kazanie

Wielki słownik ortograficzny PWN

kazanie; -ań: Kazania gnieźnieńskie, Kazania świętokrzyskie
Kazań -ania; przym.: kazański
kazać każę, każą; każ, każ•cie
Kazan: Elia Kazan, Elii Kazana, Elię Kazana, o Elii Kazanie
Kazanów -nowa, -nowie; przym.: kazanowski

Słownik języka polskiego PWN

kazanie
1. «przemówienie wygłaszane przez duchownego do wiernych w czasie nabożeństwa; też: napisany tekst tego przemówienia»
2. «długie i nudne moralizowanie»

• kazanko
kazać
1. «polecić komuś, żeby coś zrobił»
2. «zmuszać do czegoś swoim postępowaniem, np. Kazał na siebie długo czekać.»
3. «stanowić podstawę, model czegoś, np. Zwyczaj każe tak zrobić.»
4. daw. «wygłosić kazanie»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Kazać
11.09.2018
Szanowni Państwo,
czy zdanie On mi tego nie kazał robić w znaczeniu ‘On mi zabronił’ jest poprawne? A może to regionalizm? Spotkałam się z tą formą pod Częstochową i dla mnie to dość mylące, bo zawsze słyszałam taką formę tylko w znaczeniu ‘Nic mi nie mówił, że mam to zrobić, ale też nie zabronił’.
Z poważaniem
różności
7.09.2001
Droga Redakcji,
Zachęcona dotychczasową współpracą pozwolę sobie wysłać kolejne pytania:

1. Często słysze w kościele w czasie mszy św. zwrot: wysłuchaj nasze prośby. Coś mi wtedy "zgrzyta", bo wydaje mi się, że poprawna wersja powinna być w bierniku, tzn. wysłuchaj naszych próśb. Która wersja jest właściwa?

2. "Ktoś z branży" (bibliotekarskiej) powiedział mi, ze forma starodruki jest niewłaściwa (potoczna), i poprawnie powinno być: stare druki. Czy to prawda?

3. Czy jest różnica znaczeniowa pomiędzy stiukiem a sztukaterią. W dostępnych mi słownikach nie udało mi się znaleźć jednoznacznej odpowiedzi (chodzi mi konkretnie o określenie "takiego coś" z gipsu na suficie lub ozdobnej listwy biegnacej pod sufitem dookoła ścian). Czy należy to nazwać stiukiem, czy sztukaterią? Jeżeli pytanie wykracza poza zakres porad świadczonych przez Państwa, prosze zignorować.

4. Wprawdzie pytanie dotyczy łaciny, ale "zadomowionej" w naszym języku. Czy poprawnie jest de gustibus non disputandum est (z orzeczeniem na końcu), czy de gustibus non est disputandum (zmieniony szyk).

Serdecznie pozdrawiam
Barbara Rościszewska
wielka litera, ale nie odwieczna
9.11.2014
Witam,
skąd wzięła się reguła zaczynania zdań wielką literą? Można wyznaczyć jej wyraźny początek, czy był to proces bardziej rozbity w czasie?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... nie wie? - Rzecz jest niemożliwa. Znam dobrze drzewo naszego rodu; kazał je przed wielu laty sporządzić mój pradziadek, ten sam, co...
  • ... napastników złapał chłopaka za kołnierz i pociągnął do tyłu. Drugi kazał oddać walkmana i pieniądze. Obrabowany stracił 150 zł. *** O wpół...
  • ... chodzi i co u nich ksiądz mówił w niedzielę na kazaniu. Wychodząc, życzyła całemu autobusowi szczęść Boże, a do mnie krzyczała...

Encyklopedia PWN

teol. głoszenie i wyjaśnianie prawd wiary oraz zasad moralności;
mowa Jezusa z rozdziałów 5–7 Ewangelii Mateusza, zawierająca jego najistotniejsze nauki;
Kazań, Kazạń,
m. w Rosji, na l. brzegu Wołgi, przy ujściu do niej Kamienki;
rękopiśmienny zbiór kazań z pocz. XV w.; zachowany w Bibliotece Kapitulnej w Gnieźnie.
najstarszy zabytek pol. prozy;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego