wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Ciuszek
    11.02.2019
    Czy słowo ciuszek ma wydźwięk negatywny? Np. chciałabym kupić jej ciuszki, chciałabym pooglądać jej ciuszki?
  • O pisowni nazw wędliniarskich
    8.02.2019
    Dzień dobry,
    jak prawidłowo zapisać nazwy wędlin/kiełbas: od wielkiej czy od małej litery? Np. kiełbasa od chłopa / Od chłopa, szynka rubinowa / Rubinowa, szynka królewska / Królewska, szynka złota / Złota, polędwica sopocka. Druga sprawa dotyczy przecinka lub jego braku w takich nazwach jak: schab wieprzowy bez kości czy schab wieprzowy, bez kości, udko kurczaka z kością czy udko kurczaka, kością.
    Dziękuję za poradę.
  • O wielką literę w słowie szabat
    8.02.2019
    Czy nazwę święta Szabat piszemy dużą czy też małą literą? W publikacji powołującej się na Komisję Języka Religijnego czytam, że nazwy świąt należy pisać dużą literą: Wielkanoc, Boże Narodzenie, Środa Popielcowa..., a „Nazwy typu: pierwszy piątek miesiąca, szabat (szabas) małą literą, podobnie jak niedziela...”. Otóż Szabat jest najważniejszym świętem żydowskim, a nie zwyczajem. Literatura judaistyczna wymienia to święto z ogromnym szacunkiem, i wyłącznie dużą literą.
  • Caffè latte lub café au lait
    8.02.2019
    WSO, w artykule hasłowym latte, został podany przykład café latte. W literaturze baristycznej i kulinarnej bardzo często spotyka się również pisownię caffè latte. Która z nich jest prawidłowa?
  • Wyrażać siebie czy wyrażać się?
    8.02.2019
    Szanowni Państwo!
    Intryguje mnie różnica w zdaniach: Istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może On wyrażać Siebie w naszym grupowym sumieniu oraz Istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może się On wyrażać w naszym grupowym sumieniu. Czy wyrażać się i wyrażać siebie to jedno i to samo? Czym się różnią? Czy interpunkcja w tych zdaniach jest poprawna?

    Z poważaniem – Maria Witek
  • Pisownia rady
    7.02.2019
    Czy zapis Rada Żołnierska garnizonu warszawskiego jest poprawny pod względem ortograficznym?
  • Przecinek po zresztą, prawda
    7.02.2019
    Czy poniższych zdaniach można zrezygnować z pierwszego przecinka? Zresztą, jak zauważyliśmy w przypadku mitologii mózgu, żadna nauka nie może uchronić się przed wypaczeniami. Prawda, mimo opierania się, zawsze wyjdzie na jaw.
    Czy fraza a co za tym idzie powinna być wydzielana z dwu stron przecinkami? A może tylko z lewej strony i np. myślnikiem z prawej?
  • Nigdy nieprzemijające wartości
    7.02.2019
    Szanowna Poradnio,
    jak powinno się zapisać wyrażenie: nigdy nieprzemijające wartości czy nigdy nie przemijające wartości?

    Z góry dziękuję za odpowiedź
    Teresa
  • Jeszcze raz o pisowni policja // Policja
    7.02.2019
    Uprzejmie proszę o udzielenie informacji, dlaczego nazwy między innymi takich formacji jak Straż Graniczna lub Służba Więzienna piszemy dużymi literami, a zasady te nie są stosowane do Policji. W przypadku tej ostatniej formacji spotykam się raz z pisownią Policja, a najczęściej policja.

    Z poważaniem Anna
  • Wstyd nie odmieniać nazwisk…
    7.02.2019
    Kiedy w pracy mówię o konieczności odmieniania nazwisk w pismach, napotykam na zdecydowany opór współpracowników. Zdecydowana większość uważa, że „wymyślam głupoty” oraz że bardziej urzędowo (!) jest, gdy nazwisko pozostaje nieodmienione. Dlatego proszę o podpowiedź, po jaką publikację z tego zakresu powinnam sięgnąć, żeby zwiększyć swoją wiarygodność i umieć odpowiedzieć na wszystkie podchwytliwe pytania typu „A jak odmienisz takie-i-takie nazwisko”.
  • Wyrok ten…
    6.02.2019
    Czy w polszczyźnie szyk przestawny jest nienaturalny/nacechowany? Przygotowuję teksty do czytania na głos i często przestawienie rzeczownika i zaimka wskazującego „lepiej mi brzmi” (np. Sąd wydał wyrok. Wyrok ten....), ale koleżanka twierdzi, że to maniera, z której należałoby zrezygnować.
    Będę wdzięczna za wyjaśnienie.
  • Arogancki a zarozumiały
    6.02.2019
    Szanowni Państwo,
    wpadłem w pewne zakłopotanie, gdy zagłębiłem się w różnice pomiędzy słowami arogancki i zarozumiały. Moje pytanie brzmi: czy te terminy są w pełni zamienne? Czy istnieje jakaś językowa różnica w użyciu którego z tych terminów, czy też każdy arogant będzie jednocześnie zarozumialcem i odwrotnie?
  • Kawusia i chlebuś
    6.02.2019
    Dot. odpowiedzi z 28.01.2019 na pytanie „Czy użycie zbieranie pieniążków (a nie pieniędzy) jest poprawne?”.

    W 500 zagadkach o języku polskim Andrzeja Markowskiego jest rozdział pt. Do magli szła w krawatce, a w nim pytanie o chlebuś i kawusię. W odpowiedzi czytamy, że to krakowski regionalizm (sic!), a dalej: „Jeśli w Krakowie ktoś pyta: Czy dolać jeszcze trochę kawusi, a może dołożyć chlebusia?, nie znaczy to wcale, że traktuje pytanego jak dziecko (...). Tak się tam po prostu mówi”.
  • Polska dola i angielska dole
    6.02.2019
    Szanowni Państwo,
    czy słowo dola jest etymologicznie powiązane z angielskim dole, które pokrywa podobne spektrum znaczeniowe, czy to czysty przypadek?

    Dziękuję za pomoc,
    Łukasz
  • Przez mgłę
    6.02.2019
    Drażnią mnie wyrażenia przez mgłę samolot nie wylądował. Czy nie powinno być z powodu zamiast przez?
    Proszę o wskazanie poprawnej formy.
  • Fleksja czy składnia?
    5.02.2019
    Szanowni Państwo,
    ostatnio natknęłam się w Internecie na następujące wypowiedzenie: Miejsce doprawdy niezwykłe – Muzeum Historycznym w Przasnyszu. Czy w tym równoważniku zdania mamy do czynienia z błędem składniowym? A może to błąd fleksyjny? Chodzi mi, rzecz jasna, o przydawkę historyczny w miejscowniku. Bardzo proszę o krótkie wyjaśnienie. Będę wdzięczna za odpowiedź.

    Z wyrazami szacunku
    Anna J.
  • O jakich wyznaniach mowa?
    5.02.2019
    Szanowna Pani Profesor!
    Natknęłam się w książce na zdanie: Przekonaliśmy się, że bez względu na słabości ludzi różnych wyznań wyznania te nadawały kierunek i cel milionom. Nie rozumiem go. Nie wiem, o jakie te wyznania chodzi. Czy o wyznania religijne tych ludzi? A może o jakieś wyznania, które poczynili? Z reszty treści, która się tu nie zmieści, też to nie wynika.

    Z poważaniem
    Hudała
  • Purdzianin i purdzianka
    5.02.2019
    Jakie jest prawidłowe określenie mieszkańca i mieszkanki miejscowości Purda (woj. warmińsko-mazurskie)?
  • Pragmatyk
    5.02.2019
    Dzień dobry,
    uprzejmie proszę o pomoc w rozwiązaniu pewnego sporu, którego przedmiotem stało się dwojakie postrzeganie zabarwienia słowa pragmatyk, osoba pragmatyczna. Wedle jednej strony jest ono neutralne i określa osobę praktyczną, trzeźwo rozumującą i realistyczną a wedle drugiej określenie to jest pejoratywne i oznacza osobę, która bez skrupułów i liczenia się z konsekwencjami realizuje swoje cele. SJP PWN nie rozwiązuje tej kwestii w sposób jednoznaczny.

    Z góry dziękuję,
    F. Gajewski
  • Kto chwali swój ogonek – liszka czy pliszka?
    5.02.2019
    Szanowni Państwo!
    W którejś z książek Alfreda Szklarskiego o Tomku Wilmowskim bosman Nowicki używa wyrażenia Każda liszka swój ogonek chwali. Czy to pomyłka, wersja alternatywna czy może pierwowzór znanego powiedzenia o pliszce?

    Marcin Nowak

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego