Ludwik

Wielki słownik ortograficzny PWN

Ludwik (imię) -kiem; -kowie, -ków
ludwik (moneta; płyn do mycia naczyń) -ka, -kiem; -ki, -ków
Ludwika -ice, -ikę, W. -iko; -ik
Maria Ludwika Marii Ludwice, Marię Ludwikę

Słownik języka polskiego PWN

ludwik
1. «bogato zdobiony mebel charakterystyczny dla czasów Ludwika XIII, XIV, XV i XVI»
2. zob. luidor

• ludwikowski

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Sonata fortepianowa nr 8 c-moll op. 13 Ludwiga van Beethovena, ale: sonata Patetyczna (Ludwika van) Beethovena
10.05.2018
Temat zapisu nazw utworów muzycznych był już nieraz poruszany (m.in. sam o to pytałem), ale nadal mam wątpliwości. Napiszemy sonata Patetyczna, ale czy sonata Patetyczna Beethovena? Pytam w nawiązaniu do porady https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Etiuda-As-dur-Chopina;18045.html. Rozumiem, że w tym wypadku dodanie nazwiska nic nie zmienia, gdyż pełna nazwa to: Sonata fortepianowa nr 8 c-moll op. 13 Ludwiga… Podobnie zarówno etiuda Rewolucyjna, jak i etiuda Rewolucyjna Chopina. Czy tak?
Gadu-gadu, a walizka po peronie skacze
29.06.2012
W Polityce z 23 marca 2002 Ludwik Stomma napisał m.in.: „I taką właśnie porę roku wybrał nasz ukochany minister zdrowia, by zrobić istny podrzut myszaty (jest i taka ohyda), ogłaszając, iż środki antykoncepcyjne nie będą refundowane. Oczywiście gadu-gadu, a walizka po peronie skacze (...)”. Jakie jest źródło owego powiedzenia o skaczącej walizce? Wielu 50- i 60-latków z mojego otoczenia go używa.
francuskie tytuły arystokratyczne
26.08.2002
Drodzy Państwo!
Mam problem, który nie dotyczy może bezpośrednio pisowni polskiej, ma z nią jednak związek. Otóż chodzi o zasady pisowni imion i tytułów arystokratycznych osób spoza Polski.
Wiem, że ogólne zasady pisowni imion wymagają, aby imiona postaci panujących (np. królów) lub funkcjonujących powszechnie w polskiej świadomości (np. Joanna d'Arc) spolszczać, zaś pozostałe pozostawić w formie oryginalnej. Tak przedstwia się sytuacja w większości książek, z którymi miałem do czynienia. Jadnakże prof. W. Dworzaczek w swojej Genealogii (zestaw tablic genealogicznych rodów panujących w Polsce i krajach ościennych) ominął powyższą zasadę, spolszczając bez wyjątku wszystkie imiona. Wydaje mi się, że w tym przypadku zabieg ten nadał zestwieniom genealogicznym przejrzystości - jest więc uzasadniony.
Gorzej sprawa przedstawia się z tytułami arystokratycznymi. W różnych publikacjach spotkałem się z różną ich pisownią. Np. w biografii Ludwik XVI pióra Jana Baszkiewicza (Wrocław 1983) sam król, przed objęciem władzy, nosi tytuł księcia Berry. Natomiast jego bratanek, który nigdy władzy nie objął, tytułowany jest już księciem (diukiem) de Berry. Przytoczę jeszcze jeden przykład. W powyższej książce brat Ludwika XVI (przyszły Karol X) tytułowany jest hrabią Artois, natomiast w biografii Karola X autorstwa José Cabanisa (W-wa 1981)- hrabią d'Artois. Takie przykłady można zresztą mnożyć w nieskończność.
I tutaj pojawia się mój problem i moje pytanie. Opracowuję właśnie tablicę genealogiczną francuskiej dynastii Burbonów. Pojawia się tam mnóstwo osób zarówno panujących, jak i posiadających czysto tytularne godności arystokratyczne, wiele odsób, które są Polakom znane dobrze jak i nie. Jak postąpić w takiej sytuacji? Być może w przypadku tytułów obowiązuje podobna zasada jak i w przypadku imion? A jeśli tak, to czy dla zachowania przejrzystości mogę zrezygnować z przedrostków de, d' itp.?
Proszę Państwa o sprecyzowanie zasad obowiązujących w przedstawionych przeze mnie przypadkach i z góry dziękuję za odpowiedź.

Z poważaniem
Przemo Jaworski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... całą odpowiedzialnością powiedzieli Cosmo "tak". Efekty tych decyzji już niedługo!



    Ludwik Stomma o rozbieraniu

    Czekam na fotografa...

    Nie miałbym najmniejszych oporów...
  • ... pomocy 26 samolotów. Stałymi pasażerami LOT-u byli: Irena i Ludwik Solscy, Tadeusz Boy-Żeleński, Melchior Wańkowicz i Bolesław Wieniawa-Długoszowski...
  • ... pochodzenia, np. o Włodzimierzu Spasowiczu, redaktorze petersburskiego "Słowa" i Janie Ludwiku Popławskim, głośnym publicyście, redaktorze "Głosu". Z Popławskim zetknął się Korolenko...

Encyklopedia PWN

Ludwik, hrabia Nassau, ur. 10 I 1538, Dillenburg, zm. 14 IV 1574, Mook,
młodszy brat Wilhelma I Orańskiego; jeden z ważniejszych dowódców w wojnie o niepodległość Niderlandów 1568–1648 i organizatorów opozycji antyhiszpańskiej
Ludwik XIV, z dyn. Burbonów, ur. 5 IX 1638, Saint-Germain-en-Laye, zm. 1 IX 1715, Wersal,
król Francji.
Ludwik I Wielki, Ludwik Węgierski, z dynastii Andegawenów, ur. 3 III 1326, zm. 10 IX 1382, Nagyszombat (ob. Trnava, Słowacja),
król węgierski od 1342 i pol. od 1370, syn Karola Roberta i Elżbiety Łokietkówny.
Ludwik II Niemiecki, z dyn. Karolingów, ur. ok. 805, zm. 28 VIII 876, Frankfurt n. Menem,
król wschodniofrankijski od 843, syn Ludwika Pobożnego;
Ludwik V Gnuśny, Ludwik Leniwy, ur. ok. 967, zm. 987,
z dynastii Karolingów, król Francji (zachodniofrankijski) od 979 (do 986 wraz z ojcem), syn Lotara;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!