wyrazy obce

 
Znajdziesz tu informacje o pisowni, wymowie, znaczeniu lub pochodzeniu słów, które zostały zapożyczone do polszczyzny. Dowiesz się, czy dane słowo weszło już do naszego języka, albo dlaczego wejść do niego nie może. Poznasz kalki językowe i sposoby zapożyczeń.
  • exodus
    23.04.2011
    Mam pytanie odnośnie pisowni słowa Exodus. Większość słowników wskazuje jednoznacznie, że jedyną poprawną formą jest Exodus, bez względu na to, czy odnosi się do biblijnego wydarzenia, czy wielkiej migracji. Jednakże w języku polskim nie stosuje się litery x z wyłączeniem enumeratywnie podanych przypadków, a exodus nie spełnia kryteriów żadnego z nich. Podobne zapożyczone wyrazy – seks, indeks, faks – piszemy jednoznacznie przez ks. Więc jak to jest? Czy forma eksodus jest błędna?
  • fitness
    2.04.2011
    Szanowni Eksperci,
    moje pytanie dotyczy sformułowania trener/instruktor fitness. Choć wyszukiwarka Google zdecydowanie wskazuje na przewagę tej wersji, jednak zastanawiam się, czy nie powinniśmy mówić: trener/instruktor fitnessu. Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Weronika Tomaszewska-Collins
  • wyrazy obce niepotrzebne?
    29.03.2011
    Co sądzą Państwo o słowach polilog i konsytuacja? Rozumiem, że pierwsza nazwa jest motywowana potrzebą specjalizacji znaczenia dialogu, czy jednak rzeczywiście dialog musi oznaczać rozmowę dwóch osób? Etymologia temu przeczy, a wyodrębniając polilog, powinniśmy także mówić o duologu, czego się raczej nie czyni. Obie nazwy wyglądają dziwacznie. Co się zaś tyczy konsytuacji: czy nie lepiej w zamian powiedzieć o okolicznościach mówienia, okolicznościach towarzyszących bądź jakichkolwiek innych?
  • chanum
    24.03.2011
    Dzień dobry!
    Nie mogę znaleźć w żadnym słowniku słowa chanum – 'żona chana'. W Internecie znalazłam przykłady, takie jak Bibi‑Chanum, Szach‑Begi Chanum. Jak zatem zapisać chanum? Z wielkiej litery czy z małej jak w przypadku Czyngis‑chana? Z dywizem czy bez? I czy można napisać chanum bez imienia właścicielki, np. w zdaniu „Chanum podała swojemu mężowi naczynie”?
    Pozdrawiam
  • newsletter
    22.03.2011
    Czy używanie zapożyczonego wyrazu newsletter jest błędem, czy używanie tego wyrazu jest zgodne z Ustawą o języku polskim? Czy wyraz newsletter jest już notowany w słownikach. Czy istnieje polski odpowiednik tego słowa, którego używanie byłoby wskazane?
  • iść weg
    21.03.2011
    Moja babcia często kiedyś powtarzała, ostatnio znów usłyszałam określenie iść weg (wek?). Czy istnieje takie słowo (powiedzenie) w języku polskim? Rozumiem znaczenie ('pójść precz', 'odejść'). Kiedy się je stosuje – jeśli stosuje?
  • kompetencje – posiadać czy mieć?
    20.03.2011
    Witam,
    nurtuję mnie kwestia słowa kompetencje i użycie go z czasownikiem mieć lub posiadać. W polskiej wersji traktatu z Lizbony czytamy „Unia ma wyłączne kompetencje w następujących dziedzinach...”. Nie wiem dlaczego w moim odczuciu bardziej odpowiednie w tym kontekście byłoby posiada kompetencje.
    Dziękuję za odpowiedź.
  • polska terminologia piłkarska
    15.03.2011
    Moje uszanowanie!
    Chciałbym zadać pytanie dotyczące terminologii piłkarskiej. Wiele polskich określeń pochodzi tu z angielskiego, pośrednio lub nie (jak korner czy róg, wolny, karny itd.). Są jednak dwa wyjątki, które mnie interesują: spalony (offside) i pomocnik (midfielder). Skąd wzięły się te polskie określenia? Czy można wskazać czas ich pojawienia się, miejsce, autora?
    Pozdrawiam serdecznie!
  • dildo
    8.03.2011
    Witam!
    Chciałbym zapytać o sposób odmiany słowa dildo. Czy jako obce powinno pozostawać w takiej samej formie niezależnie od przypadku? Czy może powinienem poszukiwać analogii np. w odmianie wyrazów takich jak radio (kiedyś ponoć nieodmienne)? Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Pozdrawiam,
    Ryszard Lazari
  • apostrof w wyrazach obcych
    23.02.2011
    Czy w odmianie nowych wyrazów angielskiego pochodzenia można postawić apostrof, czy też znak ten jest zarezerwowany wyłącznie dla odmiany nazwisk? Tak więc czy lepiej napisać wygooglować, czy wygoogle’ować, arcadowy czy arcade’owy, johnniego walkera (mówiąc o alkoholu, nie osobie) czy johnny’ego walkera, iPhonowy czy iPhone’owy?
  • szacować i pochodne
    10.02.2011
    Chciałbym zapytać o dopuszczalność pisania czasownika szacować z różnymi przedrostkami, w takich formach jak przeszacować (w znaczeniu 'podać zbyt wysoki szacunek'), niedoszacować (w znaczeniu 'podać zbyt niski szacunek'). Jeśli te formy są niepoprawne (to zapewne jest kalka z języka angielskiego, gdzie overestimate i underestimate świetnie fukcjonują), to może jest inne słowo (jeden wyraz), który opisze czynność podawania oszacowania, estymacji powyżej lub poniżej rzeczywistej wartości.
  • Superwizjujemy!
    9.02.2011
    Szanowni Państwo,
    w tekście z dziedziny psychoterapii pojawiło się pojęcie superwizjujemy w zdaniu: „W moim miejscu pracy regularnie superwizjujemy nagrane fragmenty swoich prac z pacjentami”. Czy można je uznać za pojęcie branżowe, czy niezbędne jest zastąpienie go innym pojęciem? Istnieje polski odpowiednik ang. wyrazu supervisionkontrola, więc zamiast superwizjujemy można by powiedzieć kontrolujemy, ale psychoterapeuci oburzą się, że to co innego znaczy.
    Z poważaniem
  • zajęcia elektywne
    9.02.2011
    Ostatnio spotkałam się ze słowem elektywny w zestawieniu zajęcia elektywne, czyli obowiązkowo do wyboru przez studentów spośród podanych. Nie udało mi się znaleźć tego słowa w żadnym słowniku, a jedynie natrafiłam na nie w internecie w tekstach medycznych jako 'nagły, gwałtowny'. Czy w ogóle można go używać? Czy raczej powinno się napisać po prostu: zajęcia fakultatywne?
    Pozdrawiam serdecznie
    N.S.
  • Genua, Genoa czy Genova?
    7.02.2011
    Często słyszę wymowę włoskich miast, gdzie litera G (albo i dwie litery G) zamieniana jest na DŻ, np. Genoa = Dżenoa, Foggia = Fodżia, Reggina = Redżina. Z tego, co nie tak dawno słyszałem, [wynika, że – Red.] powinniśmy unikać oryginalnych wersji, jeśli mamy polską, czyli mówić po prostu Genua. W tej kwestii wypowiadał się zresztą prof. Jan Miodek. Czy mówienie Dżenoa jest dopuszczalne i jak w ogóle powinno się wymawiać tę nazwę miasta? Czy możemy mówić tak i tak?
  • target
    29.01.2011
    Zastanawiam się nad kwestią łączenia terminu target z czasownikami. Domyślam się, że zapewne lepiej byłoby użyć opisowego odpowiednika, skoro target prawdopodobnie stoi w sprzeczności z kryterium narodowym czy ekonomiczności języka, czasem jednak nie ma innego wyjścia, choćby ze względów stylistycznych. Przechodząc do sedna: jak powiedzieć, że docelową grupą odbiorców np. twórczości J. K. Rowling jest młodzież – target wynosi / target to / target oscyluje między...?
    Pozdrawiam –
    Felicyta
  • Harvard, ale harwardzki
    26.01.2011
    Dzień dobry! Mam pytanie o pisownię przymiotnika – harwardzki czy harvardzki (pochodzi od nazwy uniwersytetu)?
    Dziękuję za odpowiedź,
    Julia Lachowicz
  • ars poetica
    14.01.2011
    Bardzo proszę o rozwiązanie mojego problemu: czy ars poetica można odmieniać, dodając polskie końcówki? Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • pięściarz czy bokser?
    27.12.2010
    Chciałbym dostać odpowiedź na nurtujące nie tylko mnie pytanie, a mianowicie: mówi się pięściarz czy bokser?? Czytając wywiady z wieloma polskim pięściarzami / bokserami, czytam, że bokser to rasa psa, a oni są pięściarzami. Ale przecież określenie bokser jest powszechnie używane.
  • absmak
    26.12.2010
    Moje pytanie dotyczy poprawności utworzenia i w ogóle przydatności słowa absmak. Wydaje mi się, że przedrostek ab- nie ma takiej samej funkcji co przedrostek nie-, więc nie ma sensu tworzyć obok niesmaku synonimiczny mu absmak.
    Pozdrawiam
  • camping, kemping i kamping
    23.12.2010
    Czy rzeczownik kamping – odpowiednik campingu i kempingu – można uznać za poprawny? Ostatnio wersja ta stała się bardzo popularna, jednak nie notują jej żadne słowniki.
    Pozdrawiam.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego