodzi na prostą; na tej prostej zachowywany jest dwustosunek? Jest to definicja przekształcenia rzutowego. Na tę definicję składają się trzy punkty: bycie bijekcją, zachowywanie prostej, zachowywanie dwustosunku. Gdyby zapisać je w formie listy wyliczeniowej, średnik tym bardziej wydawałby się na miejscu. Czy jednak nie przeszkadza mu, strukturalnie wyższy, przecinek przed jeśli?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
    PS. Dziękuję za obszerną odpowiedź dot. przecinków. Teraz lepiej mi się to ułożyło.
  • Przecinki przed frazami bezokolicznikowymi – ciąg dalszy
    29.06.2018
    Szanowni Państwo,
    waham się nad interpunkcją w zdaniach: Kręci mnie to wszystkiego, to co mam innego robić(,) jak się uczyć?, Nie ma innej rady(,) jak to uczynić, Nie pozostaje nic innego(,) jak tylko walczyć do końca. Raczej postawiłbym przecinek, ale wątpliwość bierze się stąd, że w każdym z tych zdań możemy jak zamienić na niż — wprowadzające równoważnik z bezokolicznikiem. Co by Państwo doradzali?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Spójniki w wyliczeniu akapitowym
    29.06.2018
    Dzień dobry. Temat interpunkcji przy listach wypunktowanych był już niejednokrotnie podnoszony. Jednak zastanawia mnie w takim wypadku zapis spójnika przed ostatnim elementem. Konkretnie: czy powinien on znajdować na końcu przedostatniego podpunktu, czy na początku ostatniego, czy może w takim wypadku nie należy w ogóle stosować spójnika.

    Moje ulubione owoce:
    – jabłka,
    – gruszki oraz
    – śliwki.

    Moje ulubione owoce:
    – jabłka,
    – gruszki
    – oraz śliwki.

    Pozdrawiam.
  • Wyrazy cytaty wyróżniane kursywą
    29.06.2018
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie związane z tym, jakie obce terminy uznawać za na tyle zakorzenione w polszczyźnie, że nie wymagają zapisu kursywą, a które z kolei zdecydowanie takiego zapisu się domagają.
    Na przykład w jednym tekście pada wielokrotnie termin attaché wojskowy czy attaché kulturalny i w tych przypadkach raczej wybieram wykursywiony zapis pierwszego członu, choć nie wiem, czy to dobry wybór. Z kolei słowo incognito w tym samym tekście zapisuję pismem prostym. Czy dobrze robię?
  • Wielka litera w wierszu
    29.06.2018
    Czy w tekście – jak poniżej – wers po dwukropku: Pora powracać, nie będzie szmalu winien być rozpoczęty małą, czy wielką literą
    ...
    Ambitny Franek był na Mundialu,
    by strzelać bramki, ale w realu
    w okienko strzelał Boga,
    w teamie totalna trwoga:
    Pora powracać, nie będzie szmalu.
  • Separator dziesiętny
    29.06.2018
    Szanowni Państwo,
    zajmuję się redagowaniem polskich tekstów reklamowych o tematyce motoryzacyjnej. W zachodnich materiałach i często na samochodach w formie znaczka nazwy silników zapisuje się, np.: 1.8 TDI lub 2.0 VVT-i – gdzie separatorem jest kropka. Na polskim rynku od lat stosuję jednak pisownię z przecinkiem, czyli: 1,8 TDI lub 2,0 VVT-i, używam też sformułowań typu: silnik o pojemności 1,6 litra. Ostatnio jednak klient życzy sobie zapisu z kropką. Czy taka forma jest dopuszczalna?
  • Liczebnik w wyrażeniach matematycznych
    28.06.2018
    1. Ułamki zwykłe.
    Odczytując ułamek zwykły, posługujemy się formułą „ile – których”. A zatem: siedemnaście czternastych, dwadzieścia pięć trzydziestych siódmych itp. Co w przypadku, gdy liczba w liczniku „kończy się” na 2, 3 lub 4, np. 22/15, 43/21, 64/42. Mówimy wszak dwie trzecie, trzy czwarte czy też cztery siódme (nie zaś dwa trzecich, trzy czwartych, cztery siódmych). Czy wobec tego poprawne formy to:
    • dwadzieścia dwie piętnaste,
    • czterdzieści trzy dwudzieste pierwsze,
    • sześćdziesiąt cztery czterdzieste drugie

    czy też

    • dwadzieścia dwa piętnastych,
    • czterdzieści trzy dwudziestych pierwszych,
    • sześćdziesiąt cztery czterdziestych drugich.

    2. Nierówności
    x - 12 x odjąć dwanaście mniejszE od trzech, ale
    x x mniejszE od piętnastu
    czy
    x mniejszY od piętnastu.

    3. Nierówność z ułamkiem
    3x trzy x mniejsze od minus pięciu podzielonych przez dwanaście
    czy też
    trzy x mniejsze od minus pięć podzielonego przez dwanaście.

    3x trzy x mniejsze od minus jeden (jednego?) podzielonego przez dwanaście

    4. Nierówność z sumą
    5x pięć x mniejsze od dwudziestu trzech dodać jedenaście
    czy też
    pięć x mniejsze od dwadzieścia trzy dodać jedenaście

    5. Przedziały
    x należy do przedziału otwartego od minus dwie trzecie do nieskończoności
    czy też
    x należy do przedziału otwartego od minus dwóch trzecich do nieskończoności.

    6. Zwrot:Nie pozostaje nam nic innego jak rozwiązać nierówność (rozwiązanie nierówności)?

    7. Zwrot
    Aby wyznaczyć iks, podzielmy...
    Czy też
    Aby wyznaczyć iksa, podzielmy...

    8. Miary kątów

    Chodzi o odmianę miar kątów.
    25 stopni, ale
    22, 23, 24 stopnie?
    Czy w przypadku miar kończących się na 2, 3 lub 4 odmieniamy stopnie, a nie stopni.
  • Za rok, czyli znów liczymy czas
    28.06.2018
    Szanowna Poradnio,
    czy określenie za rok może być synonimem, skrótem określenia za tym rokiem? W znaczeniu: ‘w przyszłym roku’ nieważne, który dzień. Jeśli nie, to uważam, że powinno takie znaczenie zostać dopisane do słownika dla przyimka za, gdyż takie określenie jest używane w codziennym języku. Jeśli nie ma w słowniku, to nie powinno się różnych sformułowań używać.
  • Firma Miasto Stołeczne Warszawa
    28.06.2018
    Szanowna Pani Profesor,
    dziękuję za odpowiedź: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Statut-Miasta-i-Gminy-X;18678.html, ale muszę przyznać, że trochę mnie zdziwiła. Z pewnością urzędy miast i gmin są instytucjami, ale co to za instytucja miasto stołeczne Warszawa albo gmina Bartoszyce? Zgodnie z taką logiką i tu wyrażenia miasto stołeczne i gmina pisalibyśmy wielkimi literami, a przecież tego nie robimy.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • I jeszcze raz mierzymy czas
    28.06.2018
    Szanowna Poradnio!
    Czy poprawnym jest mówić za pół godziny w serwisie informacyjnym, na koniec serwisu informacyjnego, jeśli serwis jest co pół godziny? Wydaje się to nieprawdą, więc i jest to niepoprawne, chyba , że przyimka za można użyć do liczenia czasu od chwili kiedy serwis się zaczął i tak to rozumieć.
  • Jeszcze o osobowości
    27.06.2018
    Szanowna Pani!
    To nie tyle pytanie, co zgłoszenie wątpliwości co do słownikowej definicji i, najprawdopodobniej, błędu. Pierwsza definicja PWN dotycząca osobowości (https://sjp.pwn.pl/sjp/osobowosc;2496558.html) wydaje się mocno nietrafiona i pasuje bardziej do określenia osobistość, poza tym koliduje z drugą, która jest oczywiście zupełnie w porządku. Być może stąd problemy czytelników zawarte w poradach: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Osobowosc;18640.html oraz https://sjp.pwn.
  • Jeszcze o wypuście
    27.06.2018
    Pani Katarzyno,
    dziękuję za odpowiedź [https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Wypust;18708.html]

    Chciałbym dookreślić zapytanie. Słowo wypust używane jest w kontekście wydawania na rynek nowej edycji towaru, poniżej łączę stronę z przykładem w pierwszym akapicie.
    Czy takie użycie słowa wypust jest poprawne?

    http://www.milerpije.pl/alkohol-wieczoru-159-ardbeg-ardbog.html#

    https://www.google.pl/search?q=nowy+wypust+whisky&oq=nowy+wypust+whisky&aqs=chrome..69i57.4321j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8

    Jakub Grabowski
  • Prosto w przód
    27.06.2018
    Czy sformułowanie idę prosto w przód to pleonazm?
    Skoro prosto, to wiadomo, że w przód.
  • Przecinki przed frazami bezokolicznikowymi
    27.06.2018
    Szanowni Państwo,
    w wielu poradach (np. https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/zamiast;13171.html) prof. Bańko zaleca niestawianie przecinka przed spójnikiem niż wprowadzającym człon bezokolicznikowy. A co np. z takim zdaniem: W poradnikach pisze się raczej, gdzie przecinki stawiać niż gdzie ich nie stawiać? Skoro mamy go nie stawiać przed niż, to (za cyt. poradą) nie powinno go być także przed gdzie. A to już wygląda nieco dziwnie.
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Dyskurs
    26.06.2018
    Witam, nawiązując do pytania https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Dyskusja-czy-dyskurs;18727.html, chciałabym zapytać, czy jakiekolwiek wyrażenie z dyskursem jest poprawne? Np. to nie podlega pod dyskurs?
  • Galeazzo Sforza
    26.06.2018
    Galeazzo Sforza – jak prawidłowo odmieniać? Galeazza czy Galeazzy? Bardzo będę wdzięczna za odpowiedź
  • Sowiecki czy radziecki – raz jeszcze
    26.06.2018
    Jeszcze w sprawie Sowietów. W Wikipedii (wiem, że źródło nie zawsze wiarygodne) przeczytałem, że określenie radziecki zostało zaproponowane przez sowietologa Wiktora Sukiennickiego w roku 1934, ale przyjęła się dopiero, gdy kilka lat po wojnie praktykę tę narzuciły władze komunistyczne. Być może dałoby się tę informację zweryfikować w źródłach.

    Łukasz
  • Lód czy lody?
    26.06.2018
    Spotykam się czasami z zapytaniem o chęć zjedzenia zimnego deseru w postaci Czy chcesz loda?. Mi to się raczej kojarzy z propozycją o charakterze erotycznym. Z tego co kojarzę, słowo lody (w kontekście chłodnej przekąski) nie posiada liczby pojedynczej (analogicznie do „jednego spodnia” – nie ma czegoś takiego, są jedynie spodnie). Czy forma Chcesz loda? jest poprawna (w odniesieniu do deseru, bo co do drugiego znaczenia nie mam wątpliwości), czy zawsze powinno się pytać o lody?
  • Dwie różne przydawki i dziwne zdanie złożone
    26.06.2018
    Szanowni Państwo,
    czy zdanie Wydaje się, że jedyną możliwość stwarzałaby obserwacja wrażliwości samej autorki, uwzględniająca kontekst historyczny, czasów, w których żyła, i który kształtował jej osobowość jest poprawnie zbudowane?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Liczymy czas – znów
    25.06.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio, 
    mam jeszcze pytanie odnośnie przyimka za. Mianowicie: czy przyimek za może być używany w odniesieniu do określania czasu w znaczeniu za danym okresem czasu, za tym okresem po jago upływie, za nim (nie tylko w znaczeniu za od chwili mówienia). Bo jak rozumieć określenie czasu za jeden dzień, dlaczego tylko za 24 godziny od chwili mówienia. We wtorek: mówię za tydzień w piątek to liczenie tygodnia od chwili mówienia i doprecyzowanie czy od najbliższego piątku?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego