znaczenie

 
Tu powiemy ci, jakie znaczenia mają interesujące cię słowa. Dowiesz się, których słów nie należy łączyć, a których nie powinno się używać w określonych sytuacjach lub kontekstach. A jeśli nie znasz jakiegoś słowa, pomożemy ci je znaleźć.
  • obłuda i cynizm
    1.09.2014
    W poradzie obłuda i cynizm zauważył Pan, że „nie można być jednocześnie obłudnikiem i cynikiem, przynajmniej nie w tej samej sprawie”. Przeszukanie stron WWW pod kątem wyrażeń cyniczny i obłudny oraz obłudny i cyniczny pokazuje jednak, że obłuda i cynizm idą w parze dosyć często, przynajmniej w tekstach. Nawet w ISJP (s.v. obłudny) znalazł się przykład: „Była cyniczna i obłudna”, a w Wielkim SJP wśród typowych połączeń obłudy jest obłuda i cynizm. O czym to może świadczyć?
  • waga i masa
    30.06.2014
    Szanowna Poradnio!
    Od jakiegoś czasu jedno pytanie nie daje mi spokoju: czy wyrazów waga i masa można używać zamiennie? Niektóre słowniki podają te wyrazy jako synonimy. Pani w szkole uczyła nas, że waga to przyrząd do mierzenia masy. Jednak coraz częściej spotykam się z tekstami, w których słowo masa jest zastąpione słowem waga. Stąd moje pytanie: czy wyrażenie przedmiot o wadze x kg jest poprawne, czy jednak powinniśmy mówić przedmiot o masie x kg?
    Pozdrawiam i czekam na odpowiedź
  • deprecjonować
    29.06.2014
    W NSPP i WSPP pod hasłem deprecjacja odnotowano: „Deprecjacja kogoś, czegoś”, pod hasłem deprecjonować – że „ktoś deprecjonuje coś (nie: kogoś)”. Skąd taka niespójność i dlaczego nie można deprecjonować kogoś? W korpusie są nieliczne poświadczenia zwrotów deprecjonować kobiety i deprecjonować ludzi, w poradni PWN czytamy zaś, że „rodzaj żeński dodatkowo deprecjonuje mężczyznę”, a „użycie formy gwarowej nie deprecjonuje mówiącego”. Więc jak to właściwie jest?
  • porcja sushi
    25.06.2014
    W słowniku przy słowie sushi widnieje nieodmienne. Jak więc je „wyporcjować”? Czy sushi to nazwa całej potrawy (jak gulasz), czy tych indywidualnych zawiniątek ryżu (jak kluski)? Tłumaczę poradnik jedzenia pałeczkami i muszę dokładanie wiedzieć, jak działa sushi. W przeciwnym razie zdanie „Wkładaj całe sushi do ust” nabierze makabrycznej wymowy.
    Pozdrawiam serdecznie
    D.
  • mały czy niski?
    24.06.2014
    Dzień dobry!
    Mam wątpliwości co do przymiotnika określającego masę, prędkość etc. Czy masa i prędkość mogą być wysokie i niskie, czy duże i małe?
    Pozdrawiam
  • arierpansy
    23.06.2014
    W WSO PWN pod hasłem arierpans odnotowano wyrażenie bez arierpansów, co według źródeł internetowych oznacza 'szczerze, bez ogródek'. Niestety, w internecie brak jakiegokolwiek przykładu użycia, moje pytanie będzie chyba pierwszym. Poświadczeń nie znalazłem również w korpusie ani w dostępnych mi słownikach. Czy mogą Państwo bez arierpansów powiedzieć, czy z arierpansami się wcześniej spotkali i skąd mogły się wziąć w słowniku ortograficznym?
  • przed wiekami
    13.06.2014
    Dzień dobry.
    Jeżeli coś wydarzyło się w XIX wieku, to można napisać, że wydarzyło się przed wiekami?
    Pozdrawiam,
    Maciej Mączyński
  • hasło
    8.06.2014
    Czy wyrażeń w haśle i pod hasłem, kiedy mowa o hasłach słownikowych, można używać zamiennie?
  • kokietować
    7.06.2014
    Dzień dobry!
    Chciałabym zapytać, czy słowa kokietować można użyć do opisania sytuacji, w której ktoś, kto jest świadom własnych umiejętności w danej dziedzinie, mówi o swoich rzekomych w niej brakach tylko po to, aby wymusić komplement zaprzeczający tym brakom? W dostępnych mi słownikach wyraz kokietować pojawia się tylko w znaczeniu 'podrywać'. Czy to jego jedyne znaczenie?
    Będę wdzięczna za rozwianie moich wątpliwości.
  • zesłownikować
    3.06.2014
    Witam,
    w pewnym dokumencie pochodzącym od organu administracji publicznej natknęłam się na wyraz zesłownikować. Przyznam, że nie jest mi on znany, nie udało mi się też go odnaleźć w słownikach, więc chciałam się dowiedzieć, czy taki wyraz istnieje (jest poprawny) i co dokładnie oznacza. Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Katarzyna Chrościcka
  • Pilne!
    1.06.2014
    Dzień dobry!
    Moje pytanie dotyczy słowa pilne. Czy jest poprawne używanie go w taki sposób, jak robią to portale informacyjne w tv i internecie, oznaczając tym słowem niektóre wiadomości, czasem o śmierci kogoś znanego, wypadku czy wyniku meczu (co chyba ma oznaczać 'z ostatniej chwili')? Jestem przyzwyczajona, że pilne oznacza takie, którym trzeba się zająć natychmiast, które wymaga od nas działania (słowo to jest wezwaniem do mobilizacji).
  • wziąć udział w chwili
    31.05.2014
    Szanowni Państwo,
    czy jest poprawne zdanie: „Zapraszamy do wzięcia udziału w tej pięknej chwili”? Czy rzeczywiście można wziąć udział w chwili?
    Z góry dziękuję za odpowiedź!
  • błędna analogia?
    30.05.2014
    Dzień dobry.
    Jestem ciekawa, czy związek wyrazowy błędna analogia jest poprawny?
  • ewakuować
    24.05.2014
    Witam.
    W filmie o dziennikarzu zauważyłem scenę, w której szef działu krzyczał na pracownika odnośnie błędu, który zrobił. Jest to: ewakuacja ludzi. Czy to błąd? Można ewakuować ludzi czy ewakuacja dotyczy bezpośrednio budynku?
    z góry dziękuję za pomoc
    Pozdrawiam
  • poznać – rozpoznać
    24.05.2014
    Dzień dobry,
    zwracam się do Państwa z zapytaniem. Czy jak dwóch kolegów spotyka się po latach i jeden mówi do drugiego: „Czy mnie poznajesz?” – nie popełnia błędu? Nie powinno być zastosowane słowo rozpoznajesz? Czy oba te słowa mają to samo znaczenie?
    Pozdrawiam
  • babka cioteczna, stryjeczna, wujeczna
    20.05.2014
    Czym się różni babka cioteczna od stryjecznej? Czy istnieje taki stopień pokrewieństwa jak babka wujeczna? A jak to jest z dziadkami?
  • współpodmiotowość
    9.05.2014
    W ramach dyskusji nad podjętą przeze mnie problematyką w pracy naukowej padł termin współpodmiotowość. Czy mógłbym prosić o wyjaśnienie tego terminu i wskazania kontekstu, w którym można go w sposób uzasadniony użyć? Czy można na przykład mówić o współpodmiotowości w budżetowaniu w rozumieniu takim, że narzuca to obligatoryjną odpowiedzialność za właściwą realizację tego procesu na wszystkie podmioty (w tym przypadku menedżerów i pracowników) zaangażowane w ten proces?
  • Ustawa mówi
    7.05.2014
    Dzień dobry,
    czy poprawne jest sformułowanie: ustawa mówi?
    Pozdrawiam
    Agnieszka Lipicka
  • minimalna liczba mnoga
    27.04.2014
    Witam serdecznie!
    Dziś pisałem test gimnazjalny z języka polskiego, na którym oczywiście pojawiła się rozprawka. Temat rozprawki to „Ciekawość – ułatwia czy utrudnia życie? Napisz rozprawkę, w której uzasadnisz swoje stanowisko. Argumenty zilustruj przykładami z literatury”. No i tu pojawia się pytanie, czy jeśli podałem dwa przykłady z literatury i jeden... z życia, tak to nazwijmy, mogę liczyć na uznanie mi tego? Czy jest gdzieś dokładnie powiedziane, że nie może być mniej niż 3?
  • szkopuł
    21.04.2014
    Szanowni Państwo,
    ostatnio zastanawiałem się nad pewnym problemem: czy forma „I w tym tkwi cały szkopuł” jest formą poprawną?
    Z wyrazami szacunku,
    ŁP
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego