Hrabia

Wielki słownik ortograficzny PWN

Hrabia (postać lit.) Hrabiego (a. Hrabi), Hrabiemu (a. Hrabi), Hrabiego (a. Hrabię), Hrabią (a. Hrabim)
hrabia -biego (a. -bi), -biemu (a. -bi), -biego (a. -bię), -bią (a. -bim); -biowie, -biów (skrót: hr.)

Słownik języka polskiego PWN

hrabia
1. «tytuł arystokratyczny; też: osoba nosząca ten tytuł»
2. «w czasach średniowiecznych w Europie Zachodniej: wyższy urzędnik, zarządca hrabstwa, potem dziedziczny pan okręgu, lennik króla»

• hrabiowski

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

hrabia Mosca
5.02.2004
Mam pytanie związane z odmianą nazwisk obcych. W powieści Stendhala pojawia się postać hrabia Mosca, czy to nazwisko można odmieniać (z hrabim Moscą? itd.), czy poprawnie jest pisać po prostu bez odmiany?
Bardzo dziękuję Państwu za pomoc,
Monika
angielskie tytuły szlacheckie
28.09.2006
Angielski tytuł może być rodowy (Gordon Byron, 6. baron Byron) lub terytorialny (Henry Home, lord Kames). Czy to wpływa na odmianę (lorda Byrona, lorda Kames), czy nie (lorda Byrona, lorda Kamesa)? David Lindsay, 1st Duke of Montrose – diuka Montrose czy diuka Montrose’a?
Edward de Vere, 17th Earl of Oxford (domniemany Szekspir). Czy po polsku ma być: hrabia Oksford czy hrabia Oksfordu, z hrabią Oksford, z hrabią Oksfordu czy z hrabią Oksfordem? Czy te kwestie reguluje jakaś zasada?
francuskie tytuły arystokratyczne
26.08.2002
Drodzy Państwo!
Mam problem, który nie dotyczy może bezpośrednio pisowni polskiej, ma z nią jednak związek. Otóż chodzi o zasady pisowni imion i tytułów arystokratycznych osób spoza Polski.
Wiem, że ogólne zasady pisowni imion wymagają, aby imiona postaci panujących (np. królów) lub funkcjonujących powszechnie w polskiej świadomości (np. Joanna d'Arc) spolszczać, zaś pozostałe pozostawić w formie oryginalnej. Tak przedstwia się sytuacja w większości książek, z którymi miałem do czynienia. Jadnakże prof. W. Dworzaczek w swojej Genealogii (zestaw tablic genealogicznych rodów panujących w Polsce i krajach ościennych) ominął powyższą zasadę, spolszczając bez wyjątku wszystkie imiona. Wydaje mi się, że w tym przypadku zabieg ten nadał zestwieniom genealogicznym przejrzystości - jest więc uzasadniony.
Gorzej sprawa przedstawia się z tytułami arystokratycznymi. W różnych publikacjach spotkałem się z różną ich pisownią. Np. w biografii Ludwik XVI pióra Jana Baszkiewicza (Wrocław 1983) sam król, przed objęciem władzy, nosi tytuł księcia Berry. Natomiast jego bratanek, który nigdy władzy nie objął, tytułowany jest już księciem (diukiem) de Berry. Przytoczę jeszcze jeden przykład. W powyższej książce brat Ludwika XVI (przyszły Karol X) tytułowany jest hrabią Artois, natomiast w biografii Karola X autorstwa José Cabanisa (W-wa 1981)- hrabią d'Artois. Takie przykłady można zresztą mnożyć w nieskończność.
I tutaj pojawia się mój problem i moje pytanie. Opracowuję właśnie tablicę genealogiczną francuskiej dynastii Burbonów. Pojawia się tam mnóstwo osób zarówno panujących, jak i posiadających czysto tytularne godności arystokratyczne, wiele odsób, które są Polakom znane dobrze jak i nie. Jak postąpić w takiej sytuacji? Być może w przypadku tytułów obowiązuje podobna zasada jak i w przypadku imion? A jeśli tak, to czy dla zachowania przejrzystości mogę zrezygnować z przedrostków de, d' itp.?
Proszę Państwa o sprecyzowanie zasad obowiązujących w przedstawionych przeze mnie przypadkach i z góry dziękuję za odpowiedź.

Z poważaniem
Przemo Jaworski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... się w Szczorsach Pasza (Praskowia Apolinariewna), najstarsza, dwudziestodwuletnia, zamężna córka hrabiego. Przyjechała z Paryża, gdzie stale mieszkała i natychmiast niemal po...
  • ... Lokaj - powtórzył.
    Gwizdnęli.
    - To kim jesteś, człowieku? Masz tatę
    za
    hrabiego? O kurka wodna! Lokaja przysłał...
    Nie odezwał się wtedy do...
  • ... poznać was, panowie poeci.
    - Zaszczyt to dla nas prawdziwy, panie
    hrabio - ukłonił się sztywno Geralt. - Ale czas nagli. Musimy ruszać w...

Encyklopedia PWN

hrabia
[staroniem. gravio ‘wódz’],
łac. comes,
pierwotnie zarządca okręgu administracyjnego (hrabstwo), później i obecnie — tytuł arystokratyczny;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!