wymowa

 
Są tu rozstrzygnięcia większości problemów związanych z wymową: mówimy miękko gienerał, czy twardo generał; prawidłowa wymowa to wyłączać, czy może wyłanczać; lepiej wziąść czy wziąć; jak akcentujemy matematyka czy matematyka?
  • generał i gienerał
    4.05.2014
    Szanowni Państwo,
    mój Dziadek, człowiek z Kresów, inaczej wymawiał literę G przy literowaniu skrótów, niż jest to dziś ogólnie przyjęte. Używał głoski ge zamiast gie. W ten sposób AGH wymawiał jako [ageha], GKS jako [gekas], a SGGW jako esgegewu. Ciekawi mnie, czy jest to jakiś archaizm lub regionalizm, a może po prostu prywatna (błędna?) maniera.
    Z góry dziękuję za odpowiedź,
    Bartłomiej
  • akcentowanie form czasownika powinien i winien
    8.04.2014
    Jaki jest akcent słów powinienem i powinieneś? Słownik poprawnościowy Kurpisza podaje akcent na trzeciej sylabie od końca, czyli [powInienem] i [powInieneś], natomiast NSPP nie wskazuje na taki akcent. A SPP Doroszewskiego odwołuje się do zasady akcentowania enklityk i podaje przykład akcentowanych na trzecią sylabę od końca słów [mOżeście], [gotOwiśmy]. Czy słowa powinienem i powinieneś należą do tej grupy enklityk?
    Bardzo dziękuję za Waszą pracę i pozdrawiam!
    Joanna C.
  • Wydaję mi się?
    7.02.2014
    Czy wyrażenie „Wydaje mi się” jest poprawne, czy należałoby użyć „Wydaję mi się”?
  • e-buk czy i-buk?
    30.10.2013
    W języku potocznym i w mediach mamy ostatnio często do czynienia z różnymi e-bookami czy e-papierosami... Powstaje więc problem jak to prawidłowo wymawiać. Przyjąłem, że jeśli oba człony są w języku angielskim, czytam literkę przed dywizem z angielska: [ibuk], a jeżeli potem jest polski wyraz, to po polsku: [epapieros]. Często jednak słyszy się o [ebukach]. Którą formą by Pan zatem polecał, jaką zasadą się kierować?
  • niczym nie uzasadniony akcent
    21.06.2013
    Szanowni Państwo,
    chciałbym spytać o akcent wyrazowy w języku polskim. W mediach bardzo często słyszy się słowa biblioteka, politykiem, polityków akcentowane na trzecią sylabę od końca. Wydaje mi się, że nie jest to niczym uzasadnione. Uprzejmie proszę o rozwianie moich wątpliwości.
    z poważaniem
    Marcin Wiśniewski
  • MISH
    16.06.2013
    Szanowni Państwo,
    jak powinno się wymiawać skrót MISH (Międzywydziałowe Interdyscyplicnarne Studia Humanistyczne)? Dotychczas spotkałem się z dwiema wersjami: bardziej polską [mish] i trochę przypominającą angielską [misz]. Którą z nich Państwo polecają?
    Z wyrazami uznania
    Dominik
  • superkicz i autostop
    16.06.2013
    Jak akcentować wyrazy, które powstały przez dodanie „czegoś” przed wyrazem jednosylabowym? Wątpliwości dotyczą takich wyrazów jak: fotoblog, arcyleń, nibyliść, superkicz, elektromózg, wicemer, megatrend, pseudokod, wiceszef, wicemistrz, eksmąż, eurocent, euroczek, kontrafał, hipertekst, antybroń, mikrochip, mikropył, antyfan, telesklep, infratest – na przedostatnią (jak samolot, meblowóz, polimer, centymetr, kontrabas, autostop, mikrobus, antygen)?
  • akcent w polszczyźnie
    25.05.2013
    Dlaczego w wyrazach katolik czy fabryka dopuszczalne jest akcentowanie na pierwszą sylabę? W jakich innych słowach jest to jeszcze możliwe? Czy tworzą one serię, czy ma tu zastosowanie jakaś reguła?
  • dźwięczne [z] w wygłosie
    14.05.2013
    Szanowna Poradnio,
    mam pytanie dotyczące fonetyki języka polskiego. W pewnej książce zawierającej porady logopedyczne znalazłam ćwiczenia na głoskę [z]. W ćwiczeniach tych były pojedyncze wyrazy zakończone na literę z, zapisane w słupku, i z polecenia wynikało, że to są przykłady słów zawierających głoskę [z] w wygłosie. Uczono mnie, że polski wygłos jest bezdźwięczny. Moim zdaniem takie ćwiczenia nie powinny się znaleźć w książce – czy mam rację?
    Będę wdzięczna za odpowiedź.
  • segway
    14.05.2013
    Jak poprawnie wymawia się wyraz segway (nazwa pojazdu)?
  • nazwisko Roberta Stillera
    28.04.2013
    Jak należy wymawiać nazwisko Roberta Stillera?
  • żabia Szwabia
    26.04.2013
    Czy – podobnie do problemu z Danią i daniami – obserwuje się różnicę w wymowie wyrazów, w których przed końcowym -ia jest głoska nie mająca graficznego odpowiednika z kreseczką? Przykładowo czy inaczej wymawia się końcówki w wyrazach żabia i Szwabia albo wydziwia i Boliwia?
  • pas de deux
    21.04.2013
    Witam!
    Piszę w sprawie problemu fonetycznego w wyrażeniu pas de deux. Zgodnie z francuską wymową powinno to brzmieć [pa dy dy], jednak w Polsce najczęściej spotykam się z [pa de de] i ta forma również wydaje mi się poprawniejsza. Jak na tę sprawę patrzą językoznawcy? Którą z tych opcji powinno się stosować?
    Pozdrawiam,
    Michalina
  • Jak wymawiać wyrazy o zakończeniu -nia?
    14.04.2013
    Szanowni Państwo,
    moje pytanie dotyczy fonetyki języka polskiego. Jak należy wymawiać wyrazy z końcówką -nia, np. Hiszpania, Macedonia? Czy dopuszczalna jest wymowa [-ńa], czy trzeba wymawiać [n'ja]?
    Dziękuję za odpowiedź.
    Z wyrazami szacunku
    Piotr Kowalski
  • Staff, jak gorąco!
    2.04.2013
    Czy nazwisko Staff w przypadkach zależnych powinno się wymawiać z podwojoną spółgłoską [f]?
  • Staropolszczyzna w wersji audio?
    12.03.2013
    Gdzie można znaleźć nagranie audio brzmienia starodawnej polszczyzny, tj. rekonstrukcji aktorskiej sposobu, w jakim dawniej potocznie mówiono?
  • norma akcentowa
    8.03.2013
    Szanowni Państwo,
    wielokrotnie spotkałem się z poglądem, że niektóre rozwiązania normatywne zaproponowane w NSPP są wyrazem bezsilności językoznawców wobec zmian w języku. Za przykład może posłużyć akcentowanie: w normie użytkowej akceptuje się akcent paroksytoniczny w wyrazach, które w normie wzorcowej należy akcentować proparoksytonicznie. Niektórzy twierdzą, że akcentowanie jest czynnością automatyczną, wyuczoną i względnie stałą, niezależną od sytuacji. A jakie jest Państwa zdanie?
  • Gmail i Google w wymowie
    1.02.2013
    Szanowni Państwo,
    jaką wymowę Gmail i Google zalecają Państwo?
    Z wyrazami szacunku
    Marta Ś.

    PS Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź na moje poprzednie pytanie.
  • matematyka dla matematyka
    4.01.2013
    Szanowni Państwo!
    Piszę tylko, żeby się upewnić: w formach dopełniacza i biernika od nazw zawodów, takich jak matematyk, muzyk, plastyk, akcent pada normalnie, na drugą sylabę od końca – matemaTYka, muZYka, plasTYka? Wiele osób akcentuje powyższe formy tak, jakby był to mianownik abstrakcyjnego rzeczownika rodzaju żeńskiego – mateMAtyka, MUzyka, PLAStyka; mało tego, sama czasem tak mówię, ale wydaje mi się, że jest to niepoprawne.
    Z poważaniem,
    Olga Moskalewicz
  • trzy czy cztery?
    31.10.2012
    Ile sylab ma słowo neutralny: trzy czy cztery?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego