dobrać

Wielki słownik ortograficzny PWN

do•brać -biorę, -bierzesz, -biorą; -bierz, -bierz•cie
do•brany; -ni

Słownik języka polskiego PWN

dobraćdobierać
1. «wybrać, wyszukać coś lub kogoś odpowiedniego»
2. pot. «wziąć więcej lub wziąć brakującą ilość czegoś»
dobrać siędobierać się
1. pot. «znaleźć bezpośredni dostęp do czegoś»
2. pot. «ukrócić czyjąś bezkarność, samowolę»
3. pot. «dopasować się, odpowiadać sobie»
4. pot. «wykorzystać kogoś seksualnie»
dobrany «dostosowany, zharmonizowany, zgodny»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

rozmiarowo
6.05.2012
Które sformułowanie jest poprawne: „Nie używać żadnych uszkodzonych i rozmiarowo niewłaściwie dobranych zawiesi” czy „Nie używać żadnych uszkodzonych i niewłaściwie dobranych pod względem rozmiaru zawiesi”?
Ślicznie dziękuję za odpowiedź
Marzena
aspekt czasowników
14.10.2002
Szanowni Państwo,
Zawsze sądziłem, że aspekt jest cechą czasownika, a nie kwestią jego odmiany (podobnie jak rzeczownik „ma rodzaj”, a nie „odmienia się przez rodzaj”), i że owszem, czasowniki łączą się w pary aspektowe, ale nie oznacza to, że każdy swoją parę mieć musi. Tymczasem moje dziecko oznajmiło mi właśnie - tak uczone w szkole - że to jest „odmiana przez aspekt”. Nie wierzyłem, sprawdziłem, rzeczywiście ma w zeszycie napisane: „Czasowniki odmieniają się przez aspekt”.
Dla mnie różnica jest zasadnicza. Według mojego dotychczasowego rozeznania wziąć i brać to były dwa czasowniki, wprawdzie skojarzone w parę, ale osobne. Jeśli natomiast miałaby to być odmiana, to byłby to jeden i ten sam wyraz (tyle że właśnie odmieniany). Tylko która forma będzie wtedy podstawową - wziąć będzie brać odmienionym przez aspekt, czy też brać będzie odmienionym przez aspekt wziąć?
Poza tym jeśli to jest rzeczywiście odmiana, to wynikałoby z tego, że każdy czasownik (poza ewentualnymi wyjątkami) da się odmienić. Tu lista wyjątków byłaby chyba nazbyt długa, bo jak „odmienić” przez aspekt czasowniki: zobaczyć, dojrzeć, powłóczyć, siedzieć, mianować, wisieć, ciąć, rwać, drzeć, gadać, utkać (np. gobelin), pognać (dokądś), strzyc, biec, prać, ciec, płukać, razić, spacerować, bawić się, kołowacieć, kochać, lubić, szanować, podkochiwać się...
Proszę o pomoc, bo dziecko zadaje mi coraz trudniejsze pytania, a ja nie wiem, jak odpowiedzieć. Szukałem trochę po książkach (np. w Praktycznym słowniku poprawnej polszczyzny nie tylko dla młodzieży, str. 406) i raczej przyznałbym rację sobie, a nie nauczycielce, niemniej wolałbym zweryfikować swoją interpretację u źródła, zanim zacznę przestawiać dziecko, bo może to ja coś wiem nie tak, jak trzeba.
Serdecznie dziękuję.
być może
27.02.2012
Chciałbym poruszyć kwestię interpunkcji wyrażenia być może w związku z regułą [388]. Sam nie oddzielam go od pozostałych składników zdania, chyba że wymagają tego inne czynniki, i z taką praktyką spotykam się w różnego rodzaju tekstach. W archiwum Poradni ani pytającym, ani ekspertom bodaj nigdy nie zdarzyło się wydzielić być może przecinkami. Jak pogodzić ten powszechny, wydawałoby się, zwyczaj ze wspomnianą regułą, konsekwentnie powtarzaną przez rozmaite poradniki interpunkcyjne?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... sposób nakładania, Ważne, by lakier nie wsiąkał w materiał. Trzeba dobrać odpowiednią grubość materiału i proporcje - mówi. - Nie można robić instrumentu...
  • ... i oskarżał Johnsona o naruszenie dwóch innych ustaw Kongresu.
    Johnson
    dobrał sobie znakomitych obrońców. Wśród nich był między innymi były sędzia...
  • ... ich obserwowała z boku, doszła do wniosku, że tworzą całkiem dobraną parę. Andrzej przy Zuzi był zupełnie inny, ożywiał się. Cały...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego