czasownik

Wielki słownik ortograficzny PWN

czasow•nik -ka, -kiem; -ki, -ków

Słownik języka polskiego PWN

czasownik «część mowy obejmująca wyrazy oznaczające czynność lub stan; też: wyraz należący do tej części mowy»
• czasownikowy • czasownikowo
czasownik atematyczny «czasownik o rdzeniu nierozszerzonym przez przyrostek»
czasownik jednokrotny «czasownik wyrażający czynność o przebiegu jednorazowym»
czasownik kauzatywny «czasownik oznaczający powodowanie czynności lub stanu oznaczonych przez jego rdzeń, np. sadzać w stosunku do siedzieć»
czasownik nieprzechodni, intranzytywny «czasownik niemający strony biernej»
czasownik posiłkowy «czasownik niepełniący samodzielnej funkcji w zdaniu»
czasownik przechodni, tranzytywny «czasownik mogący występować w stronie biernej»
czasownik stanowy «czasownik oznaczający stany»
czasownik wielokrotny, częstotliwy «czasownik oznaczający czynność lub stan, które się powtarzają»
czasownik zwrotny «czasownik mający w połączeniu z zaimkiem się charakter formy strony zwrotnej»
bezosobowa forma czasownika jęz. «forma nieokreślająca osoby, np. zrobiono, umyto»
strona bierna (czasownika) «forma czasownika tworzącego orzeczenie w zdaniu, w którym podmiot jest odbiorcą czynności»
strona czynna (czasownika) «forma czasownika tworzącego orzeczenie w zdaniu, w którym podmiot jest wykonawcą czynności»
strona zwrotna (czasownika) «forma czasownika tworzącego orzeczenie w zdaniu, w którym podmiot jest jednocześnie wykonawcą i odbiorcą czynności»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Czasownik czynnościowy
12.01.2016
Czy w zdaniu Nowy pomysł przyszedł mi do głowy, ze względu na znaczenie można mówić, że podmiot jak również czasownik jest czynny, dlatego, że czasownik przyjść oznacza czynność ? Chociaż w rzeczywistości pozajęzykowej pomysł (jak również inne pojęcia abstrakcyjne) nie wykonuje żadnej czynności, inaczej niż np. podmiot w zdaniu Tomek przyszedł.
czasownik czy wykrzyknik?
10.09.2009
Czy słowo proszę na wywieszce „Proszę zamykać drzwi” można zakwalifikować nie jako czasownik, a jako wykrzyknik? Forma osobowa czasownika oznaczałaby, że jest to zdanie z podmiotem domyślnym ja, wykrzyknik – że równoważnik zdania. Sytuacja bardziej pasuje do równoważnika. Trudno wyobrazić sobie tego ja, wszak nadawcą takiej treści może być np. urząd albo zespół, czyli podmioty, które nigdy nie mówią o sobie w I os. l.poj.
Czasownik niewłaściwy stać
24.06.2019
Zwracam się z zapytaniem dotyczącym użycia wyrazu stać w rozumieniu ‘być w stanie coś zrobić’ lub ‘móc pozwolić sobie na coś’. Powszechne są stwierdzenia: było nas na to stać, będzie mnie na to stać czy stać go na to. Jednak zastanawiam się nad zwrotem być stać. Jako przykład podam zdanie znalezione w internecie: Banki może nie być stać na odwalutowanie pseudo-kredytów? (Obstawiam, że powinno być napisane Banków). Jaką gramatyczną funkcję pełni wyrażenie być stać?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... powstanie swoistego mitu "rytmu" porównywanego do regularnego ruchu morskich wód. Czasownik "rein", od którego utworzono słowo "rytmos", znaczy "płynąć", a przecież...
  • ... nie wiem, jak posłużyć się powszechnie znanym słowem lub wyrażeniem. Czasownik "zabezpieczyć" (by sięgnąć po przykład już zbanalizowany) znaczy w klasycznej...
  • ... ucznia szkoły powszechnej, któremu kazaliby wymienić wszystkie formy podstawowe greckiego czasownika gignomai. - Nikt z pańskich ludzi nie śledził madame Lebetseyder? Jedyne...

Encyklopedia PWN

leksem, którego podstawową funkcją językową jest funkcja członu gł. zdania;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego