wyrazy obce

 

Znajdziesz tu informacje o pisowni, wymowie, znaczeniu lub pochodzeniu słów, które zostały zapożyczone do polszczyzny. Dowiesz się, czy dane słowo weszło już do naszego języka, albo dlaczego wejść do niego nie może. Poznasz kalki językowe i sposoby zapożyczeń.

  • rasista, seksista i… klasista
    10.10.2001
    Jestem studentką języka hiszpańskiego na Uniwerstecie Śląskim. Podczas tłumaczenia tekstu hiszpańskiego natrafiłam na słowo, które wydaje mi się nieprzetłumaczalne. Hiszpański wyraz clasista oznacza osobę, która ocenia ludzi wg ich przynależności do określonej klasy społecznej. Pierwszym moim odruchem było przetłumaczenie tego słowa na klasista (bo rasista), ale przecież takie słowo w języku polskim nie istnieje. Po namyśle zdecydowałam się na snoba, ale nie jest to przekład zbyt dokładny, bo główną cechą snoba jest naśladownictwo, podczas gdy clasista tylko dyskryminuje określone klasy. W związku z tym zwracam się z pytaniem, jakie polskie słowo najlepiej oddawałoby to znaczenie, bo może jednak jest w naszym języku odpowiednik wyrazu clasista, tylko ja go po prostu nie znam?
  • Dokładnie!
    28.09.2001
    Szanowni Państwo,
    Irytuje mnie zwyczaj nadużywania od pewnego czasu wyrażenia dokładnie. Wydaje mi się, iż ta kalka z języka angielskiego (exactly) zubaża nasz i tak już jałowy język potoczny, a słyszy się ją wszędzie – nawet w radiu i telewizji, i to głównie z ust ludzi młodych, którzy chcą w ten sposób zaznaczyć swoją przynależność do… ano, do czego?
    Swoim dzieciom „zabroniłem” mówienia dokładnie, zalecając takie wyrażenia, jak: oczywiście, owszem, tak jest, w rzeczy samej, zgadza się, słusznie, istotnie, a nawet (to już żartem): precyzyjnie.
    Zdaję sobie sprawę, że mowa ludzka własnymi chadza drogami i nie można społeczeństwu narzucać siłą norm językowych, ale czy nie dałoby się na łamach (lub na antenie) jakiegoś publikatora wydać wojny takim prymitywizmom, jak właśnie dokładnie?
    Życzę powodzenia i radości z pracy,
    Zdzisław Halicki
  • logistyka i lobby
    20.09.2001
    W polszczyźnie ostatnich lat pojawiło się mnóstwo nowych, obco brzmiących słów, określających rzeczy i zjawiska od dawna w naszej rzeczywistości raczej znane, określane kiedyś w inny sposób (chyba bardziej zrozumiały). Teraz w tej „nowomowie” modne stało się używanie określeń „mądrzejszych”. Mam wyższe wykształcenie, ale muszę przyznać, że czasami pewne określenia niezbyt są dla mnie zrozumiałe, tzn. niby wiem, ale nie do końca, o co chodzi. Dlatego proszę o wyjaśnienie wszechobecnego słówka: logistyka, logistyczny. Do tej pory nie umieliśmy tego nazwać prawidłowo? I w tej samej sprawie: lobby, lobbować – co to dokładnie jest?
  • ice tea po polsku
    17.09.2001
    Czy poprawne jest używanie określenia mrożona herbata w odniesieniu do napoju znanego w USA jako ice tea? W końcu jest to zwykła herbata, tyle że wystygła. Czy nie należałoby raczej mówić zimna herbata albo schłodzona herbata? Jaką nazwę preferuje Rada Języka?
  • catering
    7.09.2001
    Czy istnieje polski odpowiednik słowa caterer (właściciel firmy cateringowej)? Zetknąłem się z kateringowcem (ewentualnie cateringowcem) – słowem, które zbudowane jest na podobnej zasadzie, co na przykład handlowiec.
  • ombudsman
    5.09.2001
    Będę wdzięczna za rozwianie moich wątpliwości, czy istnieje w polszczyźnie odpowiednik słowa OMBUDSMAN? I czy przy okazji mogliby Państwo podać definicję tego słowa, gdyż niektóre słowniki go nie podają.
    Dziękuję.
  • e-mail czy mejl?
    5.09.2001
    Czy poprawny jest zapis mejl (poczta elektroniczna)? Wyraz taki napotkałam m.in. w artykule Rafała A. Ziemkiewicza pt. „Polszczyzna”, opublikowanym w „Rzeczpospolitej” z 25 sierpnia br.
  • kalfataż
    12.07.2001
    Czy w polszczyźnie zachował się wyraz pochodzenia obcego oznaczający w terminologii morskiej (budowa statków) USZCZELNIANIE? W kilku językach, m.in. w niemieckim, jest KALFATERN, od włoskiego calfatare i arabskiego qafr 'asfalt'. Wyraz ten oznacza uszczelnianie szpar za pomocą pakuł i smoły (lepiku).
  • auditing, ale audytor
    23.05.2001
    Wątpliwość moja dotyczy tym razem zapożyczonego słowa audyt, audytor. W publikacjach spotykam się również z auditem (auditorem). Która z form jest poprawna?
    Dziekuję za odpowiedź, Emilia Maćczak
  • faks czy fax?
    22.05.2001
    Czy używać powinniśmy spolszczonej formy słowa „fax” – faks? Oraz czy poprawne jest następujące wyrażenie: „Odesłać kopię faksem”, czy „przez faks"?
    Dziękuję
  • Dokładnie!
    19.05.2001
    Dziekuję za poprzednie odpowiedzi. Jeszcze jedno pytanie. Dlaczego wszyscy językoznawcy tak bardzo piętnują dokładnie jako zapożyczenie z angielskiego exactly. Wydaje się, że to akurat zapożycznie wypełnia pewną lukę w języku i nie powinno być traktowane jako błąd.
    Z poważaniem,
    Jacek Lewinson
  • proof czy może lepiej korekta?
    26.02.2001
    Proszę napisać, jak należy odmieniać angielski wyraz proof. Wyraz ten zadomowił się w języku polskim (w drukarniach, agencjach reklamowych, mediach), podobnie jak proofreader (korektor).
  • Nieudana krucjata przeciw Kinder Niespodziankom
    15.12.2000
    Chodzi mi o słowa z reklamy: Kinder Niespodzianka. Uważam, że albo oba słowa powinny być niemieckie, albo oba – polskie. Takie łączenie mnie się osobiście nie bardzo podoba…
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego