Urzędów

Wielki słownik ortograficzny PWN

Urzędów -dowa, -dowie; przym.: urzędowski
urząd urzędu, urzędzie (skrót: urz.); urzędów: Urząd Rady Ministrów (skrót: URM), Urząd Antymonopolowy, Urząd Ochrony Państwa (skrót: UOP); urząd gminy, ale: Urząd Gminy w Turawie; urząd skarbowy, ale: Urząd Skarbowy w Opolu; urząd celny, ale: Urząd Celny w Przemyślu; urząd pracy, ale: Urząd Pracy w Katowicach
urzędowy (od: urząd); -wi (skrót: urz.)
Urząd An•tymonopolowy Urzędu An•tymonopolowego, Urzędzie An•tymonopolowym (skrót: UA)
Urząd Paten•towy Urzędu Paten•towego, Urzędzie Paten•towym (skrót: UP)
Urząd Paten•towy Rzeczy•po•spolitej Pol•skiej Urzędu Paten•towego Rzeczy•po•spolitej Pol•skiej, Urzędzie Paten•towym Rzeczy•po•spolitej Pol•skiej (skrót: UPRP)

Słownik języka polskiego PWN

urząd
1. «organ administracji państwowej o określonym zakresie działania; też: zespół osób i środków zapewniający realizację funkcji tego organu»
2. «budynek, pomieszczenie, w którym znajdują się instytucje władzy publicznej»
3. «wysokie stanowisko pełnione przez kogoś w danej instytucji»
urzędowy
1. «dotyczący urzędu i jego pracy»
2. «pracujący w jakimś urzędzie, zajmujący się jakąś sprawą z urzędu»
3. «sformalizowany, oficjalny i oschły»
4. «oficjalnie przyjęty przez władze państwowe dla danego kraju»

• urzędowo • urzędowość
czas miejscowy, urzędowy «rachuba czasu obowiązująca na danym obszarze»
droga administracyjna, służbowa, urzędowa «sposób załatwiania spraw za pośrednictwem władz administracyjnych lub innych zgodnie z obowiązującymi przepisami»
język urzędowy, kancelaryjny «język właściwy przekazom związanym z działalnością instytucji administracyjnych, prawnych»
obrońca z urzędu «prawnik wyznaczony przez sąd do obrony oskarżonego, którego nie stać na pokrycie kosztów obrony»
osoba urzędowa «osoba występująca lub działajaca z tytułu swego urzędowego stanowiska»
styl urzędowy, kancelaryjny «styl właściwy przekazom związanym z działalnością instytucji administracyjnych, prawnych»
urząd probierczy «urząd zajmujący się kontrolą i oznaczaniem przedmiotów zawierających metale szlachetne»
urząd stanu cywilnego «urząd, w którym notowane są narodzenia, zgony, małżeństwa i rozwody obywateli»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Nazwy urzędów jednoosobowych w regulaminach wewnętrznych
14.10.2016
Moje pytanie dotyczy reguły 18.28. WSO. W jakich dokumentach można stosować regułę pisowni wielką literą nazwy urzędów jednoosobowych? Czy aktami prawnymi w tym rozumieniu będą również regulaminy wewnętrzne, obowiązujące tylko w konkretnej instytucji? Czy w tych dokumentach będzie można napisać np., że decyzję w tym zakresie podejmuje Minister Ochrony Środowiska, jeśli nie mamy na myśli konkretnej osoby.
Z góry dziękuję za odpowiedź.

nazwy stanowisk i urzędów
20.10.2003
Szanowni Państwo!
Do moich zadań należy korekta pism (jak chętnie urzędnicy mówią – „sprawdzanie pism pod względem poprawności językowej”) w Ministerstwie Środowiska. Choć znam regułę polskiej ortografii mówiącą, że nazwy oficjalnych stanowisk, godności, funkcji (np. prezydent, premier, minister) piszemy małą literą, zaś nazwy urzędów jednoosobowych wielką, przyznam szczerze, że ich pisownia sprawia mi coraz więcej kłopotów. Trudno mi bowiem rozstrzygnąć, czy w danym zdaniu mowa o stanowisku, czy o jednoosobowym urzędzie. Czy powinniśmy napisać „rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia...”, czy (z czym spotkałam się ostatnio w Gazecie Prawnej) „rozporządzenie ministra środowiska”? Czy etaty i środki finansowe, będące dotychczas w dyspozycji Krajowego Zarządu Parków Narodowych, przejmie Minister Środowiska, czy minister środowiska? Stanowisko zajęte przez Ministra Środowiska czy ministra środowiska?
Uważam, że gdy cytowane są akty prawne (a do takich należy rozporządzenie), jak najbardziej uzasadniona jest pisownia wielkimi literami. Ale w pozostałych przypadkach pewności nie mam. Będę bardzo wdzięczna za pomoc – tym bardziej że osoby przynoszące mi pisma niechętnie patrzą na moje poprawki (oczywiście w pismach powstających w moim urzędzie wszystkie tytuły pisywane są od wielkich liter) i wciąż muszę udowadniać swoje racje.
Pozdrawiam serdecznie
Wioletta Wichrowska
nazwy urzędów i ich wydziałów
9.01.2008
Szanowni Państwo!
Bardzo proszę o wyjaśnienie następującej kwestii: wielkimi literami piszemy nazwy wydziałów w urzędach. Ale gdy mówimy ogólnie, na przykład: „Po zakupie nieruchomości (gdziekolwiek) należy się udać do wydziału podatków i opłat lokalnych przy urzędzie miasta, by...”, czy nazwę wydziału i urzędu trzeba napisać małą czy wielką, mimo że nie mamy na myśli konkretnego wydziału, urzędu i miasta?
Będę bardzo wdzięczna za rozwianie moich wątpliwości –
Agnieszka Kajak

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... skarbowej, Straży Granicznej, Wojskowym Służbom Informacyjnym i Żandarmerii Wojskowej lub Urzędowi Ochrony Państwa wypłacone z funduszu operacyjnego - ryczałt 20%
    * należności nie...
  • ... jak pisaliśmy kilka dni temu - mają już swoich kandydatów do urzędu prezydenckiego. Tymczasem ugrupowania lewicowe - SLD i SdPl - jeszcze nie rozpoczęły...
  • ... kulturalne, kościoły i inne związki wyznaniowe, zrzeszenia spółdzielcze, wielkie przedsiębiorstwa, urzędy państwowe. Liczba wydawców nieprofesjonalnych zazwyczaj zmieniała się z roku na...

Encyklopedia PWN

miasto w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, na obszarze Wzniesień Urzędowskich, nad Urzędówką (prawy dopływ Wyżnicy);
instytucje zajmujące się problemami zatrudnienia i bezrobocia.
urzędy dworskie, państw.-centralne i lokalne, ziemskie, miejskie i wiejskie w Polsce i W. Księstwie Litew. do 1795.
Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (UBP), pot. Urząd Bezpieczeństwa (UB),
urząd powołany formalnie do ochrony bezpieczeństwa państwa, faktycznie służący likwidacji wszelkich form oporu w okresie powstawania i utrwalania władzy komunist. w Polsce;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!