dawać

Wielki słownik ortograficzny PWN

dawać daję, dają; dawaj•cie

Słownik języka polskiego PWN

daćdawać
1. «przekazać komuś rzecz, którą się posiada lub rozporządza»
2. «podać komuś coś»
3. «użyczyć czegoś, udostępnić coś»
4. «udzielić czegoś»
5. «powierzyć komuś jakąś pracę, jakieś stanowisko»
6. «oddać coś do opracowania, naprawy itp.»
7. «zapłacić za coś»
8. «dostarczyć coś, przysporzyć czegoś»
9. «zorganizować coś»
10. «poświęcić, ofiarować»
11. «wystawić na scenie, wystąpić z czymś publicznie»
12. «dodać lub włożyć coś do czegoś»
13. «pozwolić na coś»
14. «wykonać coś»
15. pot. «skierować, umieścić kogoś gdzieś»
16. pot. «uderzyć kogoś»
17. pot. «o mrozie, deszczu: wystąpić z niezwykłą intensywnością»
18. wulg. «o kobiecie: odbyć stosunek płciowy»
dawać zob. dać.
dać siędawać się
1. «pozwolić komuś pokonać się, oszukać itp., np. Z łatwością dał się wyprzedzić.»
2. «stać się możliwym do zrobienia, np. Zegarek da się jeszcze naprawić.»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Niedający czy nie dający?
17.09.2019
Szanowni Państwo!
Czy w zdaniu: [...] ale ja tam trafiłem już jako człowiek dorosły i ukształtowany, niedający się modelować jak plastelina, czego mistrz [...] wyraźnie we mnie nie lubił słowo niedający jest zapisane poprawnie? Mnie się wydaje, że tak, jednak koleżanka sądzi, że powinno być nie dający. Uważam, że pisownia rozdzielna miałaby uzasadnienie dopiero wówczas, gdyby było wyraźne przeciwstawienie (np. ukształtowany, a nie dający się modelować). Która z nas ma rację?
Dwa minusy nie dają plusa – w języku
30.03.2016
Chciałbym zapytać, w jakim celu stosuje się podwójne zaprzeczenie np. w zdaniu Nie jest Pan całkowicie niezdolny do pracy. Czyżby wynikało to z tego, że autor takiego oświadczenia wstydzi się napisać, że jest Jest Pan całkowicie zdolny do pracy, mimo że opinia ta tyczy osoby starej i chorej?

Z poważaniem
Gabriel
niż nie daje spokoju
22.02.2015
Szanowni Państwo,
słówko niż w kontekście interpunkcyjnym nie daje mi spokoju. Pogodziłem się z tym, że zdanie „Mnie łatwiej to zrobić niż tego nie robić” uznajemy za pojedyncze, ale czy tak samo potraktujemy zdanie „Mnie łatwiej to zrobić niż jej wypiąć ósemkę do zjeżdżania”? Dodanie drugiego wykonawcy czynności powoduje, że struktura wygląda bardziej na złożoną.
Z wyrazami szacunku
Czytelnik

Ciekawostki

Dawać czemuś wyraz
Czyli: okazywać swój stan wewnętrzny – przekonania, emocje, wrażenia. Dajemy wyraz, wyrażając coś, nie tylko wyrazami.
Mówimy „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”, mając na myśli to, że ludzie pracowici, wstający rano do pracy, łatwiej osiągają dobrobyt.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... w okolicy, ptaki go znają i gdy usłyszą jego głos, dają do zrozumienia, że go widzą i nie boją się. Sóweczka...
  • ... zjawiska jakby wybiegającego w przyszłość: niezwykłego teatru "Galeria" Jerzego Krechowicza, daje w sumie ciekawy - bo bardzo subiektywny - obraz najlepszych dokonań gdańskich...
  • ... kwartalnie, mieszkali w jednej izbie, na glinie, i musieli jeszcze dawać dla dworu po dwie "posyłki" z rodziny, a jak nie...

Synonimy

dawać (buty do szewca)
dawać (pieniądze na coś)
dawać (przyjęcie)
dawać (życie za ojczyznę)
dawać (pasem)
dawać (komuś coś zrobić)
dawać (coś komuś do ręki)
dawać dupy (w życiu) wulg.
dawać dupy (mężczyźnie) wulg.
dawać łupnia (w bijatyce) pot.
dawać łupnia (w walce) pot.
dawać się (coś zrobić)
dawać w kość (podczas marszu) pot.
dawać w kość (podczas meczu) pot.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego