nie-ma

Wielki słownik ortograficzny PWN

nie ma (brak; nie posiada)
nie mieć (czegoś)

Słownik języka polskiego PWN

nie ma
1. «w połączeniu z nazwami czynności, stanów, cech tworzy zwroty oznaczające nieprzejawianie się, nieistnienie czegoś»
2. «w połączeniu z nazwami osób, przedmiotów tworzy zwroty oznaczające nieobecność w danym miejscu, nieistnienie»
3. «w połączeniu z określeniami czasu lub miejsca tworzy zwroty oznaczające brak czasu, miejsca, nieosiągnięcie danego punktu czasowego»
4. «tworzy wyrażenia oznaczające, że ktoś lub coś z pewnością nie istnieje»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Nie ma nic
23.06.2008
Dzień dobry,
moje pytanie dotyczy poniższego przykładul „X nie ma w swoim asortymencie niczego, co byście nie dostali gdzie indziej”. Wydaje mi się, że to zdanie zarówno w formie niczego, co, jak i niczego, czego jest niepoprawne i należy je przeredagować. Czy może w jakiś sposób da się je zapisać poprawnie, wykorzystując zwrot nie ma niczego...?
Nie ma nic – nie ma niczego
13.03.2017
Szanowni Państwo!

Czy wyraz nic odmienia się słabiej, mniej? Mówimy nie ma czegoś. Powinno być też nie ma niczego. A często słyszy się nie ma nic. Rozumiem, że to wariant skrócony. Jak go traktować, jako dopuszczalny, ale mniej staranny?

Drugie pytanie: czy opiniując poprawność, mogliby Państwo dodawać informację o tym, że dany wariant jest mniej lub bardziej staranny? To dodatkowa informacja, która pomoże wybrać, co warto/lepiej używać.

Pozdrawiam
Marcin Nowak
Nie ma komu posprzątać
9.12.2010
Spotykam się czasem z zupełnie obco dla mnie brzmiącą formą: nie ma komu, oznaczającą: 'nie ma nikogo, kto by...'. Bardzo proszę o wyjaśnienie, czy jest to forma poprawna. Czy mogę powiedzieć na przykład: „Posprzątać nie ma komu”, czy jednak muszę użyć sformułowania „Nie ma kto posprzątać”?
Dziękuję za odpowiedź.
Gabriela Niemiec

Ciekawostki

Mówimy „Kto nie ma w głowie, ten ma w nogach” , mając na myśli kogoś, kto o czymś zapomniał i musi z tego powodu wracać dokądś.
Mówimy „Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło”, mając na myśli to, że każda sytuacja, nawet niekorzystna, może obrócić się na naszą korzyść.
Mówimy „Nie ma dymu bez ognia”, mając na myśli to, że każda sytuacja lub zdarzenie, zwłaszcza złe i niekorzystne, mają jakąś przyczynę lub powód.
Mówimy „Gdzie kucharek sześć,tam nie ma co jeść”, mając na myśli to, że zbyt wiele osób wykonujących tę samą pracę przeszkadza sobie wzajemnie i nie wykonuje jej dobrze.
Mówimy „Bez pracy nie ma kołaczy”, mając na myśli to, że trzeba pracować, aby coś osiągnąć.
Mówimy „Nie ma róży bez kolców”, mając na myśli to, że wszystko ma swoje dobre i złe strony.
Mówimy „Na układy nie ma rady”, mając na myśli to, że człowiek bywa bezsilny wobec faktów od niego niezależnych, zwłaszcza spowodowanych przez osoby pozostające w jakichś układach.
Mówimy, często żartobliwie, „Co ma wisieć, nie utonie”, mając na myśli to, że człowiek nie uniknie swojego losu. Dobrze, bosmanie, niech pan uważa na siebie! — Nie bój się, co ma wisieć, nie utonie.
Mówimy „Dzieci i ryby głosu nie mają”, mając na myśli to, że dzieci obecne przy rozmowie dorosłych nie powinny się odzywać.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... cienie i smugi fotonów, których konstabl nie miał czym zaprotokołować.
    -
    Nie ma niczego takiego - powtórzył wyciągając podejrzliwie antenkę przed siebie.
    - Właśnie dlatego...
  • ... 100". Jak się pomylisz - leżysz. Znaczy, żeś frajer. A frajer nie ma w więzieniu lekkiego życia. Chyba, że jesteś znanym biznesmenem. Wówczas...
  • ... serce. Myślałam o ojcu, który czekał na mnie w Budapeszcie. Nie miałam szczęścia do matek.

    Z tysiąca dotarło nas do Bergen-Belsen...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego