wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Comiesięczny, codwuletni, codwuipółletni, coroczny…
    13.02.2018
    Copółroczną piszemy razem (jak comiesięczną) czy osobno? Np. Mieliśmy copółroczną wizytę u lekarza czy Mieliśmy co półroczną wizytę u lekarza?

    Z góry dziękuję za odpowiedź
    Dominika
  • Średniki przy wyliczeniach
    12.02.2018
    W przekładach z języka angielskiego można spotkać zdania, w których elementy składowe (wyliczenia) są wydzielone średnikami. Bardzo często ostatni z tych elementów zaczyna się od słowa oraz. Czy w takich przypadkach mamy do czynienia z błędem interpunkcyjnym (spójnik oraz po średniku)?
  • Do Táboru // Tábora i Lanškrounu // Lanškrouna
    12.02.2018
    W języku czeskim nazwy miejscowości Tábor i Lanškroun mają w dopełniaczu formy z końcówką -a: Tábora i Lanškrouna. Jaką końcówkę należy dodać, jeśli nazwy te pojawią się w tekście polskim – jadę do Tábora/Lanškrouna czy jadę do Táboru/Lanškrounu?
  • Jakby ktoś pokazał drogę, wszyscy ruszyliby w tym kierunku
    12.02.2018
    Bardzo proszę o podpowiedź, w jaki sposób zapisać jakby/jak by w następujących zdaniach:
    Jak by ktoś pokazał drogę, wszyscy ruszyliby w tym kierunku.
    A jakie ma Pani najwcześniejsze wspomnienia? Jak by się Pani tak zastanowiła.
    Jak by była sama, to by potrzebowała pomocy.
    A jak by mi Pani powiedziała, co robiliście w tej szkole.
    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.

    Pozdrawiam,
    Barbara Mrowiec
  • Orzeczenie przy wyliczeniach; góra Eiger i jej „ściana śmierci”
    12.02.2018
    Szanowna Poradnio,
    czy w zdaniach z wyliczeniami dopuszczalne jest orzeczenie w liczbie pojedynczej? Czy tłumaczenia potocznych nazw geograficznych (np. ściana śmierci na Eigerze) należy pisać małymi czy dużymi literami? Po niemiecku oczywiście wszystko jest od dużej.
    Dziękuję i pozdrawiam
    D.
  • Śmiać się jak Filip na jelito
    12.02.2018
    Kochana poradnio!
    Ostatnio śmiałem się ze znajomymi i jeden zwrócił uwagę Śmiejesz się jak Filip na jelito, jednak nie udało mi się ustalić, co to powiedzenie oznacza. Szukałem w internecie i takie przysłowie istnieje na wielu stronach, ale nigdzie nie ma podanego jego znaczenia. Zwracam się więc do Was z prośbą o ustalenie znaczenia przysłowia Śmiać się jak Filip na jelito.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • ul. Obwodnia (nie: Obwiednia) Południowa, Północna
    8.02.2018
    Jeśli dana ulica miasta jest uznana przez użytkowników języka/opinię lokalną jako obwodnica i od lat tak się ją właśnie nazywa np. przy objaśnianiu komuś trasy, to czy oficjalne nazwanie jej ulicą Obwiednią jest wariantem poprawnym czy raczej powinniśmy pozostać przy nazwie np. ul. Obwodnica Południowa 14/3. Obwiednia to rzeczownik z zakresu geometrii (vide Doroszewski), Rybnik ma od jakiegoś czasu ul. Obwiednią Południową i Obwiednią Północną. Będę wdzięczny za odpowiedź.
  • Wyspa Yap
    8.02.2018
    Jak odmieniać nazwę geograficzną Yap? Czy należy mówić na wyspie Yap, czy też można odmieniać nazwę: na Yapie?
  • Jeruzalem
    8.02.2018
    Czy poprawne jest w języku polskim używanie nazwy własnej Jeruzalem? Czy powinno się używać nazwy Jerozolima? Tłumaczę właśnie film z czasów Chrystusa i wolałabym używać nazwy Jeruzalem.
    Będę wdzięczna za opinię.

    Pozdrawiam
    Kaja Sikorska
  • Pozycjonowanie
    8.02.2018
    Moje pytanie dotyczy słowa pozycjonowanie. Czy odnosi się ono tylko do umiejscowienia podmiotu w danym miejscu w przestrzeni, czy jego zastosowanie jest prawidłowe także w odniesieniu do ustawienia danej rzeczy w konkretny sposób (w konkretnej pozycji)? Czy jest jakaś uniwersalna definicja słowa pozycjonowanie, która dawałaby odpowiedź na to pytanie?

    Dziękuję i pozdrawiam
    Jakub
  • Automatyka
    8.02.2018
    Coraz częściej w tekstach technicznych znajdujemy zwrot: stosowane są różne automatyki, co, przyznam, wywołuje u mnie zgrzytanie zębów. Można przecież użyć zwrotu: stosowane są różne układy automatyki. Jak więc jest ze stosowaniem liczby mnogiej słowa automatyka i innych tego rodzaju?
  • Vincenzo Galilei
    7.02.2018
    Jak należy odmienić nazwisko włoskiego kompozytora Vinzenza Galilei? Oczywiście przy odmienionym imieniu lub innym określeniu rzeczownikowym nie jest to konieczne, ale co jeśli kompozytorowi poświęcony jest cały artykuł i bardzo często pojawia się samo nazwisko?
  • Jak wymawiamy ę w wyrazie rękawiczka?
    7.02.2018
    Szanowni Państwo,
    zapytałem około 25 nauczycieli polonistów i pań edukacji wczesnoszkolnej, ile głosek ma słowo rękawiczka. Wszystkie panie po przegłoskowaniu udzieliły odpowiedzi 9 głosek. Głoskując wyodrębniły głoski: r-ę-k-a-w-i-cz-k-a. (należy zaznaczyć, że wymowa głoski „ę” różniła się w tych wypowiedziach i brzmiała od tej klasycznej „ę” do takiej zbliżającej się do „en”). Jednakże zawsze głoska „ę” traktowana była jako jedna głoska.
    Zapytanie wynikało z faktu, że na podjętych przeze mnie studiach podyplomowych pani profesor zakwestionowała podaną przez mnie w tym słowie (rękawiczka) ilość/liczbę głosek (9 głosek), twierdząc, że głosek w tym słowie w zależności od wymowy jest 10: r-e- η-k-a-v'-i-č-k-a lub r-e-ł-k-a-v'-i'-č-k-a.

    Oto uzasadnienie:
    W słowie rękawiczka głoska [ę] stoi przed zwartą głoską [k], co powoduje zmianę sposobu artykulacji samogłoski nosowej [ę]. W rezultacie tego zjawiska fonetycznego zwanego upodobnieniem (w tym przypadku wstecznym) głoska [ę] będzie wymówiona najczęściej jako odnosowione [e] oraz tzw. nga, czyli tylnojęzykowe [n], lub jako [e] i półotwarta spółgłoska [ł]. Dlatego głoski w słowie rękawiczka, w zależności od tego jak je kto wymówi mogą być następujące: r-e- η-k-a-v'-i-č-k-a (liczba głosek 10) lub r-e-ł-k-a-v'-i'-č-k-a (liczba głosek 10).
    Ze względu na zachodzące w języku polskim zjawiska fonetyczne kolejne głoski w słowie rękawiczka nie są zatem takie, jaki Pan wymienił. Ponadto nigdy nie będzie ich 9, jak Pan podaje, tylko 10.
    Potwierdzenie można znaleźć choćby w następujących źródłach: M. Wiśniewski, Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Toruń, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2001; T. Karpowicz Kultura języka polskiego. Wymowa, ortografia, interpunkcja, Warszawa, PWN 2009; E. Awramiuk, Lingwistyczne podstawy początkowej nauki czytania i pisania po polsku, Białystok, Trans Humana 2006.
    Moje poszukiwania odpowiedzi spowodowały znalezienie w Internecie – co nie jest potwierdzonym źródłem wiedzy – że o ile głoskę „ę” wymawiamy na różne sposoby w zależności jej położenia w wyrazie, to jednak traktujemy ją jako jedną głoskę, a nie wiele głosek.
    Stąd moje pytanie do Państwa: ile głosek ma słowo rękawiczka? Mojej pytanie wynika również z faktu, że powinienem (powinniśmy) uczyć poprawnego głoskowania uczniów.
    Z poważaniem
    Piotr Dylewski
  • Zanim a przecinek
    7.02.2018
    Czy w poniższym zdaniu potrzebny jest przecinek: Zamiast decydować się na emigrację, wybrał znajomą biedę.
  • Emigracja a imigracja
    7.02.2018
    Czy można napisać emigracja do Ameryki? Skoro Ameryka jest celem, to nie powinno się raczej pisać imigracja do Ameryki?
  • Co zamiast Szanowni Państwo?
    7.02.2018
    Szanowni Państwo,
    kiedy piszę mejle, to czasem formuła powitalna Szanowni Państwo wydaje mi się zbyt uroczysta. Wolę po prostu Dzień dobry. Jednak gdy mejl jest wysyłany o późnej godzinie, to może bardziej na miejscu byłoby Dobry wieczór. Lecz wówczas może się zdarzyć tak, że zostanie on odczytany następnego dnia w porze jak najbardziej dziennej.
    Dylemat ten nie jest może sprawą życia i śmierci, ale ciekaw jestem, co by Państwo doradzili.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • 10 złotych
    6.02.2018
    Mam 64 lata, zawsze dbałam o piękne słownictwo w języku polskim, ale nurtuje mnie pytanie: jaka jest prawidłowa odmiana 10 złotych jako banknot? Wydaje mi się, że nie wszyscy mówią poprawnie, poprawiam moją córkę, mimo że po studiach.
    Serdecznie dziękuję i pozdrawiam, proszę mnie upewnić, że to ja mam rację...
  • Bezramkowy
    6.02.2018
    Czy jest możliwe sprawdzenie, kiedy w języku polskim pojawiło się słowo bezramkowy i jakie było jego znaczenie?
  • Halluks czy haluks?
    6.02.2018
    Szanowni Państwo,
    proszę o informację, czy dopuszczalna jest pisownia – podobno spolszczona – haluks. W WSO figuruje tylko halluks. Tymczasem trudno tę nazwę spotkać w postaci słownikowej...

    Z wyrazami szacunku
    Iwona W.
  • Wideoinstrukcja
    6.02.2018
    Jak poprawnie powinien wyglądać następujący zapis: wideoinstrukcja (razem) czy wideo instrukcja (oddzielnie)?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego