Bo
  • aspekt czasowników
    14.10.2002
    Szanowni Państwo,
    Zawsze sądziłem, że aspekt jest cechą czasownika, a nie kwestią jego odmiany (podobnie jak rzeczownik „ma rodzaj”, a nie „odmienia się przez rodzaj”), i że owszem, czasowniki łączą się w pary aspektowe, ale nie oznacza to, że każdy swoją parę mieć musi. Tymczasem moje dziecko oznajmiło mi właśnie - tak uczone w szkole - że to jest „odmiana przez aspekt”. Nie wierzyłem, sprawdziłem, rzeczywiście ma w zeszycie napisane: „Czasowniki odmieniają się przez aspekt”.
    Dla mnie różnica jest zasadnicza. Według mojego dotychczasowego rozeznania wziąć i brać to były dwa czasowniki, wprawdzie skojarzone w parę, ale osobne. Jeśli natomiast miałaby to być odmiana, to byłby to jeden i ten sam wyraz (tyle że właśnie odmieniany). Tylko która forma będzie wtedy podstawową - wziąć będzie brać odmienionym przez aspekt, czy też brać będzie odmienionym przez aspekt wziąć?
    Poza tym jeśli to jest rzeczywiście odmiana, to wynikałoby z tego, że każdy czasownik (poza ewentualnymi wyjątkami) da się odmienić. Tu lista wyjątków byłaby chyba nazbyt długa, bo jak „odmienić” przez aspekt czasowniki: zobaczyć, dojrzeć, powłóczyć, siedzieć, mianować, wisieć, ciąć, rwać, drzeć, gadać, utkać (np. gobelin), pognać (dokądś), strzyc, biec, prać, ciec, płukać, razić, spacerować, bawić się, kołowacieć, kochać, lubić, szanować, podkochiwać się...
    Proszę o pomoc, bo dziecko zadaje mi coraz trudniejsze pytania, a ja nie wiem, jak odpowiedzieć. Szukałem trochę po książkach (np. w Praktycznym słowniku poprawnej polszczyzny nie tylko dla młodzieży, str. 406) i raczej przyznałbym rację sobie, a nie nauczycielce, niemniej wolałbym zweryfikować swoją interpretację u źródła, zanim zacznę przestawiać dziecko, bo może to ja coś wiem nie tak, jak trzeba.
    Serdecznie dziękuję.
  • Betlejem, Nazaret, Jerozolima, Jeruzalem
    18.11.2004
    Na którą sylabę powinien padać akcent w nazwach Betlejem, Nazaret, Jerozolima, Jeruzalem?
  • Boca Juniors
    18.05.2005
    Witam,
    w Argentynie istnieje drużyna piłkarska o nazwie Boca Juniors. Czy należy tę nazwę odmieniać? A jeśli tak, to jak ma wyglądać pisownia przy odmianie: zawodnik Boca, zawodnik Boci, zawodnik Boki? A „Boca wygrała” (bo drużyna), „Boca wygrał” (bo zespół), „Boca wygrali” (bo zawodnicy)?
    Pozdrawiam
    Bogna
  • CDDA
    5.02.2009
    Witam, bardzo proszę o odpowiedź, jak należy napisać: CD Audio, CD audio, CD‑Audio, CD‑audio? Napisałabym CDDA, bo to jest w całości Compact Disc Digital Audio, albo skróciłabym tylko początek i wtedy byłoby: CD Digital Audio. Czy tak pisać najlepiej? Ale nikt tak nie pisze, sam Philips (wynalazca standardu) czasem pisze CDDA, czasem CD‑DA, czasem CD Audio, czasem CD‑Audio itd.
    Proszę o pomoc. Bardzo dziękuję.
    Marta
  • Co piszą wierszokleci
    14.01.2013
    Kruk krukowi(parafraza)
    Rymokleta rymoklecie oka nie wykole,
    stąd się plenią w internecie pomimo biadoleń.
    Nikt nie znalazł rozwiązania, by zjawisko zmienić,
    więc się cieszą swym bazgraniem, bo je ktoś docenił.
    Czy trafny jest komentarz poniżej odnośnie zacytowanego czterowersu:
    Czy się plenią oka, czy rymokleci, bo tak na skróty piszą nieraz poeci?
    A może się czepiam, bom też wierszokleta?
  • Czy polszczymy imiona odojcowskie?
    3.10.2012
    Szanowna Poradnio!
    Zgodnie z tradycją spolszczamy imiona władców (carów, królów itp.), czy dotyczy to jednak również imion odojcowskich [tzw. otczestw – J.G.], np. Mikołajewicz/Mikołajewna, Michałowicz/Michałowna, Włodzimierzowicz/Włodzimierzowna? Jeśli tak, to jak będzie brzmiało takie imię, gdy ojcem księżnej był Jerzy?
    Pozdrawiam serdecznie!
  • Drakula i Oskar
    2.10.2007
    Szanowni Państwo!
    Czy Dracula to po polsku Drakula, a Oscar, nagroda filmowa, to Oskar? Innymi słowy, czy Draculę można zaliczyć do kategorii postaci mitycznych i biblijnych, których imiona mają zazwyczaj polskie odpowiedniki? Bardzo nie lubię pisowni Drakula i Oskar, bo wydaje mi się to spolszczaniem na siłę – to tak, jakby pisać snikers, koka-kola albo ford fokus.
    Pozdrawiam.
  • Górażdże Cement i Nysa Motor
    15.05.2002
    Szanowni Państwo,
    Uprzejmie proszę o pomoc w niezmiernie kłopotliwej sprawie, z jaką zmagają się od dłuższego czasu zastępy redaktorów, adiustatorów i korektorów. Ponieważ chodzi o nazwy własne, wyjaśnienie trudno „detalicznie” znaleźć w słownikach.
    Pojawiają się w polszczyźnie (?) coraz liczniejsze obce naszej mowie zestawienia typu kartofel zupa zamiast zupa z kartofli lub po prostu kartoflanka. Jak je odmieniać? Konkretnie: Górażdże Cement, Nysa Motor itp.
    Przyzwyczailiśmy się już do odmiany nazw takich jak Kredyt Bank czy Deutsche Bank, ale mają one nieco inną budowę i w tym wypadku ten paradygmat nie da się zastosować. Proszę o radę, jak te dziwolągi odmieniać, błagając równocześnie, by nie sugerowali Państwo wyjść salomonowych w rodzaju omijania form zależnych lub poprzedzania owych nazw dodatkowymi określeniami (firma, przedsiębiorstwo itp.), nie zawsze jest to bowiem możliwe.

    Pozdrawiam, życząc mniej skomplikowanych pytań.
    Krzysztof Szymczyk, Opole
  • growy
    2.12.2015
    Szanowni Państwo,
    moje pytanie dotyczy przymiotnika growy. Współcześnie dyskurs związany z grami wideo bardzo intensywnie się rozwija, a wspomniane słowo wciąż jest często uznawane za niepoprawne. Prowadzi to do prób zastępowania go np. przez gamingowy (abstrahując już od akademickiego ludyczny). Proszę o radę – czy możemy już oficjalnie afirmować to growe słówko?
    Z pozdrowieniami
    Krzysztof
  • Herzliya
    7.02.2006
    Jak odmieniać nazwę izraelskiego miasta Herzliya? Dziękuję.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego