czegoś

Wielki słownik ortograficzny PWN

coś czegoś, czemuś, czymś

Słownik języka polskiego PWN

czegoś pot. «z niewiadomego powodu»
górna granica czegoś «poziom, wartość jakiegoś zjawiska lub parametru najwyższe z możliwych»
czemuś pot. «z niewiadomego powodu»
coś I «zaimek nieokreślony, zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu bądź takiego, którego mówiący nie chce lub nie umie określić, np. Coś trzeba z tym zrobić.»
coś II pot. «partykuła charakteryzująca cechę lub zdarzenie w sposób przybliżony, często wyrażająca niepewność lub zdziwienie, np. On ostatnio coś wychudł.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

coś leży po stronie czegoś
9.05.2005
Pytałem kiedyś, czy błąd może leżeć po stronie czegoś. Chciałbym spytać jeszcze o sprawę ogólniejszą – czy poprawna jest w ogóle konstrukcja coś leży po stronie czegoś?
odnośnie (do) czegoś
11.02.2011
Witam.
Moje pytanie dotyczy zwrotu odnośnie. Spotykam się zarówno z formą odnośnie, jak i odnośnie do i mam pytanie o poprawność tej drugiej wersji. W moim odczuciu jest to pewnego rodzaju powtórzenie, gdyż samo odnośnie zawiera w sobie zwrot odnoszący się DO czegoś. Ponieważ nie umiem znaleźć w słownikach jednoznacznej odpowiedzi językoznawców, tą drogą proszę o opinię.
Pozdrawiam
Winicjusz
odnośnie (do) czegoś
21.06.2009
Szanowni Państwo,
ostatnio zauważyłem, iż mało kto używa poprawnej (według Słownika poprawnej polszczyzny PWN z 2004 r.) formy odnośnie do czegoś, a nagminnie używana jest, tak w mowie, jak i piśmie, forma odnośnie czegoś, bez przyimka do. Sprawdziłem to w Waszym korpusie i stosunek odnośnie czegoś do odnośnie do czegoś wynosi ok. 4:1. Czy w takim razie można zaryzykować stwierdzenie, że odnośnie czegoś stało się już poprawną formą, skoro użytkownicy języka uznali ją za poprawną?

Ciekawostki

Brać coś za dobrą monetę
Czyli: brać czyjeś słowa i czyny poważnie, nie widząc, a czasem nie chcąc w nich widzieć fałszu, ironii, czy złych zamiarów. Węsząc wszędzie zło, widzimy złe monety w dobrych, a zbytnia podejrzliwość nie popłaca i życie utrudnia.
Dawać czemuś wyraz
Czyli: okazywać swój stan wewnętrzny – przekonania, emocje, wrażenia. Dajemy wyraz, wyrażając coś, nie tylko wyrazami.
Odłożyć coś ad calendas graecas
Czyli: na święty nigdy; do nigdy. Rzymianie wiedzieli, który mają dzień miesiąca, dość osobliwie mierząc czas odległością tego dnia do non, id i kalend właśnie. Kalendy miesiąc rozpoczynały.
Połamać sobie na czymś zęby
Czyli: nie dać czemuś rady. Czasem ostrzymy sobie na coś (czy na kogoś) zęby, mając wielką ochotę. A potem sobie te ostre zęby łamiemy.
Puścić coś płazem
Czyli: wybaczyć coś komuś, nie ukarać go. Kiedy puszczamy komuś jego winy w niepamięć, czyli płazem, jemu one tym samym płazem uchodzą.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... wyłączyła ze swego zakresu tych - takich jak Broniowski - którzy już coś dostali (choćby cokolwiek) na podstawie poprzednich ustaw. Trybunał nie oceniał...
  • ... przez cały miesiąc ani razu nie zatelefonowałem.
    Czeka, że Ewa
    coś powie, ale ona milczy.
    W: Ewo, ja cię nadal kocham...
  • ... powiedzieć, co się ze mną działo przez moment... Jakby mnie coś przygniatało... Czułem bezradność, bezsilność...

    Wisia do Pauliny:

    - Żal mi ciebie...

Encyklopedia PWN

filoz. w metafizyce cokolwiek, jakikolwiek byt, którego treść formalna i materialna nie są w żaden sposób określone;
pol. pieśń rel.-patriotyczna (wyd. 1818 w 4-głosowym opracowaniu W. Gorączkiewicza);
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego