kurzyć

Wielki słownik ortograficzny PWN

kurzyć kurzę, kurzą; kurz, kurz•cie
kurz -rzu; -rze, -rzów
kurzeń -enia; -eni a. -eniów a. kureń
kurzy (od: kura)

Słownik języka polskiego PWN

kurzyć
1. «podnosić tumany kurzu»
2. «o drobnym, gęstym śniegu niesionym wiatrem: sypać, prószyć, tworząc tumany»
3. pot. «palić papierosa lub fajkę»
kurzyć się
1. «o kurzu, pyle: wznosić się»
2. «o rzeczach, meblach, sprzętach: pokrywać się kurzem»
3. daw. «o dymie: wydzielać się»
4. daw. «o kłębach pary: wydzielać się»
kura
1. «ptak domowy»
2. «potrawa z tego ptaka»
3.  łow. «samica ptaków łownych»

• kurzy • kurzysko
kurz «pył powstały z piasku, ziemi, węgla itp.»
• kurzysko
kurzeń, kureń
1. «chata dymna lub lepianka na dawnej Ukrainie»
2. «w XVI–XVIII w.: oddział Kozaków pod wodzą atamana; też: obóz takiego oddziału»
3. «o oddziale armii Semena Petlury lub upowskiej partyzantki ukraińskiej»

• kurzeniowy, kureniowy

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

kurzelczy
6.03.2013
Dzień dobry,
spotkałam się ostatnio (w języku pisanym) z postacią przymiotnika kurzelczy w znaczeniu 'kurzy'. Internet poświadcza połączenia typu kurzelcze jaja, nogi, piersi. Domyślam się, że jest to forma gwarowa. O ile to możliwe, proszę o informacje o tym słowie, zwłaszcza o regionie, z którego pochodzi.
dwa imiesłowy
13.02.2015
Czy można konstruować zdania w ten sposób, że jeden imiesłów będzie przed orzeczeniem, a drugi po nim, np. „Trąbiąc, przemknęło, wzbijając kurz”?
Dlaczego odchudzić, a nie odgrubić?
24.06.2009
Witam,
zastanawia mnie, jaka jest geneza słowa odchudzać się. Przecież dosłownie znaczy to 'przestawać być chudym', skąd więc jednak wzięło się w polszczyźnie takie wyrażenie?
I w związku z tym, jakie jest jego przeciwieństwo? Odgrubiać się? Jak powiedzieć o osobie, która stara się przybrać kilogramy, a nie je zrzucić?
Pozdrawiam,
Andrzej Prusinowski

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... śmietnikami, które jak maciejkę czuć najmocniej o zachodzie. Gorejący czerwienią kurz, wzbity przez dzieciaki, opadał z wolna. Uciszała się wrzawa, wyraźniej...
  • ... Państwu stworzyć zdrowszy, bardziej przyjazny styl życia.

    Twój każdy oddech
    Kurz, roztocza, wirusy, dym papierosowy, bakterie i pyłki roślinne - te wszystkie...
  • ... do najbliższego krzaka. Jego ostre wyrostki były pokryte nalotem rdzy, kurzącej pod dotknięciem. Dotknął go, spodziewając się nie wiadomo czego. Ale...

Encyklopedia PWN

kurzeń
[ukr. < mong.],
hist.
kurzeń
[ukr. < mong.],
wiejska zagroda na Ukrainie.
Kurz
[kurc],
Kurtz, Johann Joseph Felix von, zw. Bernardon, ur. 22 II 1717, Wiedeń, zm. 20 II 1784, tamże,
aktor austriacki;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego