Ta

Wielki słownik ortograficzny PWN

Ta (= tantal)
ta tej, B. tę (książkę), N. tą (książką); te, tych
tra ta ta a. tra ta ta!
Ci (= kiur – jedn. fiz.)
Ci (państwo w staroż. Chinach) ndm
ci (termin filoz. chiń.) ndm
ci (partykuła) ndm: a to ci heca!
Te (= tellur)
ten tego, temu, tym; ci (chłopcy), te (domy, koty), tych, tymi
to tego, temu, tym; te, tych, tymi
to (partykuła) ndm: Co to za jeden? Kogo to ja spotykam?
Tym: Stani•sław Tym, Tyma, o Tymie
w tę i we w tę (stronę)
A To Pol•ska Właśnie (seria wydawnicza) ndm
dla tego (chłopca przygotuj osobny zestaw pytań) ,
i tym podobne (skrót: itp.)
i tym podobnie (skrót: itp.)
jegoż to a. jegóż to
jegóż to a. jegoż to
kogoż to a. kogóż to
kogóż to a. kogoż to
nad to (ponad to) ,
na ten czas (np. przypada rata) ,

Słownik języka polskiego PWN

Ta «symbol pierwiastka chemicznego tantal»
ta zob. ten.
Ci «symbol jednostki aktywności ciała promieniotwórczego kiur»
Te «symbol pierwiastka chemicznego tellur»
ten
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wyróżnionych spośród innych i wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. To ten człowiek., lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. I co z tymi pieniędzmi?»
2. «zaimek w funkcji wyrażenia nawiązującego, odnosi się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. Był wczoraj na jakimś filmie, film ten znał już wcześniej., To jest ta książka, o której mówiłam.»
3. «zaimek używany przy nazwach dni, wyznaczający najbliższy taki dzień w przeszłości lub w przyszłości, np. Spotkamy się w tę niedzielę.»
tym «przysłówek komunikujący, że stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy, o którym mowa, jest w podanych okolicznościach jeszcze większy, np. Tym lepiej, że wiesz, jak to zrobić.»
i temu podobne, i tym podobne «wyrażenia używane przy wyliczaniu»
ci-devant [wym. s-i dewã] «dawny, poprzedni»
comme ci, comme ça [wym. koms-i komsa] «jako tako»
już to «spójnik łączący zdania lub składniki zdania, informujący, że zachodzi jedna z przedstawionych w nim możliwości lub kilka naraz»
mimo to «spójnik przyłączający zdanie, którego treść jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu, np. Był nieznośny, mimo to wszyscy go lubili.»
oprócz tego «partykuła nawiązująca do poprzedzającego kontekstu, wprowadzająca nową informację na omawiany wcześniej temat, np. Przyniósł ciasto, oprócz tego trochę owoców.»
poza tym «partykuła wprowadzająca nową informację na omawiany temat, np. Gazeta jest interesująca, poza tym tania.»
przy czym, przy tym «spójnik wprowadzający informację uzupełniającą, np. Grał dobrze, przy czym najlepiej na skrzypcach. Jest pracowita, przy tym bardzo inteligentna.»
Te Deum (laudamus) «hymn pochwalny ku czci Boga, śpiewany w czasie wielkich uroczystości»
to I
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. Co to jest?, lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. Co to ma znaczyć?»
2. «zaimek odnoszący się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. W zlewie leżą brudne naczynia. Pozmywaj to.; To, co się później działo, trudno opisać.»
3. euf. «zaimek odnoszący się do aktywności seksualnej człowieka»
to II «czasownik utożsamiający obiekty lub okoliczności, np. Śmiech to zdrowie., lub łączący dwa takie same wyrazy w tej samej formie, np. Wojna to wojna.»
to III «partykuła dodawana do wyrazów, które nadawca chce w szczególny sposób wyróżnić, np. Kogo to ja widzę?, lub oddzielająca temat wypowiedzi od reszty zdania, np. Teraz to idź spać.»
to IV
1. «spójnik wprowadzający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa, np. Poszukaj, to znajdziesz.»
2. «spójnik przyłączający do zdań z zaimkami względnymi lub innymi spójnikami zdania wyrażające różne relacje w zależności od sensu tych zaimków czy spójników, np. Gdybyś coś chciał, to napisz.»
3. «spójnik łączący dwa takie same czasowniki w tej samej formie, wyrażający obojętność nadawcy dotyczącą przedstawionej sytuacji, np. No trudno, nie kocha to nie kocha.»
to V zob. ten.
up to date [wym. ap tu dejt] «bardzo modny, nowoczesny»
wobec tego «spójnik przyłączający zdanie, w którym jest mowa o konsekwencjach faktu przedstawionego w zdaniu poprzedzającym, np. Dziecko zachorowało, wobec tego musieli spędzić święta w domu.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

te
ten
to
tym

Zasady pisowni i interpunkcji

[150] 35. Pisownia zaimków złożonych typu ten sam, taki sam
[198] 54.2. Jednostki niepodzielne
[370] 90.D.1. Zdania współrzędne połączone spójnikami: przeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi
[398] 93.2. Myślnik użyty zamiast domyślnych czasowników jest, przed zaimkiem to
[153] 38. Pisownia partykuł bądź, bodaj, byle, chyba, ci, co, lada, niech, niechaj, no, oby,
V. Pisownia łączna lub rozdzielna
[38] 13.2. Zakres użycia spółgłosek podwojonych
[1] 1.1. Zasada fonetyczna
[21] 7.5. Pisownia -ji, -i lub -ii w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku rzeczowników żeńskich zakończonych na -ja lub -ia
[180] 46.11. Przed rzeczownikami
[365] 90.B.2. Połączenia przysłówków, zaimków lub wyrażeń przyimkowych ze spójnikami
[181] 46.12. Przed rzeczownikami użytymi w funkcji orzecznika
[213] 55.9. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanego
[383] 90.I.1. Przecinek między połączonymi bezspójnikowo jednorodnymi częściami zdania
[146] 31. Pisownia wyrażeń typu ręka w rękę, sam na sam, od deski do deski
[174] 46.5. Przed zaimkami
[149] 34. Pisownia wyrażeń zaimkowych
[163] 44.1. Po nieosobowych formach czasownika
[182] 46.13. Przed przymiotnikami i imiesłowami przymiotnikowymi
21.4. Stosowanie lub pomijanie spacji między literami a znakami interpunkcyjnymi
[363] 90.A.2. Wyrazy wprowadzające zdanie podrzędne
[364] 90.B.1. Połączenia partykuł, spójników, przysłówków ze spójnikami
[377] 90.G.2. Przecinek przed spójnikami przeciwstawnymi a, ale, lecz, tylko (...)
[379] 90.H.1. Przed członem porównawczym wprowadzonym przez wyrazy: jak, jakby, jako (...)
[385] 90.J.1. Przecinek w wyrażeniach wprowadzających wyjaśnienia i wyliczenia
Niektóre orzeczenia Rady Języka Polskiego
[154] 39. Pisownia partykuł -że, -ż, -li, -ć
[140] 27.4. Przyimki do, na, o, od, po, przez, przy, za z liczebnikiem pół piszemy rozdzielnie, np.
[72] 18.15. Tytuły czasopism i cykli wydawniczych oraz nazwy wydawnictw seryjnych
[319] 78.B. Uwagi szczegółowe do transkrypcji wyrazów ukraińskich
[143] 29.1. Co to są wyrażenia przyimkowe
[372] 90.E.1. Spójniki łączne, rozłączne, wyłączające z przysłówkami i zaimkami
[378] 90.G.3. Przecinek przed spójnikami powtórzonymi, pełniącymi identyczną funkcję
[381] 90.H.3. Porównania paralelne (o konstrukcji tak, jak; równie, jak; taki, jaki; tyle, co)
[8] 3.2. Końcówka -ą w wybranych formach deklinacyjnych
[15] 5.3. Końcówkę -om piszemy w celowniku liczby mnogiej rzeczowników wszystkich rodzajów, np.
[399] 93.3. Myślnik przed wyrażeniem, ujmującym w sposób ogólny, to, co zostało wcześniej powiedziane szczegółowo
[114] 20.15. Nazwy sejm, senat, izba, izba ustawodawcza, jeśli są używane w znaczeniu nazw pospolitych
[113] 20.14. Nazwy urzędów, władz, instytucji, organizacji, zakładów używane w znaczeniu nazw pospolitych
[202] 54.6. Podział grupy spółgłoskowej złożonej z dwu jednakowych liter
[356] 88.12. Po skrótach jednostek miar i wag oraz rodzimych jednostek pieniężnych
[170] 46.1. Przed czasownikami
[172] 46.3. Przed imiesłowami przysłówkowymi zakończonymi na -ąc i -łszy, -wszy oraz formami nieosobowymi zakończonymi na -no, -to
[194] 53.6. Przed końcówkami -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście
[176] 46.7. Przed partykułami byle, lada
[171] 46.2. Przed wyrazami brak, można, potrzeba, trzeba, warto, wiadomo, wolno, które mają znaczenie czasownikowe
[410] 94.1. Pytajnik na końcu zdań pytających
[205] 55.1. Skrót, który jest początkową literą lub początkowymi literami skróconego wyrazu
21.1. Stosowanie spacji w skrótach od dwóch i więcej wyrazów

Porady językowe

Ta widła
20.03.2016
Rzeczownik widły występuje tylko w liczbie mnogiej, ale czy poprawne jest użycie go w liczbie pojedynczej?
Na przykład w wózkach widłowych znajduje się para wideł, ale nie sposób pojedynczy element tego osprzętu nazwać inaczej niż ta widła.

Pozdrawiam serdecznie Redakcję.
ta Jarota, ten Zawisza?
18.05.2012
Szanowni Państwo!
Jakiego rodzaju gramatycznego są nazwy klubów sportowych Jarota Jarocin czy Zawisza Bydgoszcz? Pierwsze człony nazw pochodzą od postaci historycznych, które – niewątpliwie – były mężczyznami. Jednak w kontekście nazw drużyn byłbym skłonny uznać, że są rodzaju żeńskiego i uprawniony jest w gazecie tytuł np. „Jarota przegrała trzeci mecz”. Czy mam rację? Dodam, że uznawanie Jaroty za rodzaj żeński jest na naszym terenie bardzo powszechne.
Z poważaniem,
Karol Górski
Ta książka dobrze się czyta
10.03.2008
Czy mógłbym prosić o opinię w sprawie poprawności używania zwrotu czytający się (tekst, magazyn)? Wydaje mi się, że taka konstrukcja mówi nam, że ów podmiot (gazeta, tekst)... sam się czyta. Czy rozumuję poprawnie?

Ciekawostki

ten, ten ten, tego
Definicja: Słowo-wytrych, w wielu wypowiedziach zastępuje mnóstwo innych słów, pojawia się wielokrotnie, nawet w jednym zdaniu.
Mówimy „Jak się powiedziało A, to trzeba powiedzieć B”, mając na myśli to, że zaczętych spraw nie powinno się zostawiać w połowie, lecz należy prowadzić je dalej.
Mówimy „Jak trwoga, to do Boga”, mając na myśli to, że ludzie dopiero w nieszczęściu zwracają się do Boga.
Mówimy „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”, mając na myśli to, że ludzie pracowici, wstający rano do pracy, łatwiej osiągają dobrobyt.
Mówimy „Chcieć to móc”, mając na myśli to, że jeśli ktoś czegoś naprawdę chce, to osiągnie to.
Mówimy „Ciekawość to pierwszy stopień do piekła”, mając na myśli to, że interesowanie się nie swoimi sprawami może prowadzić do przykrych skutków.
Mówimy „Czas to pieniądz”, mając na myśli to, że czas jest cenny i nie powinno się go marnować.
Mówimy „Co nagle, to po diable”, mając na myśli to, że decyzje podejmowane w pośpiechu są zwykle błędne.
Mówimy „Jak się człowiek śpieszy, to się diabeł cieszy”, mając na myśli to, że w chwilach pośpiechu pojawiają się nieoczekiwane trudności.
Dlaczego Kraków to Kraków?
Różne są opinie na temat pochodzenia tej nazwy. Aleksander Brückner w Słowniku etymologicznym języka polskiego (Wiedza Powszechna, Warszawa 1989) wywodzi ją od kraka, czyli kruka.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... wicestarosta Bogdan Krysiewicz, który zajmuje się tą sprawą. - Nie wynikło to jednak z naszej złej woli. Jeśli został popełniony błąd, naprawimy...
  • ... tu przyjechałem na dziesięć dni urlopu, żeby się zabawić. Anna to, wie pan, stara historia. A pan musi mieć jakieś kontakty...
  • ... przeciwnikom politycznym, licząc na wzajemność w przyszłości". - By skutecznie ścigać tych, którzy proponują korupcję, trzeba zacząć od tych, którzy to tolerują...

Encyklopedia PWN

symbol pierwiastka chemicznego → tantalu (od łacińskiej nazwy tantalum).
encyklopedia chiń. → Yongle dadian.
Tym, Tym’,
rz. w azjat. części Rosji, w obwodzie tomskim i Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Obu;
ci
[chiń.],
filoz. → qi.
ci, cy,
w literaturze chiń. forma utworu poet. o nierównomiernej budowie wiersza, opartej na rytmicznej linii melodii (często lud.), do której wiersz był napisany;

Synonimy

te pot.
temu (rok, godzinę)
to (wskazujące)
to (życie płciowe) euf.
to (wynikowe)
coraz to (z czasownikiem)
coraz to (z przymiotnikiem)
na ten raz przestarz.
nie z tej ziemi (mało wiarygodny)
nie z tej ziemi (wysiłek)
to jest (uściślające)
to jest (korygujące)
to znaczy (korygujące wypowiedź)
to znaczy (uściślające)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego