wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • wte i wewte? w tę i we w tę?
    10.04.2001
    Jak napisać: "w te czy we wte"?
  • O telewidzach i jasnowidzach
    10.04.2001
    Wielce Szanowna Poradnio,
    Być może rozważaliście już Państwo poniższy problem; ja nadziałem się nań przed chwilą, kiedy pisałem list, w którym przyszła mi ochota użyć rodzaju żeńskiego od rzeczownika telewidz. "Jak słusznie zauważyła jedna z ... telewidzów? telewidzek?" "Jak słusznie zauważył (zauwazyła?) jeden (jedna?) z telewidzów - Pani Kowalska?" Czuję nadciągajacy obłęd, więc proszę o szybką pomoc. (Rzecz chyba zresztą dotyczy tak samo każdego widza, jak i telewidza).

    Z pozdrowieniami
    Zbigniew Zawadzki
  • Serwanta jak Danta?
    10.04.2001
    Czy mogę, odmieniając nazwisko autora Don Kichota, napisać Cervanta (potrzebne mi to, by zgadzał się rytm limeryku (no właśnie, a może limeryka))? Czy koniecznie muszę napisać Cervantesa? I jak to w ogóle jest z odmiana nazwisk francuskich w piśmie?
    Lidius Marius
  • na sto dwa
    10.04.2001
    W jaki sposób zwrot zabawa na 102 wszedł do języka potocznego? Czy istnieje jakiś inny powód poza zbieżnościa końcówek -a, dla którego posłużono się tą liczbą na określenie wspaniałej zabawy? Czy zwrot na 102 funkcjonuje na podobnej zasadzie w innych językowych wyrażeniach? Dziekuję za odpowiedź i serdecznie pozdrawiam.
    Marta
  • nowo utworzony
    6.04.2001
    Jaka jest prawidłowa pisowania słów: "nowoutworzona spółka"?
  • w skład Rady Nadzorczej
    6.04.2001
    Powołanie do składu Rady Nadzorczej czy powołanie w skład Rady Nadzorczej?
  • nie z rzeczownikami
    4.04.2001
    Jak pisać nie- ze słowami typu wyrażenie, przygotowanie, wyciąganie - razem czy osobno?
  • Doktor z kropką czy bez?
    3.04.2001
    Szanowny Panie Profesorze,
    moja sprawa jest dość błaha: czy po skrótowcu doktor – dr w odmianie przez przypadki, np. doktora – stawia się kropkę czy nie? Bardzo dziękuję za odpowiedź.
    Pozdrawiam!!!
    Agnieszka S.
  • Poprawnie się śmiać
    2.04.2001
    Jak należy poprawnie zapytać? Czy śmialiście się? A może Czy śmieliście się?
  • Fountleroy
    2.04.2001
    Dziękując za pomoc w sprawie ludożercy płci żeńskiej, proszę teraz o pomoc w sprawie "Małego lorda", bo nie jestem pewna, czy lubię małego lorda Fountleroy, czy małego lorda Fountleroya?
  • O synonimii
    30.03.2001
    Panie Profesorze!
    Spotkałam się z pojęciem synonimii przymiotnikowej bądź adjektywicznej. Chciałabym się dowiedzieć czegoś o tym pojęciu. Jak można je zdefiniować?
  • knajactwo
    28.03.2001
    Czy znane jest Państwu słowo knajactwo i co ono oznacza?
    Patrz - artukuł w Gazecie Wyborczej "Knajacki Wielki Brat" str.6 z dnia 23 marca 2001 r.
  • nieprzejawianie
    28.03.2001
    Jak pisze się wyraz lub wyrażenie: w nieprzejawianiu lub w nie przejawianiu zainteresowania dziecka nauką?
  • Wujku!
    28.03.2001
    Jaka jest poprawna forma wołania na wujka?
    a) wujku
    b) wuja
  • Włochy czy Italia?
    28.03.2001
    Bardzo proszę o wyjaśnienie, czy jest jakaś cezura w historii, do której można używać nazwy Italia? Razi mnie mówienie, że Kochanowski studiował we Włoszech.
    Dziekuję i pozdrawiam
  • Polszczyzna aktów prawnych
    26.03.2001
    Czytając ustawy, rozporządzenia ministrów i inne przepisy, nabieram przekonania, że nikt ich nie sprawdza pod kątem poprawności językowej. Myślę, że inicjatywa Rady Języka Polskiego zmierzająca do uporządkowania tego problemu byłaby bardzo cenna. Tysiące osób codziennie zagląda do różnych aktów prawnych. Z pewnościa język, jakim są pisane, odciska swoje piętno na codziennych obyczajach językowych nie tylko prawników, dziennikarzy, ale także - za ich pośrednictwem - ogółu społeczeństwa, powinien zatem być wzorem. Czy istnieje funkcja sekretarzy sejmowych czuwających nad ostateczną formą zapisanego prawa? Podejrzewam, że niestety nie. Jestem przekonana, ze Rada może zaproponować jakieś skuteczne rozwiązanie tego problemu.

    Proszę o rozstrzygnięcie sprzeczności zapisanej w Nowym slowniku poprawnej polszczyzny: Hasło art.: "Decyzję podjęto na podstawie art. 20 [bez kropki] kodeksu cywilnego." Hasło par.: "Został skazany na podstawie art. 148. [kropka], par. 2 [bez kropki] kodeksu karnego". Będę niezwykle wdzięczna za jednoznaczną opinię dotycząca stawiania lub niestawiania kropek po takich zapisach. (...)

    Czy powinno się stosować przecinki w zapisie art. 20 §10 ust. 7 pkt 2 (...)?

    Jest umowa kupna, umowa sprzedaży. Czy określenie umowy zwiazanej ze zleceniem to umowa zlecenia czy umowa-zlecenie?

    Z niecierpliwością czekam na rozstrzygnięcie moich wątpliwości i zaręczam, że dzielę je z co najmniej kilkoma tysiącami osób. Bardzo proszę o odpowiedź. Przesyłam ukłony

    Agnieszka Balcerak
  • Czy rząd premiera Buzka?...
    23.03.2001
    Szanowny Panie Profesorze,

    Czy byłby Pan łaskaw odpowiedzieć na pytanie: "Czy rząd Premiera Buzka jest dobrym rządem", posiłkując się następującą definicją dobrego rządu: "Dobrym rządem jest każdy rząd, który nie posiada opinii w kraju lub za granicą wydawanej rządom innym niż dobre oraz którego skład nie przekracza 20 osób". Mam nadzieję, że orzeknie Pan, iż posługuję się bełkotliwą definicją, która nie pozwala odpowiedzieć na zadane pytanie. Mam zwłaszcza nadzieję, że uzasadni Pan powody, dla których ta definicja nie może być uznana za cokolwiek innego niż bełkot (bo zaprzecza wszelkim zasadom budowy definicji... itd.). Uzyskawszy to będę miał pewność, że nie odmówi Pan podpowiedzi milionowi z okładem podatników, jak mają odpowiedzieć na pytanie: "czy mój samochód jest samochodem osobowym?", jeśli ustawa definiuje go kubek w kubek tak, jak zdefiniowaliśmy pojęcie dobrego rządu, uznane za bełkot.

    Przytaczam in extenso definicję samochodu osobowego wpisaną do ustaw o podatku dochodowym od osób prawnych i od osób fizycznych (...) Oto ta definicja:
    "Ilekroć w ust. 1 jest mowa o samochodzie osobowym, rozumie się przez to każdy samochód, który nie posiada homologacji producenta lub importera wymaganej dla samochodów innych niż osobowe oraz którego dopuszczalna ładowność nie przekracza 500 kilogramów".
  • Kto ma jaką władzę?
    23.03.2001
    Szanowny Panie Profesorze,

    1) Jak należy pisać skrót od określenia "spółka akcyjna": S.A. (z kropkami) czy: SA, jak inne skróty (PKP, PZU, PKO itp.). Nowy Kodeks spółek handlowych w odniesieniu do spółki akcyjnej w art. 305 stanowi: par. 1: "Firma spółki może być obrana dowolnie; powinna zawierać dodatkowe oznaczenie: spółka akcyjna. Par. 2: "Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu S.A." Zatem Sejm dopuszcza używanie skrótu z kropkami, a co na to językoznawcy?

    2) Dlaczego w nazwie wydawnictwa Dziennik Ustaw skrót wyrazu numer jest pisany wielką literą: Nr (podobnie, podając miejsce opublikowania przepisu prawnego, powszechnie podaje się: "Dz.U. Nr ..."). Czy nie jest to germanizm?

    3) Jaka jest moc obowiązująca norm językowych i kto je ustala? Czy jest możliwe, aby w języku pewnej grupy zawodowej obowiązywały inne normy, niż powszechnie przyjęte (np. S.A., Dz.U. Nr w języku prawniczym)? Czy Sejm może ustanawiać normy językowe w drodze ustaw?

    Będę wdzięczny za odpowiedź. Pozdrawiam.
    Kazimierz Kucharski
  • Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
    23.03.2001
    Proszę wyjaśnić zasady pisowni wielką i małą literą wyrazów: dyrektor, zastępca dyrektora, prezes, starosta, prezydent, członek zarządu, premier, kurator itp.
  • kadencja
    23.03.2001
    Proszę o rozstrzygnięcie sporu. Czy poprawne jest zdanie: "Powołano [go] na trzyletnią kadencję na stanowisko prezesa..." czy "Powołano [go] na trzyletnią kadencję na stanowisku prezesa..."?
    Dziękuję.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!