Hełm

Wielki słownik ortograficzny PWN

hełm -ł•mu, -ł•mie; -ł•mów

Słownik języka polskiego PWN

hełm
1. «ochronne nakrycie głowy używane przez żołnierzy, strażaków, górników itp.»
2.  «ozdobne zwieńczenie wieży w formie ostrosłupa, stożka lub bani»

• hełmowy
grzebień hełmu, szyszaka «górna, wystająca część hełmu lub szyszaka»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

płeć mocniejsza genetycznie
10.05.2002
Dzień dobry.
Mam dwa pytania. Pierwsze z nich dotyczy zwrotu płeć mocniejsza genetycznie: czy jest on poprawny? Ja sama odczuwam go jak jakiś nieopatrzny zgrzyt językowy i nie wiem, co z nim zrobić.
Drugie z moich pytań dotyczy zwrotu włosy chowa pod hełm. Słownik nie rozstrzygnął jednoznacznie moich wątpliwości i nie wiem, czy powinno się tu zastosować biernik czy narzędnik.

Za odpowiedź dziękuję z góry.
Anna R.
dryja
5.02.2004
Szanowni Państwo!
Zwracam się z prośbą o określenie znaczenia i pochodzenia słowa dryja. W żadnym z dostępnych mi źródeł nie udało mi się tego odnaleźć, a sprawa jest wagi rodzinnej.
Z poważaniem
Leszek Mroczyński
odmiana nazw dwuczłonowych
14.12.2014
Szanowni Państwo,
w jaki sposób powinno odmienić się dwuczłonową nazwę obcą Oculus Rift? Odmiana tylko pierwszej części (Oculusa Rift), drugiej (Oculus Rifta) czy też może powinienem problem obejść, zostawiając nazwę własną w spokoju (hełmu wirtualnego Oculus Rift)?
Drugie z zagadnień dotyczy zapożyczenia z języka angielskiego servo head. Jak brzmi poprawny zapis tłumaczenia na nasz rodzimy język – serwo głowica, serwogłowica czy też może serwo-głowica?
Z góry dziękuję za pomoc!

Ciekawostki

HEŁM
Staropolskie chełm w znaczeniu ‘wzgórze’ już dawno wyszło z użycia, pozostając tylko w nielicznych słowach pochodnych i w nazwach miejscowości, ale wciąż wpływa na wątpliwości ortograficzne – może przez to, że okrągłe nakrycie głowy rycerza przypominać mogło okrągłą wypukłość wzgórza?
CHEŁM, HEŁM
Chełm, podobnie jak Chełmno bierze swą nazwę od prasłowiańskiego słowa oznaczającego wzgórze. Hełm natomiast to słowo z pochodzenia niemieckie, oznaczające najpierw część zbroi, potem dopiero zwieńczenie wieży zamkowej lub kościelnej.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... zderzył z koniem napastnika.
    - To nie elfy! - ryknął jeździec w
    hełmie z nosalem, dobywając miecza. - Żywych brać! Żywych!
    Jeden z tych...
  • ... Z czasem każda świątynia, jej architektoniczna
    bryła, charakter wieży, kształt
    hełmu czy inne szczegóły stały się
    elementem geograficznej charakterystyki miejscowości. Ale...
  • ... jak np. kevlar, z którego produkuje się kamizelki kuloodporne i hełmy. Wytrzymuje uderzenie większości pocisków używanych w broni osobistej, której też...

Encyklopedia PWN

hełm
[niem.],
kask, szłom,
wojsk. bojowe nakrycie głowy — metalowe, skórzane lub z tworzyw sztucznych, używane przez żołnierzy, strażaków itp.; znany od czasów najdawniejszych;
hełm
[niem.],
arch. zwieńczenie wieży, często o ozdobnym kształcie;
lotn. ochronne nakrycie głowy lotnika;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!