śmieć

Wielki słownik ortograficzny PWN

śmieć -ecia; -eci a. -ecie, -eci
śmieć śmiem, śmieją a. śmią; śmiej•cie; śmiał, śmieli , ,
nie śmieć (czegoś zrobić) nie śmiem, nie śmieją a. nie śmią
śmiało; śmielej
śmiały; -ali; śmiel•szy
śmiecić -ecę, -ecą; -eć•cie
śmiecie -cia
Bole•sław Śmiały Bole•sława Śmiałego, o Bole•sławie Śmiałym

Słownik języka polskiego PWN

śmieć I
1. «zniszczona lub zużyta rzecz przeznaczona do wyrzucenia lub wyrzucona»
2. pot. «rzecz bez wartości»
3. pot. «o człowieku pozbawionym godności i zasad moralnych»

• śmieciowy
śmieć II «mieć odwagę coś zrobić»
śmiało
1. «bez lęku lub bez obaw»
2. «w sposób świadczący o dużej pewności siebie»
3. «nowatorsko»
4. «w sposób, który może być odebrany jako przekraczający normy obyczajowe»
5. «z całą pewnością»
śmiecić «rozrzucać gdzieś śmieci»
śmiały I
1. «nielękający się niebezpieczeństw lub trudnych sytuacji»
2. «pewny siebie»
3. «świadczący o czyjejś odwadze»
4.  «właściwy człowiekowi pewnemu siebie»
5. «przekraczający to, co jest powszechnie znane i akceptowane»
6. «o zachowaniu, obyczajach: zbliżający się do granicy przyjętych norm»

• śmiałość
śmiały II «człowiek śmiały»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Zdrabniamy śmieć
31.05.2009
Dzień dobry!
Mam pytanie dotyczące zdrobnienia od wyrazu śmieć. W moim odczuciu najbardziej pasującym wydaje się śmietek, niemniej jednak jego używanie wybitnie bulwersuje moją mamę. Nie wiem dlaczego. Bardzo proszę o odpowiedź, czy używana przeze mnie forma jest niepoprawna językowo?
Pozdrawiam
Śmieci czy śmiecie? – Nic o tym nie wiem!
18.06.2003
Szanowny Panie Profesorze!
Jesteśmy uczniami liceum i dobrze znamy Pana program. Nurtują nas pewne wątpliwości... Otóż, czy powinniśmy mówić śmieci czy śmiecie i kiedy można mówić w dany sposób. Drugie pytanie dotyczy pewnego niuansu językowego – czy powiedzieć nie wiem nic czy nie wiem niczego. Wydaje się nam, że druga możliwość jest poprawna. Nie mamy pewności.
P.S. Mamy nadzieję, iż znajdzie Pan trochę czasu na poświęcenie uwagi i odpisanie nam. Serdecznie pozdrawiamy. Życzymy zdrowia.
Z wyrazami szacunku,
Dominika i Michał.
Śmieci a dzieci
12.04.2018
Dlaczego w narzędniku słowo śmieci brzmi śmieciami, skoro podobnie brzmiące dzieci odmieniają się już inaczej? Czy obowiązuje tu jakaś zasada? 

Z poważaniem,
Agnieszka

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... dla pieszych -
    Niech każdy spieszy!
    Co tam się stało?
    Naprzód,
    śmiało Na drugą stronę.,
    Uwaga! Światło czerwone!
    Stać
    A nie - to...
  • ... nie gap się.
    Tomek, 6 lat

    Wszyscy się ze mnie
    śmieją i zawsze jestem sama. W szkole i na podwórku stoję...
  • ... i ognia... Żołnierze, choć często świętokradcy i bluźniercy, Boga nie śmieli wypędzić... a bez picia nie mogli się obejść. - Spojrzy na...

Encyklopedia PWN

pol. żaglowy jacht szkoleniowy,
Śmiała Wisła, Przełom Wisły,
jedno z ujściowych ramion dawniej Leniwki, obecnie Martwej Wisły;
Karol Śmiały, Karol Zuchwały, ur. 10 XI 1432, Dijon, zm. 5 I 1477, k. Nancy,
książę Burgundii od 1467 (ostatni);
ujściowe ramię Wisły, → Śmiała Wisła.

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego