Kato

Wielki słownik ortograficzny PWN

Kato Katona, o Katonie: Kato Starszy, Kato Młodszy a. Katon
kat kata, katowi a. katu, kacie; ci kaci, te katy, katów
kat. (= katolicki)
kat (= katal)
Kit Kat (marka) Kit Kata, o Kit Kacie: baton Kit Kat

Słownik języka polskiego PWN

kat
1. «osoba wykonująca wyroki śmierci; dawniej też: wykonawca kar cielesnych»
2. «osoba nieludzko obchodząca się z kimś»
3. zob. ciernik

• katowski
kata
1. «w japońskich sztukach walki: ćwiczenie prezentujące technikę walki»
2. «konkurencja w karate, w której oceniana jest technika walki»
kata- «pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: pod, w dół, naprzeciw»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

kat

Porady językowe

Niech im kat świeci!
4.02.2015
Szanowni Państwo!
Chciałbym spytać o wyrażenie świecić komuś występujące m.in. w Ogniem i mieczem („Niech im kat świeci”) i w piosence Elekcja Jacka Kaczmarskiego („Poświecimy im”). Od czego wyewoluowało do znanej obecnie, lapidarnej i nieco enigmatycznej formy? Jakie jest dokładne znaczenie czasownika świecić w tym kontekście? Czy różne od znaczeń wymienianych dziś w słownikach?
Dziękuję i kłaniam się
Ivo
3.02.2003
Jak odmieniać imię Ivo? Kolega w pracy nosi takie imię i powstała dyskusja wśród pracowników na temat jego odmiany. Mistrz ortografii Maciej Malinowski w jednym z artykułów twierdzi, że powinno się mówić np.: „Mówię o Ivonie N.”. Natomiast Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN podaje: „Wywiad z Ivo N.”. W Państwa poradni można znaleźć tę pierwszą odmianę. Jak jest poprawnie?

PS: Sprawa jest poważna, ponieważ koledzy założyli się o, powiedzmy, dużą ilość piwa.
butel
14.07.2003
Butel – pomocnik kata czym konkretnie się zajmował? W Encyklopedii staropolskiej A. Brücknera czytam: „kat miał dwóch czeladników, jednym z nich był butel”.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Kuruc z Białki i Michał Zubek z Bukowiny.
    W IV
    kat. (kl. VII i VIII) zwyciężyli: Magdalena Dziubas i Józef Zygmuntowicz...
  • ... etat 788 44 99
    Student studiów zaocznych komputer, prawo jazdy
    kat. B, 26 lat, tel. 675 60 73
    Supersekretarka 672 02...
  • ... przewodniczył zastępca kierownika Wydziału Nauki i Oświaty KC PZPR Władysław Kata wzięli udział m. in.: wiceprzewodniczący Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego...

Encyklopedia PWN

kat, dawniej zw. też mistrzem,
osoba wykonująca wyroki śmierci; dawniej funkcjonariusz miejski (mistrz) wykonujący wyroki sądowe (śmierci, okaleczenia, piętnowania, chłosty) i prowadzący tortury;
kata
[jap., ‘forma’, ‘ciąg’],
w jap. sztukach walki ćwiczenia przedstawiające w sposób pantomimiczny poszczególne elementy danej techniki;
Katona
[kọtono]
József, ur. 11 XI 1791, Kecskemét, zm. 16 IV 1830, tamże,
dramatopisarz węgierski;
Uluru-Kata Tjuta, Park Narodowy, Uluru-Kata Tjuta National Park,
park nar. w Australii, w Terytorium Północnym; zał. 1958;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego