góry

Wielki słownik ortograficzny PWN

Tar•now•skie Góry Tar•now•skich Gór; przym.: tarnogórski
Wiel•kie Góry Wodo•działowe Wiel•kich Gór Wodo•działowych, Wiel•kich Górach Wodo•działowych
z góry (zawczasu)
Złote Góry (pasmo w Sudetach) Złotych Gór, ale: obiecywać złote góry (fraz.)
Góra (miasto) Górze, Górę; przym.: górowski
góra (wzniesienie; skrót: g.) górze, górę: góra Ararat, góry Hindukusz; ale: Góry Świętokrzyskie, Babia Góra, Góra Kościuszki, Góra Świętej Anny, Góra Oliwna ,
Babia Góra Babiej Góry, Babią Górę, Babiej Górze; przym.: babiogórski
Barania Góra Baraniej Górze, Baranią Górę; przym.: baraniogórski
Biała Góra Białej Górze, Białą Górę
Góra Bał•drzychow•ska (wieś) Góry Bał•drzychow•skiej, Górę Bał•drzychow•ską, Górze Bał•drzychow•skiej
Góra Kalwaria (miasto) Górze Kalwarii, Górę Kalwarię; przym.: górskokalwaryjski
Góra Stołowa (gwiazdozbiór) Górze Stołowej, Górę Stołową
Góra Świętej Małgorzaty (miejscowość) Górze Świętej Małgorzaty, Górę Świętej Małgorzaty; przym.: górowski
Jasna Góra Jasnej Górze, Jasną Górę; przym.: jasnogórski
Jastrzębia Góra Jastrzębiej Górze, Jastrzębią Górę; przym.: jastrzębiogórski
Jelenia Góra Jeleniej Górze, Jelenią Górę; przym.: jeleniogórski
Kamien•na Góra Kamien•nej Górze, Kamien•ną Górę; przym.: kamiennogórski
Kobyla Góra Kobylej Góry, Kobylą Górę; przym.: kobylogórski
Lisia Góra Lisiej Górze, Lisią Górę
Łysa Góra Łysej Górze, Łysą Górę; przym.: łysogórski
Miedziana Góra Miedzianej Górze, Miedzianą Górę; przym.: miedzianogórski
Nowa Góra Nowej Góry, Nową Górę; przym.: nowogórski
z górą (z nadwyżką)
Zielona Góra Zielonej Górze, Zieloną Górę; przym.: zielonogórski

Słownik języka polskiego PWN

góry «obszar pokryty górami»
• górski
góry fałdowe «góry powstałe przez sfałdowanie i wypiętrzenie nagromadzonych w geosynklinach osadów»
góry łańcuchowe «góry złożone z szeregu łańcuchów górskich»
góry stare «góry o niewielkich wysokościach i łagodnych formach grzbietowych»
góry stołowe «góry o płaskich wierzchołkach i stromych stokach»
góry zrębowe «góry utworzone w wyniku przemieszczenia względem siebie dużych bloków tektonicznych»
ręce do góry «komenda wzywająca do poddania się»
z góry «o płatnościach: dokonywane przed otrzymaniem towaru lub przed wykonaniem pracy»
górą
1. «na pewnej wysokości»
2. «wykrzyknienie stwierdzające osiągnięcie przez kogoś przewagi lub zwycięstwa»
łańcuch gór, łańcuch górski «szereg wydłużonych pasm górskich wraz z rozdzielającymi je kotlinami»
góra I
1. «wyniosłość skorupy ziemskiej»
2. «część położona wyżej niż inne»
3. «najwyższa część czegoś»
4. «wielka ilość czegoś»
5. «władza, zwierzchność; też: ludzie znajdujący się u władzy»
6. «strych»
7. środ. «wysokie tony głosu śpiewaka»
góra II «najwyżej, maksimum»
góra lodowa «ogromna bryła lodu lodowcowego unoszona przez fale morskie»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

na górze czy u góry?
25.01.2005
W moim środowisku w kontekście parter – schody – piętro funkcjonują oboczne wyrażenia: (jestem) na górze, u góry, do góry, na dole, u dołu; (idę) na górę, do góry, na dół, w dół. Które wyrażenie jest poprawne, które jest regionalizmem (jakim), a które po prostu nieprawidłowe?
P.K.
w górę czy do góry?
30.05.2003
Która forma jest poprawna: rzucać w górę czy rzucać do góry?
Dziękuję
P.
Muzeum Miasta Zielonej Góry
27.02.2003
Szanowni Państwo,
będę niezmiernie wdzięczna za odpowiedź na pytanie : która z nazw jest poprawna:
- Muzeum Miasta Zielonej Góry
- Muzeum Miasta Zielona Góra ??
Niestety w samym mieście, w urzędach używa się obu tych form na przemian (np. Prezydent Miasta Zielona Góra, innym razem Prezydent Miasta Zielonej Góry itp.).
Osobiście skłaniałbym się do nazwy Muzeum Miasta Zielona Góra (kierując się analogią np.: koncert Maanamu ale koncert zespołu Maanam), ale nie mam pewności.
Ponieważ jest to problem bardzo często pojawiający się w mieście (i nadal nie rozwiązany jednoznacznie), byłabym bardzo zobowiązana za odpowiedź z wyjaśnieniem tej kwestii.
Z poważaniem
Anitta Maksymowicz
Muzeum Ziemi Lubuskiej

Ciekawostki

Mówimy „Wiara góry przenosi”, mając na myśli to, że wszystko można osiągnąć, jeśli się tylko uwierzy, że jest to możliwe.
Mówimy „Przykład idzie z góry”, mając na myśli to, że ludzie w swoim nagannym postępowaniu naśladują tych, którzy stoją od nich wyżej w hierarchii.
Mówimy „Wiara góry przenosi” lub „Wiara czyni cuda”, mając na myśli to, że wszystko można osiągnąć, jeśli się tylko uwierzy, że jest to możliwe.
Mówimy „Góra urodziła mysz”, gdy czyjeś wysiłki przyniosły niewspółmiernie mały rezultat.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... osobliwość - pięć pochylni w powiecie pasłęckim, "gdzie statki pływają po górach" - pojawiło się po raz pierwszy w 1934 r. w postaci...
  • ... o mało nie zleciał ze stołka.
    - Cały smród leci do
    góry - powiedział z urazą.
    - Zamknij tę szafkę i zejdź stamtąd! - zdenerwowała...
  • ... dziecko, ale prywatnie zawsze znajdzie się miejsce?

    Czytelnik z Zielonej
    Góry: - Projekt drogi szybkiego ruchu S3 wskazuje, że w województwie lubuskim...

Encyklopedia PWN

wysoko położone fragmenty lądów, mniej lub bardziej rozczłonkowane, o dużych wysokościach względnych i nachyleniach stoków, oddzielone od sąsiednich wyżyn lub nizin wyraźną granicą naturalną.
geogr. góry o wysokościach do 500–600 m i dosyć małych wysokościach względnych, często zbliżone rzeźbą do wyżyn;
góry odznaczające się naprzemiennym występowaniem długich, równoległych do siebie grzbietów i dolin;
geogr. góry o wysokościach do ok. 1500 m i większych wysokościach względnych;
góry utworzone w wyniku działalności wulkanicznej: powstawania wulkanów i gromadzenia się produktów ich wybuchów na powierzchni Ziemi;
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego