wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Anaforyczne jiż i jenże
    30.10.2018
    Chciałabym się zapytać o pewne staropolskie słowo, mianowicie jiż, jenże. Dowiedziałam się, że oba te słowa znaczą który. Jak brzmią inne formy tego określenia – w rodzaju żeńskim, nijakim, w liczbie mnogiej (męskoosobowej i niemęskoosobowej)? 

    Pozdrawiam,
    Katarzyna K.
  • Numer serii w opisie bibliograficznym
    29.10.2018
    Szanowni Eksperci,
    na którym miejscu w adresie bibliograficznym powinna się znaleźć nazwa serii wydawniczej? Będę wdzięczny także za podpowiedź, w jaki sposób należałoby ją zapisywać: kursywą, w cudzysłowie, a może jeszcze inaczej?
  • Rzecznik prasowa czy rzecznik prasowy?
    29.10.2018
    Jak powinno się przedstawiać kobietę pełniącą funkcję rzecznika? Czy poprawne jest sformułowanie rzecznik prasowa?
  • Mieszkaniec Bośni
    29.10.2018
    Witam serdecznie.
    Chciałbym się dowiedzieć, jak powinniśmy mówić na mieszkańców Bośni? Czy nazwę narodu zapożyczyć bezpośrednio od nazwy regionu (Bośniacy), czy też używać formy Boszniacy?
  • Albo dylemat, albo brak pieniędzy
    29.10.2018
    Szanowni Państwo!
    Czy zdanie: Brak siły – to był nasz dylemat ma sens? Moim zdaniem – nie. Brak siły, podobnie jak brak pieniędzy, brak zdrowia, brak humoru itp., to nie są dylematy. Ale może się mylę?

    Z poważaniem – Witold M.
  • Postkryzysowy czy pokryzysowy?
    26.10.2018
    Szanowni Państwo,
    chciałabym się dowiedzieć, czy wyraz postkryzysowy jest niepoprawny? W słowniku widnieje tylko pokryzysowy, ale forma z post- występuje w tekstach. Czy formy z przedrostkiem post- nie należy używać?

    Pozdrawiam
    Katarzyna
  • Dunder
    26.10.2018
    Szanowni Państwo,
    co oznacza i skąd pochodzi słowo dunder w powiedzeniu/przekleństwie Niech mnie/cię/to dunder świśnie?

    Pozdrawiam
    Stratos Vasdekis
  • Precz z przysłowiowym!
    26.10.2018
    Szanowni Państwo!
    W pewnej książce natknąłem się na fragment zdania: …trzymamy kilka przysłowiowych trupów w szafie. Uważam, że to błąd. Podobnie byłoby z przysłowiowym Kowalskim, bo rzecz w tym, że nie ma żadnego przysłowia z Kowalskim, ani z trupami w szafach. Ale teraz dwa pytania:
    1. Czy rzeczywiście nie ma w języku polskim żadnego przysłowia z trupem w szafie?
    2. Jeśli nie ma, to jak nazywa się taki błąd – logiczny? stylistyczny? merytoryczny? pojęciowy?
  • GKKFIT
    26.10.2018
    Szanowni Eksperci,
    czy rzeczywiście prawidłowa jest odmiana skrótowca GKKFiT w narzędniku i wołaczu podana w WSO PWN? Moim zdaniem ten skrótowiec nie jest tożsamy z pozostałymi przykładami wymienionymi w regule [227] 56.B.6. Podobnie uważają m.in.: dr Jan Grzenia w poradzie https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/GKKFiT;7190.html oraz językoznawcy z internetowego słownika poprawnej polszczyzny https://dobryslownik.pl/slowo/GKKFiT/80532/. Ponadto wiele osób razi odmiana początkowego GKK.
  • Za pół godziny
    26.10.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio,
    pisałem już w tym temacie, czy poprawnym jest powiedzieć na koniec wiadomości w radiu o 8:03, że kolejne wiadomości za pół godziny? Jeśli wiadomości są co 30 minut tj. 8:00, 8:30...itd.
    No przecież za pół godziny to już wiadomości nie będzie. Chyba, że liczyć pół godziny od chwili rozpoczęcia wiadomości?

    Pytałem o podobną rzecz, ale nieprecyzyjne.
    Dziękuję za cierpliwość.
  • Pochodzenie nazwy miejscowej Dusowce
    25.10.2018
    Proszę o znalezienie pochodzenia nazwy miejscowości (dziś to Niziny) Dusowce pow. Przemyśl. Czy może pochodzić od nazwiska właściciela ziemi biskupa grekokatolickiego lub książąt ruskich?
  • Czasownik chędożyć i jego wulgarne znaczenie
    25.10.2018
    Szanowni Państwo,
    jak to się stało, że pierwotne znaczenie czasownika chędożyć ewoluowało od staropolskiego ‘porządkować, czyścić, ozdabiać, czynić pięknym’ do wulgarnego określenia ‘odbywania stosunku płciowego’ – jedynego znaczenia, w jakim jest używany przez współczesnych użytkowników polszczyzny? 

    Pozdrawiam

    Stratos Vasdekis
  • Różności redakcyjne
    25.10.2018
    Dzień Dobry,
    Jestem na końcowym etapie redakcji mojej rozprawy doktorskiej i napotkałem na następujące problemy:
    1. Jak poprawnie określić transakcję, która została przeprowadzona przy wykorzystaniu karty płatniczej?
    a) Transakcja kartowa
    b) Transakcja płatnicza przeprowadzona kartą
    c) Transakcja elektroniczna przeprowadzona kartą płatniczą
    d) Transakcja płatnicza z wykorzystaniem karty płatniczej
    e) Różne kombinacje powyższych słów
    Być może kilka określeń jest prawidłowych? A może mają Państwo jakieś inne propozycje?
    W szczególności tytuł jednego rozdziału mojej rozprawy brzmi Ogólny przebieg transakcji elektronicznej przeprowadzonej kartą płatniczą i pytanie, czy jest on poprawny?

    2. Czy określenie protokół autoryzacyjny lub protokół autoryzacji jest poprawne? Chodzi o protokół, który wykorzystują systemy płatności elektronicznej do uzyskania autoryzacji dla transakcji płatniczej.

    Z poważaniem,
    Czytelnik
  • Formy adresatywne
    25.10.2018
    Dzień dobry,
    bardzo zależy mi na wyjaśnieniu sporu dotyczącego stosowania wyrażenia Wasza Magnificencja i Jego Magnificencja w liście wysokiego urzędnika państwowego na inaugurację roku akademickiego. List odczytany jest na uroczystości inauguracji.
    Przytaczam sporny fragment:

    Wasza Magnificencjo,
    Wysoki Senacie,
    Szanowna Społeczności Akademicka,
    dziękuję za zaproszenie na inaugurację roku akademickiego 2018/2019 w Wyższej Szkole Handlowej w Radomiu. W dniu, w którym uroczyście rozpoczynacie Państwo kolejny etap działalności Uczelni, pragnę przekazać Jego Magnificencji, Wysokiemu Senatowi, kadrze naukowo-dydaktycznej i wszystkim, którzy współtworzą społeczność akademicką, wyrazy szacunku i zapewnienia o mojej pamięci.

    Wątpliwość dotyczy wyróżnionych wyrazów. Według mnie zaimek Jego stosujemy tylko wtedy, gdy mówimy o rektorze podczas jego nieobecności, natomiast w sytuacji, w której odczytywany jest ten list, gdy na sali siedzi rektor, w tekście listu także powinno być pragnę przekazać Waszej Magnificencji...

    Czy się mylę? Czy możliwa jest taka interpretacja, że w tytule zwracamy się do poszczególnych osób i grup, a w tekście mówimy o nich w trzeciej osobie?
    Dodam jeszcze, że w dalszej części listu stosujemy zwrot Szanowni Państwo, życzę...
    I jeszcze jedno pytanie: wiem, że powinno się zwracać Magnificencjo lub Panie Rektorze.
    Czy zwrot w liście Magnificencjo Panie Rektorze lub Magnificencjo Księże Rektorze jest błędem?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Czytelniczka
  • Bielanianin, bielaniak czy bielańczyk
    24.10.2018
    Nazwę mieszkańca dzielnicy miast tworzy się przez dodanie końcówki -anin, ale w wypadku mieszkańca Bielan znacznie częściej od trudnej do wymówienia formy bielanianin spotykam się z bielańczykiem. Tak jak w artykule http://www.bielany.waw.pl/page/608,wspomnienia-starego-bielanczyka—dawne-wyprawy-do-miasta—jerzy-glosik.html. Istnieje również stowarzyszenie Młodzi Bielańczycy. Czy obie formy są poprawne? Czy można używać ich zamiennie?
  • Przyimek przed nazwą powierzchni, wzdłuż której wykonuje się ruch
    24.10.2018
    Dzień dobry. Chciałbym zapytać, która forma i dlaczego jest poprawna: idę po chodniku czy idę na chodniku oraz idę po pasach czy idę na pasach. A może w obu przypadkach można zamiennie użyć po lub na?
  • Przyimki przed nazwami uczelni
    24.10.2018
    Dzień dobry,
    mam pytanie dotyczące uniwersytetów amerykańskich, a właściwie ich skróconych form – ich odmiany i połączenia z przyimkami. Czy jest różnica poprawnościowa w wyrażeniach dostać się na Harvard i dostać się do Harvarda? Z którym przyimkiem w takim kontekście łączyć uczelnię MIT – traktować ją jak uniwersytet (wówczas dostajemy się na MIT) czy instytut (czyli do MIT)?
  • Proces rekrutacji v. proces rekrutacyjny
    23.10.2018
    Poprawne zdanie to: Proces rekrutacji odbywa się dwuetapowo czy Proces rekrutacyjny odbywa się dwuetapowo.
  • Przecinek lub brak przecinka przed spójnikiem a
    23.10.2018
    Dzień dobry. Moje pytanie dotyczy stawiania i niestawiania przecinka przed spójnikiem a w zdaniach współrzędnie złożonych. Czy zawsze stawiamy przecinek przed a bez względu na to, czy to zdanie łączne czy przeciwstawne, czy też nie? Niestety znajduję różne interpretacje tego problemu. Pytanie drugie o zdanie: Każde dziecko jest geniuszem, a każdy geniusz jest dzieckiem. Czy w tym zdaniu powinien się znaleźć przecinek, mimo że to zdanie, w moim mniemaniu łączne? Uczę j.p. i to ważne Dziękuję
  • Norweskie nazwy miast
    23.10.2018
    Szanowni Państwo, mam wątpliwości dotyczące odmiany norweskich nazw miejscowych, tych mniej znanych w Polsce. Wydajemy norweską serię kryminalną, w której co rusz pojawiają się nazwy Malvik, Larvik, Trondelag, Skien, Porsgrunn itd. (przepraszam za brak niektórych znaków diakrytycznych). Niektóre brzmią naturalnie, gdy się je odmienia, inne – już nie. Jaką zasadę odmiany przyjąć w literaturze pięknej? Z góry dziękuję za odpowiedź

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego