kazać

Wielki słownik ortograficzny PWN

kazać każę, każą; każ, każ•cie
kazanie; -ań: Kazania gnieźnieńskie, Kazania świętokrzyskie
Kazań -ania; przym.: kazański

Słownik języka polskiego PWN

kazać
1. «polecić komuś, żeby coś zrobił»
2. «zmuszać do czegoś swoim postępowaniem, np. Kazał na siebie długo czekać.»
3. «stanowić podstawę, model czegoś, np. Zwyczaj każe tak zrobić.»
4. daw. «wygłosić kazanie»
kazanie
1. «przemówienie wygłaszane przez duchownego do wiernych w czasie nabożeństwa; też: napisany tekst tego przemówienia»
2. «długie i nudne moralizowanie»

• kazanko

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Kazać
11.09.2018
Szanowni Państwo,
czy zdanie On mi tego nie kazał robić w znaczeniu ‘On mi zabronił’ jest poprawne? A może to regionalizm? Spotkałam się z tą formą pod Częstochową i dla mnie to dość mylące, bo zawsze słyszałam taką formę tylko w znaczeniu ‘Nic mi nie mówił, że mam to zrobić, ale też nie zabronił’.
Z poważaniem
dwuznaczne zdania
19.11.2012
Czy można jednoznacznie określić (na jakiej podstawie?), do kogo odnoszą się formy zaimka swój w następujących zdaniach:
Monika spotkała przyjaciółkę idącą ze swoim mężem. (mąż przyjaciółki czy Moniki?)
Profesor kazał jej przynieść swoją pracę. (praca profesora czy jej?)
Matka kazała im uporządkować swoje zabawki. (zabawki matki czy ich?)
Czy lepsza byłaby tutaj zamiana na jej mężem / jego (jej) pracę / jej (ich) zabawki?
Czy orzeczenie?
10.01.2019
Dzień dobry,
czy w zdaniu: …gdy weszła mama i kazała jej natychmiast przestać, bezokolicznik przestać traktujemy jako orzeczenie?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... znajduje, bo wiedzieliśmy od pana Hadały, że wszystkim mieszkańcom Warszawy kazano opuścić miasto, nim przemieniono je w kamienną pustynię,
    a tymczasem...
  • ... Kościołów i narodów, wpływają na kształt edukacji, treść artykułów i kazań - budują pomosty między ludźmi lub wykopują między nimi przepaści. Jakaż...
  • ... oni - wołała z trybuny - sami przesyceni życiem, pełni cielesnych chuci, każą dążyć nam do czystości, to oni narzucają kobiecie konieczność poświęceń...

Encyklopedia PWN

Kazań, Kazạń,
m. w Rosji, na l. brzegu Wołgi, przy ujściu do niej Kamienki;
teol. głoszenie i wyjaśnianie prawd wiary oraz zasad moralności;
mowa Jezusa z rozdziałów 5–7 Ewangelii Mateusza, zawierająca jego najistotniejsze nauki;
rękopiśmienny zbiór kazań z pocz. XV w.; zachowany w Bibliotece Kapitulnej w Gnieźnie.
najstarszy zabytek pol. prozy;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego