deka

Wielki słownik ortograficzny PWN

deka (przykrycie, pokrowiec) dece, dekę; dek
deka (pot. dekagram) ndm a. deko
dek -ku, -kiem; -ków
deko (pot. dekagram) ndm a. deka

Słownik języka polskiego PWN

deka-
1. «pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych»
2. «pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających figury geometryczne o dziesięciu bokach lub ścianach»
deka II, deko pot. «dekagram»
• dekowy
deka I
1. środ. «wierzchnia ściana pudła rezonansowego w instrumencie strunowym»
2. daw. «pokrowiec, narzuta»
dek «pokład statku»
deko zob. II deka.

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

dek

Porady językowe

deka i deko
1.11.2013
Chciałabym wrócić do kaczki dziwaczki, która prosiła mleka pięć deka. A co, gdyby nie była tak bardzo spragniona i chciała tylko 1 deka? Nie brzmi mi to kompletnie, a w starych słownikach czytam, że słowo deka jest nieodmienne, a mnie aż korci, żeby powiedzieć: jedno deko!
pięć deka
22.04.2011
Dobry wieczór!
Czy forma 5 deko (np. sera) jest dopuszczalna, czy koniecznie należy mówić (tym bardziej pisać) 5 deka sera?
Pozdrawiam
Marek
dag i dkg
4.07.2008
Moje pytanie dotyczy poruszanej już w poradni kwestii skracania słowa dekagramdkg czy dag? Proszę o więcej informacji na ten temat. DLACZEGO i KIEDY nastąpiła zamiana dkg na dag, skoro dkg wydaje się bardziej logiczne – analogicznie do mg, kg. Nie ukrywam, że odsyłanie dkg do książek kucharskich jest odsyłaniem do lamusa wielu ludzi, którzy wcale nie sądzą, że ta zmiana jest zmianą na lepsze, a nie czują się odsunięci na boczny tor.

Ciekawostki

DEKA
Aby poprawnie używać słowa deka (nie deko!), można brać przykład z kaczki dziwaczki, tytułowej bohaterki wiersza J. Brzechwy: „Tuż obok była apteka: Poproszę mleka pięć deka”.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... kilo ładnych, niedrogich truskawek, jednego dojrzałego banana, wziął też piętnaście deka dobrze ukiszonej kapusty. Zrobi sobie na obiad kluski kartoflane z...
  • ... przystosowują styl życia. Ćwiczą, żeby przyrost wagi był co do deka zgodny z zaleceniami lekarza. Częściej niż zwykle chodzą do fryzjera...
  • ... tzw. rozważenia (gdy klientowi zważy się kawałek o 2-3 deko większy niż przewiduje kartki) sprawa jak dotychczas nie została rozstrzygnięta...

Encyklopedia PWN

deka-
[gr. déka ‘dziesięć’],
da,
przedrostek jednostki miary oznaczający mnożnik 10;
dek
[niem.],
w gwarze żeglarskiej — pokład statku wodnego.

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego