wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Odkrywacz
    5.10.2018
    Szanowni Państwo,
    coraz częściej w internecie napotykam wyraz odkrywacz. Ów wyraz znaleźć można w słowniku języka polskiego z roku 1809 pod redakcją Samuela Bogumiła Lindego.
    Proszę powiedzieć mi, czy to słowo mieści się w normie współczesnej polszczyzny.
    Z góry dziękuję za odpowiedź i łączę wyrazy szacunku
    Mario Jakub Kiliński
  • Synonim punktu
    5.10.2018
    Mam problem ze znalezieniem zamiennika słowa punkt w kontekście punktów w sporcie, tabeli wyników. Szukałem, ale nie mogę nic znaleźć, co mogłoby zamienić ten wyraz. Problem pojawia się, jak w wypowiedzi ciągle się używa tego słowa w każdym zdaniu.
  • Co się stało z jednym centymetrem wody?
    5.10.2018
    Który z wariantów jest zgodny z aktualną normą językową: przybyło/ubyło jeden centymetr wody czy przybył/ubył jeden centymetr wody?
  • Wariacja
    5.10.2018
    Spotkałem się z użyciem słowa wariacja w znaczeniu ‘odmiana’ obok wielu rzeczowników (wariacja ćwiczenia/potrawy). Tymczasem słowniki ograniczają możliwości użycia tego słowa do opisu sztuki (utworów muzycznych, obrazów) wzorowanej na danym motywie – występuje wtedy konstrukcja wariacja na temat.
    Czy poprawne jest poprzedzenie rzeczownika w dopełniaczu (niezwiązanego ze sztuką) słowem wariacja, aby opisać odmianę tej rzeczy? Mniemam, że nie powinno się wtedy wprowadzać członu na temat.
  • Cieszyć się powodzeniem i języczek u wagi
    5.10.2018
    Szanowni Państwo,
    nurtuje mnie, czy zwrot cieszyć się powodzeniem jest poprawny? W Słowniku języka niby-polskiego z 1978 roku autorstwa Walerego Pisarka natrafiłam na ten zwrot (jak również inne: cieszyć się zdrowiem / popularnością) wymieniony wśród pozostałych „rażących poczucie językowe”, niepoprawnych.
    Poproszę również o rozwianie wątpliwości dotyczące zwrotu języczek u wagi – czy oprócz dosłownego ma on także znaczenie przenośne? Co oznacza, w jakich sytuacjach się go używa?
    Dziękuję.
  • Piętnaście
    4.10.2018
    Jak państwo (czyli poradnia językowa) wyjaśnicie wymowę liczebnika piętnaście?
  • Dwa wykrzykniki
    4.10.2018
    Czy stawianie dwóch wykrzykników jest poprawne?
  • Zmarły żegna rodzinę…
    4.10.2018
    Szanowna Poradnio, 
    podczas uroczystości pogrzebowych słyszy się niekiedy formułę zmarły żegna rodzinę, przyjaciół (...). Czy z punktu widzenia grzeczności językowej są to słowa odpowiednie?
    Według mnie sensowniej byłoby powiedzieć, że to rodzina i przyjaciele żegnają zmarłego – wyjąwszy okoliczność, w której osoba nieżyjąca zostawiła po sobie list pożegnalny.
  • Sos piri-piri /Piri-Piri
    4.10.2018
    Szanowni Państwo,
    czy coraz popularniejsza w polskiej kuchni papryczka to piri piri, czy piri-piri? Słownik nie notuje tej nazwy, a obie wersje spotyka się w użyciu.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • O pisowni peryfraz samotnik z Providence, gigant z Redmond, Wielkie/wielkie N
    4.10.2018
    Szanowni Językoznawcy!
    Jaki powinien być zapis (chodzi mi o wielką/małą literę) sformułowań typu samotnik/Samotnik z Providence (o H.P. Lovecrafcie), gigant/Gigant z Redmond (o Microsofcie) czy wielkie/Wielkie N (o Nintendo)?

    Pozdrawiam i dziękuję,
    Anna
  • Kto z kim szedł?
    3.10.2018
    Poniżej przedstawię parę przykładów, co do których mam wątpliwości.
    (1) Mały chłopiec i jego mama – szły czy szli?
    (2) Małe dziecko i jego mama – szły czy szli?
    (3) Mama wraz z synkiem – szły czy szli?
    (4) Kobieta i pies – szły czy szli?
    (5) Kobieta i piesek – szły czy szli?
    (6) Kobieta i piesek maskotka – szły czy szli?
    (7) Kobieta i rower stali czy stały na deszczu?
    (8) Chłopaki szły.
    (9) Chłopaki z dziewczynami – szły czy szli?
    (10) Chłopaki i pies – szli czy szły?

    Dziękuję.
  • Ilu jest uczniów w klasie?
    3.10.2018
    Szanowna Pani,
    bardzo proszę o rozwianie wątpliwości moich oraz mojej córki i wyjaśnienie sporu pomiędzy nami a Panią nauczyciel.
    Czy poprawne jest zdanie: W mojej klasie jest siedemnastu uczniów, czy też zgodnie z sugestią Pani nauczyciel powinno ono brzmieć W mojej klasie jest siedemnaścioro uczniów?
    Upieram się, że siedemnaścioro prawidłowe będzie dla dzieci, ale nie dla uczniów.
  • Prawo do umierania w spokoju i godności
    3.10.2018
    W korytarzu szpitalnym wywieszono ogłoszenie informujące o przysługujących pacjentowi prawach. Jeden z punktów powyższego obwieszczenia przyprawia tyleż o zgrozę, co i o uśmiech: Pacjent ma prawo do umierania w spokoju i godności.
    Intencje powyższego zapisu są dość oczywiste, jednak forma i stylistyka pozostawia sporo do życzenia.
    Czy pomogłaby Pani w przeredagowaniu powyższego zapisu tak, aby pacjent ze spokojnym sercem mógł korzystać z usług powyższej placówki medycznej?
    W korytarzu szpitalnym wywieszono ogłoszenie informujące o przysługujących pacjentowi prawach. Jeden z punktów powyższego obwieszczenia przyprawia tyleż o zgrozę, co i o uśmiech: Pacjent ma prawo do umierania w spokoju i godności.
    Intencje powyższego zapisu są dość oczywiste, jednak forma i stylistyka pozostawia sporo do życzenia.
    Czy pomogłaby Pani w przeredagowaniu powyższego zapisu tak, aby pacjent ze spokojnym sercem mógł korzystać z usług powyższej placówki medycznej?
  • Co po co do zasady?
    2.10.2018
    Dzień dobry,
    Natrafiłam na takie zdanie: Co do zasady kandydaci, którzy uzyskali wynik pozytywny z rekrutacji wstępnej oraz po… . Zastanowiło mnie użycie pierwszego przecinka w tym fragmencie: Co do zasady kandydaci, którzy uzyskali… . Czy nie powinno być:
    Co do zasady, kandydaci którzy uzyskali ... . A może tak: Co do zasady, kandydaci, którzy uzyskali ... .

    Wywiązała się w pracy dyskusja i każdy ma inny pogląd, bardzo proszę o rozstrzygnięcie.
    Z poważaniem
    Barbara Wilimowska
  • Z czym się łączy terapia?
    2.10.2018
    Szanowni Państwo,
    proszę rozstrzygnąć, jak jest poprawnie: zakwalifikować się do terapii czy na terapię?

    Pozdrawiam serdecznie
    M.W.
  • Miasto w celowniku
    2.10.2018
    Pisze się przeciwko miastu czy miastowi? Proszę o szybką odpowiedź!
  • W złożeniach liczebnikowo-przymiotnikowych zawsze półtora
    2.10.2018
    Szanowni Państwo
    Półtoragodzinny? Dlaczego tak? Półtoragodzinny – taki zapis w SJP PWN. Czy nie powinno być raczej – półtorejgodzinny, skoro mówimy/piszemy półtorej godziny? Rok – półtora roku, godzina – półtorej godziny (wyraźne zróżnicowanie ze względu na rodzaj), a tymczasem i półtoraroczny, i półtoragodzinny jednakowo.
    Będę wdzięczna za wyjaśnienie,
    z pozdrowieniami – stała czytelniczka Poradni
  • Ile to 4 lata?
    1.10.2018
    Szanowna Poradnio,
    Takie zdanie: Program pomocy był realizowany przez 4 lata od lutego 1948 do września 1952, to 4 lata odnośnie rocznika, bo co do znaczenia roku jako 365 to nie pasuje. Czy to zdanie jest poprawne?
  • Ponowne liczenie czasu, czyli o wyrażeniu za rok
    28.09.2018
    Witam,
    Szanowna Poradnio, czy poprawnym jest powiedzieć za tydzień w programie na końcu programu, przecież to będzie koniec, więc programu już nie będzie?
    Czy jeśli mówię np. za dwa dni, to mogę to odnosić do dni kalędarzowych nie tylko za dwie doby? Wydaje mi się że niepoprawne określenie np. za rok jako za tym rokiem powinno być uznawane za poprawne bo powszechnie ludzie tak mówią. A jeśli coś jest powszechne w języku to językoznawcy powinni to uwzględnić?
  • Bez kolumn, ale bez trumien
    28.09.2018
    Bardzo proszę o wyjaśnienie postaci dopełniacza liczby mnogiej rzeczownika kolumna – kolumn. Dlaczego forma kolumien jest niepoprawna, skoro można mówić trumien?

    Pozdrawiam serdecznie.
    Iwona Kaczmarek

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego