całka

Wielki słownik ortograficzny PWN

cał•ka -ł•ce, -ł•kę; -łek

Słownik języka polskiego PWN

całka «jedno z podstawowych pojęć analizy matematycznej»
• całkowy

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

pochodna i całka
17.06.2009
Mam pytanie dotyczące pochodzenia słów pochodna oraz całka w języku polskim. Zaciekawiło mnie to, ponieważ w większości języków słowa te tłumaczone są bardzo podobnie (pochodna to np. derivative, derivada, dérivée, a całka: integral, integrale), natomiast w polskim wyraźnie nie mają one obcego pochodzenia. Jaka jest więc ich geneza?
imiesłów przysłówkowy a przecinki
7.10.2010
Przykład: „Rozwiązuję zadanie, obliczając całkę”. Może to znaczyć, że rozwiązuję zadanie poprzez obliczenie całki z zadania albo że rozwiązuję jakieś zadanie, a na boku równocześnie obliczam też całkę, nie związaną z zadaniem. W pierwszym znaczeniu przecinek wydaje się być nieuzasadniony (mówimy o sposobie rozwiązania zadania). Inny przykład (K. Vonnegut, Jr): „Zrobił pan głupstwo zostając komunistą”. Jak jest naprawdę?
Matematyczne policzyć
17.05.2018
Matematycy posługują się często słowem policzyć tam, gdzie odpowiedniejsze byłoby raczej obliczyć, np. proszę policzyć następujące całki. Co ciekawe, policzyć pojawia się również tam, gdzie nie ma mowy ani o liczeniu, ile czegoś jest, ani o obliczaniu czegoś, np. policzyć grupy homologii (chodzi o wyznaczanie pewnych obiektów). Czy należy uznać to za element żargonu i nie przejmować się, czy jednak lepiej nie szafować słowem policzyć niejako wbrew jego znaczeniu w języku naturalnym?

Ciekawostki

CAŁKA
Całka to słowny wynalazek Jana Śniadeckiego, uczonego i reformatora nauki w Polsce w okresie oświecenia. W taki sposób spolszczył on używany wcześniej w wielu krajach termin integral, pochodzący od łacińskiego przymiotnika integer ‛całkowity’.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... ten iloczyn jest dodatni (tak jak całka z niego, tzn. całka nakrywania S). Porównajmy otrzymane wyrażenia z gęstością prawdopodobieństwa w przypadku...
  • ... i funkcji falowych . Zauważymy tu jedynie, że całka , podobnie jak całka S, ma dużą wartość tylko pod warunkiem, że oba orbitale...
  • ... samej definicji, pojęcie szeregu Fouriera jest ściśle związane z pojęciem całki. Historja szeregów trygonometrycznych wskazuje jak w wysokim stopniu pojęcia te...

Encyklopedia PWN

mat. jedno z podstawowych pojęć matematyki, wprowadzone niezależnie przez I. Newtona i G.W. Leibniza pod koniec XVII w. jako nowe narzędzie rachunkowe;
mat. całka z funkcji ciągłej f(P) określonej na pewnej powierzchni dwuwymiarowej S, gładkiej, zawartej w ℝ3
mat. uogólnienie pojęcia całki
mat. całka, w której wielokrotnie powtarza się całkowanie jednokrotne kolejno względem różnych zmiennych, traktując pozostałe zmienne jako stałe parametry
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!