jak gdyby
  • kierunek
    25.10.2006
    Wiatr północny wieje KU północy czy OD północy? Kiedy ruchy wojsk mają kierunek północny, to raczej armia nie idzie na południe. Tymczasem w encyklopedii PWN czytam, że pasaty wieją „od wyżów zwrotnikowych ku równikowemu niżowi”, ale „na półkuli północnej mają kierunek północno-wschodni”. A jeśli ktoś powie o rzece, że ma kierunek północny, to jak to zrozumieć? Wedle wojska czy wiatru?
  • kłopotliwe drobiazgi interpunkcyjne
    25.05.2010
    Jaka powinna być interpunkcja w wyliczankach typu: zielony, ale nie niedojrzały, mądry, ale nie przemądrzały, oraz szybki jak błyskawica? Chodzi mi o to, czy w tym wypadku przed oraz powinien być przecinek?
    A czy w konstrukcjach z myślnikiem (słabszy – stopnia pierwszego, oraz silniejszy – stopnia drugiego) też powinien się tam znaleźć? Gdyby były tam same przecinki, nie miałabym wątpliwości, ale myślniki trochę zbijają mnie z tropu.
    Dziękuję i pozdrawiam.
    Anna
  • Liczebnik w wyrażeniach matematycznych
    28.06.2018
    1. Ułamki zwykłe.
    Odczytując ułamek zwykły, posługujemy się formułą „ile – których”. A zatem: siedemnaście czternastych, dwadzieścia pięć trzydziestych siódmych itp. Co w przypadku, gdy liczba w liczniku „kończy się” na 2, 3 lub 4, np. 22/15, 43/21, 64/42. Mówimy wszak dwie trzecie, trzy czwarte czy też cztery siódme (nie zaś dwa trzecich, trzy czwartych, cztery siódmych). Czy wobec tego poprawne formy to:
    • dwadzieścia dwie piętnaste,
    • czterdzieści trzy dwudzieste pierwsze,
    • sześćdziesiąt cztery czterdzieste drugie

    czy też

    • dwadzieścia dwa piętnastych,
    • czterdzieści trzy dwudziestych pierwszych,
    • sześćdziesiąt cztery czterdziestych drugich.

    2. Nierówności
    x – 12 < 3
    x odjąć dwanaście mniejszE od trzech, ale
    x < 15
    x mniejszE od piętnastu
    czy
    x mniejszY od piętnastu.

    3. Nierówność z ułamkiem
    3x < -5/12
    trzy x mniejsze od minus pięciu podzielonych przez dwanaście
    czy też
    trzy x mniejsze od minus pięć podzielonego przez dwanaście.

    3x < -1/12
    trzy x mniejsze od minus jeden (jednego?) podzielonego przez dwanaście

    4. Nierówność z sumą
    5x < 23 + 11
    pięć x mniejsze od dwudziestu trzech dodać jedenaście
    czy też
    pięć x mniejsze od dwadzieścia trzy dodać jedenaście

    5. Przedziały
    x należy do przedziału otwartego od minus dwie trzecie do nieskończoności
    czy też
    x należy do przedziału otwartego od minus dwóch trzecich do nieskończoności.

    6. Zwrot:Nie pozostaje nam nic innego jak rozwiązać nierówność (rozwiązanie nierówności)?

    7. Zwrot
    Aby wyznaczyć iks, podzielmy…
    Czy też
    Aby wyznaczyć iksa, podzielmy…

    8. Miary kątów

    Chodzi o odmianę miar kątów.
    25 stopni, ale
    22, 23, 24 stopnie?
    Czy w przypadku miar kończących się na 2, 3 lub 4 odmieniamy stopnie, a nie stopni.
  • Nazywamy statki powietrzne
    26.01.2015
    Szanowni Państwo,
    mam takie pytanie o – wydaję mi się, że nieprawidłowe – określanie oznaczeń statków powietrznych: Jak czterdziesty, Tu sto pięćdziesiąty czwarty, Mig dwudziesty dziewiąty. W mojej opinii numeracji modeli oznacza konkretny model, nie ich kolejność, a więc mamy Jaka czterdzieści (Jak-40), Miga dwadzieścia dziewięć (Mig-29) itd. A jak jest naprawdę?
    Z wyrazami szacunku
    Michał Brandt
  • nieumienie, niepotrafienie
    3.10.2011
    Zastanawiam się, czy forma rzeczownika od czasownika nie umieć będzie wyglądać jak nieumienie, czy raczej nieumiejętność będzie tutaj właściwą odmianą? Analogicznie nie potrafićniepotrafienie? Czy te słowa są poprawne?
    Pozdrawiam
  • osąd i ocena
    28.12.2011
    Szanowni Państwo!
    Zainteresowała mnie w SJP tożsamość definicji osądu i oceny – czy faktycznie ich zakres znaczeniowy jest identyczny? Ja pewnie podać definicji nie potrafię, ale wydawało mi się, że umiem te pojęcia odróżnić. I tak na przykład zły (głupi) człowiek to osąd, a nie ocena. Oceną może być stwierdzenie: „Biorąc pod uwagę wzrost i masę ciała, oceniam, że masz nadwagę”. Nauczyciel ocenia ucznia, ale czy go osądza?
    Z poważaniem – Karon
  • Rembrandt van Rijn
    25.02.2002
    Obraz Rembrandta van Rijn czy van Rijna?
  • rodzaj gramatyczny indeklinabiliów
    20.11.2008
    Czy status quo ma swój rodzaj gramatyczny? Jak poradzić sobie z określaniem rodzaju gramatycznego podobnych tworów jak np. IQ? Czy jest to ten, czy to status quo? Ten czy to IQ? Czy istnieje jakaś reguła, która może pomóc zdecydować o tym, jak użyć takich wyrażeń w zdaniu? Czasami trudno znaleźć w słowniku informację o ich rodzaju gramatycznym.
    Agnieszka Kajak
  • różności składniowe
    3.01.2005
    Jak by nie było, jak by nie patrzeć, co by nie mówić, poczekam aż on nie przyjdzie, poczekam póki nie przyjdzie, co by się nie zdarzyło – czy te wyrażenia są niepoprawne? Zdają się bardzo częste, ale gdyby bliżej im się przyjrzeć, pozbawione są jakiegokolwiek sensu (może poza póki nie…, ale o ile wiem, jest to rusycyzm). Czy byłoby błędem używanie ich w mowie i piśmie?
  • transkrypcja zapisów cyrylickich (2)
    4.09.2007
    Pytanie dotyczy pisowni Hryn´ko, Akin´szyna (https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/transkrypcja-zapisow-cyrylickich;8433.html). Лебедь to taki sam przypadek, ale w encyklopedii występuje jako Lebied (https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Lebied-Aleksandr-I;3931113.html), a w tekstach najczęściej jako Lebiedź. Żeby napisać Lebied´, trzeba najpierw znaleźć zasady, nie dowierzyć, dopytać w Poradni i dopiero wtedy. Kilku Lebied´-ów (jak to odmieniać?) w Google się znajdzie, ale bardzo mało. Czemu więc ma służyć ta „naukowość” z apostrofem? Czemu nie Hryńko, nie Akińszyna?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego