wymowa

 
Są tu rozstrzygnięcia większości problemów związanych z wymową: mówimy miękko gienerał, czy twardo generał; prawidłowa wymowa to wyłączać, czy może wyłanczać; lepiej wziąść czy wziąć; jak akcentujemy matematyka czy matematyka?
  • wymowa przyimków
    16.02.2006
    a) pod okiem; b) nad uchem; c) z Olsztyna; d) w Europie
    Jak lepiej wymawiać tego typu wyrażenia w mowie wolnej i starannej: [podok'em, naduchem, zolsztyna, wełrop'je] czy [pot ok'iem, nat uchem, s olsztyna, f ełrop'je] – z pauzą? W moim odczuciu nawet w takiej mowie lepszy jest wariant bez pauzy, ponieważ przyimki te jako proklityki powinny być wymawiane z wyrazem następującym jako jedna całość. Czy mam rację?
  • Jak wymawiamy chrześcijan?
    25.01.2006
    W archiwum poradni znalazłem, że wyraz chrześcijanie w dopełniaczu należy akcentować na trzecią sylabę od końca. Czy mógłbym poprosić o uzasadnienie tego? W żadnym słowniku nie znalazłem informacji na temat akcentu w tym wyrazie.
  • ch, h, ó, u
    19.12.2005
    Od jakiegoś czasu nurtuję mnie na czym polega różnica w wymowie ch i h oraz ó i u. Prosiłbym o wyjaśnienie. Z góry dziękuję i pozdrawiam.
  • h i ch
    9.12.2005
    Witam serdecznie!
    Moje pytanie dotyczy tego, czy obecnie poprawne jest wymawianie h i ch jako dwóch różnych głosek. W szkole uczyłam się, że nie ma już różnicy w wymowie h i ch. Jednak wydaje mi się, że h jest bardziej dźwięczne i odpowiada ukraińskiej głosce г, natomiast ch odpowiada głosce х. Ucząc się języków obcych, zaczęłam się interesować bardziej również językiem ojczystym, więc chciałabym poprawnie wymawiać wszystkie głoski.
    Z góry dziękuję za odpowiedź! Pozdrawiam!
  • baon i dyon
    8.12.2005
    Witam!
    Czy dyon, baon czytamy w zdaniu tak, jak jest zapisane, czy też jako pełny wyraz – dywizjon, batalion?
    Pozdrawiam.
  • dzisiaj
    6.12.2005
    Witam!
    Często, zwłaszcza w telewizji, można usłyszeć słowo dzisiaj wymawiane jako [dzisiej]. Czy taka wymowa jest poprawna?
  • mania i Dania
    4.12.2005
    Czy jest jakaś zasada wymowy zbitki ni wewnątrz wyrazu? Przykładowo: [ańoł] czy [ańjoł]? [amońak] czy [amońjak]? [mańera] czy [mańjera]? [końak] czy [końjak]? [interweńować] czy [interweńjować]? Jeżeli chodzi o zakończenie wyrazów na -nia, to problemów raczej nie ma. Ale jeżeli chodzi o wymowę tej zbitki wewnątrz wyrazu, nigdzie nie znalazłem informacji na ten temat. Czyżby polegało to na intuicyjnym rozpoznawaniu, który wyraz jest polski, a który obcego pochodzenia?
  • miąższ
    1.12.2005
    Chciałem spytać o poprawną wymowę słowa miąższ. Zarówno w formie podstawowej, jak i w odmianie.
  • biblioteka
    24.11.2005
    SPP 1980 każe w wyrazie biblioteka akcentować TE. W dodatku tendencja jest w kierunku przesuwania akcentu w zapożyczonych wyrazach z 3. sylaby od końca na 2. Tutaj dzieje się odwrotnie. Jak to tłumaczyć – nie dość, że jest to sprzeczne z tendencją, to jeszcze zupełnie nieuzasadnione (wyraz ten chyba w swojej pierwotnej formie jest akcentowany na 2. od końca)? I to do tego stopnia, że współczesne słowniki uznają oba warianty za równorzędne? Który wariant według Państwa jest godniejszy polecenia?
  • Google
    22.10.2005
    Wiele osób wymawia Google, nazwę znanej wyszukiwarki, tak, jak się po polsku odczytuje: [gogle], rzadziej, ale również, niektórzy mówią to z angielskim akcentem, tak jak to się w oryginale czytać powinno. Jak więc powinno się prawidłowo czytać Google?
  • zapis fonetyczny a fonologiczny
    9.06.2005
    Czym się różni zapis fonetyczny od zapisu fonologicznego?
  • zapisy fonologiczne
    6.06.2005
    Witam. Mam pytanie dotyczące poprawnego zapisu fonologicznego słów płyną i płynął, które wydają się brzmieć tak samo. Interesuje mnie także, jak powinno się zapisywać fonologicznie końcówki wyrazów z [i] – czy istnieje jakaś różnica w wymowie między nadziei, Marii, czy amnezji?
  • ubezdźwięcznienie spółgłosek
    6.06.2005
    Czy wszystkie głoski mogą ulec ubezdźwięcznieniu podobnemu jak w wypadku wyrazów rtęć (ubezdźw. [r]) czy pomysł (ubezdźw. [ł])? Na czym polega to zjawisko?
  • wymowa obcych wyrazów
    11.05.2005
    Witam!
    Jak należy poprawnie wymawiać rzeczowniki: zugzwang, fianchetto i caccia?
    Dziękuję i pozdrawiam.
  • unit
    9.05.2005
    Czy nazwę jednostki chemicznej unit wymawiamy [uńit] czy [juńit]?
  • włanczać?
    5.05.2005
    Spotkałem się z wypowiedzą polonisty, że włączam używa się, gdy czynność opisywana jest jednokrotna (właśnie włączam komputer lub też go wyłączam), a włanczam, gdy czynność ta opisuje powtarzalne zachowanie („Przed wyjściem zawsze wyłanczam światło”, „Po przebudzeniu włanczam komputer” itp.). Zastanawiam się, czy wymowa włączam i wyłączam, z użyciem [an] zamiast [on], jest po prostu regionalizmem czy błędem.
  • wymowa liczebników
    18.04.2005
    Pytanie jest takie:
    1. a) pieńćset, b) pieńcset, c) pieńcet, d) pienćset, e) piencset, f) piencet.
    2. a) sześćset, b) sześset, c) szejset, d) szesset, e) szeset.
    Które formy wymowy uznaliby państwo za najgodniejsze polecenia, a które za dopuszczalne?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Gietrzwałd
    18.04.2005
    Jak poprawnie wymówić nazwę Gietrzwałd? Wydaje mi się, że możliwości może być nawet kilkanaście.
  • triduum, Kafarnaum
    13.04.2005
    Jak poprawnie akcentujemy wyrazy: triduum i Kafarnaum?
  • android na planetoidzie
    9.03.2005
    Jak prawidłowo akcentować wyrazy zakończone na -oid(a), takie jak android, planetoida, asteroida?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego