broda

Wielki słownik ortograficzny PWN

broda -dzie, -dę; bród
bród brodu, brodzie; brodów

Słownik języka polskiego PWN

broda
1. «dolna, wystająca część twarzy poniżej ust»
2. «zarost na dolnej części twarzy, poniżej ust»
3. «u zwierząt: pęk dłuższej sierści pod pyskiem; u ptaków: pęk piór na piersi lub na podgardlu»

• bródka
bród «płytkie miejsce rzeki, jeziora lub stawu, przez które można przejść lub przejechać na drugi brzeg»
w bród
1. «o sposobie przeprawiania się przez rzekę: pieszo, konno itp. przez wodę»
2. «bardzo dużo, pod dostatkiem»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

w bród
10.04.2009
Bardzo proszę o odpowiedź, jakie jest pochodzenie wyrażenia w bród w znaczeniu 'obficie, pod dostatkiem'. A. Bańkowski w słowniku etymologicznym pisze o takim znaczeniu jako „osobliwym” i podaje: „chyba za białorus. ubród w znaczeniu 'przechodzić rzekę w bród'”. Czy jest możliwa, zdaniem Państwa, etymologia od brodzić? Ja mam taką hipotezę: w bród znaczy 'jest czegoś tyle, że można aż wśród tego brodzić, grzęznąć po kolana'. Czy to etymologia naiwna?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
kawał z brodą
3.06.2002
Panie Profesorze,
Mam już 25 lat, a tak naprawdę nie wiem, co to znaczy, że kawał ma brodę. Prosze mi to wyjaśnić, odpowiadając dodatkowo na pytanie, skąd ta nazwa?
Skąd pochodzi wyraz kartacz ‘szczotka do czesania brody’?
4.09.2018
Czy wiadomo, skąd się wzięła nazwa kartacz używana jako określenie szczotki do czesania brody?

Ciekawostki

BRÓD, BRUD
Bród to płycizna na rzece, por. brodzić. Czym innym jest brud – brak czystości, por. brudny.
Kawał z brodą
Czyli: stary, znany wszystkim żart, dowcip. Dowcip, jeśli ma być dobry, powinien być świeży, nawet zaskakujący.
Pluć sobie w brodę
Czyli: wyrzucać sobie zmarnowanie okazji. Orientalne przysłowie mówi, żeby nie pluć ani w górę, bo ślina na twarz spadnie, ani w dół, bo na brodzie zostanie.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... kosmaty, krzywonogi, szeroki w barach chyba na sążeń, z rudą brodą, która była jeszcze szersza.
    Zbliżaniu się pukacza towarzyszyły wstrząsy gruntu...
  • ... okularach; ust jego nie było widać spośród puszystych, bujnych kędziorów brody i wąsów.
    Po obu węższych bokach szafy siedzieli dwaj w...
  • ... bardziej i coraz więcej srebra połyskiwało w jego włosach i brodzie. Wsłuchany w kuranty swych zegarów powtarzał szeptem słowa piosenki, którą...

Encyklopedia PWN

„Broda”, „Broda 53”, Brygada Dywersyjna,
jednostka dyspozycyjna Kierownictwa Dywersji (Kedyw) KG AK, powstała 1 VI 1944 w Warszawie z oddziału noszącego poprzednio kryptonimy „Motor”, „Sztuka” (Szturmowa Kadra), „Deska” (Dywersja i Sabotaż Kolejowy);
bot. grzyb z rodzaju → szmaciak (szmaciak gałęzisty).
m. na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, nad Bowdurcią (dorzecze Dniestru).
w. gminna w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, na Przedgórzu Iłżeckim, nad Kamienną i utworzonym na niej jez. Brody Iłżeckie;
w. gminna w woj. lubuskim, w pow. żarskim, na obszarze Wzniesień Gubińskich, nad Jez. Parkowym, w pobliżu granicy z Niemcami;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!