niemy

Wielki słownik ortograficzny PWN

niemy; -mi: niemy świadek, ale: Sejm Niemy
niema (nieumiejąca mówić) -mej, -mą; -me, -mych

Słownik języka polskiego PWN

niemy II «osoba niemówiąca na skutek kalectwa»
• niema
film niemy «film, w którym nieobecne jest słowo mówione»
łabędź niemy «duży, śnieżnobiały ptak, o dziobie pomarańczowoczerwonym z naroślą u nasady»
niemy I
1. «niemogący mówić na skutek kalectwa»
2. «nieodzywający się»
3. «niemogący wydawać głosu»
4. «niewyrażony słowami»
5. «o głosce: niewymawiany»

• niemo

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

niemy
20.09.2005
Wyraz Niemcy oznaczał kiedyś u Słowian 'ludy, które nie mówią, są nieme'. Czy w słowie niemy można dopatrywać się znaczenia nie jeden z nas (nie my)?
wyrazy zakończone na h nieme
15.12.2004
Czy zasada nieodmieniania imion żeńskich zakończonych na ‑ah (h nieme) stosuje się też do takich nazw, jak: Jonah (imię męskie!), Tengah (wyspa), dilmah? Kategoryczność tej zasady bywa przecież dyskusyjna, por. „Norah Jones skradziono auto”, „Przyjaciółka Sarah Jessiki Parker...”. O wiele bardziej komunikatywne są: „Norze Jones...”, „Przyjaciółka Sary Jessiki Parker”.
Pozdrawiam – Michał Gniazdowski
wyłącznie nie ma
30.03.2010
Interesuje mnie niema. Z tego, co wiem, w przeszłości preferowano pisownię łączną, kiedy używano jej w znaczeniu: ‘nie pojawia się, nie występuje’, np.: „Niema głupich”, „Niema mowy”. Jak rozumiem, kiedy używamy ma w formie czasownika, musi on być pisany z nie rozdzielnie, np. „Jan nie ma w ręku pióra”. A zatem – należy raczej pisać łącznie czy rozdzielnie? Czy można pisać niema, nie naruszając zasad ortografii? A może taka forma jest preferowana dla wyrażenia ‘niewystępowania czegoś’?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... tą miłością, co zawsze trwa,
    Wiekuista, uroczysta jest zachłań twa,
    Niema brzegu szmat noclegu, co w próżnię pędzi,
    Nikt w tej...
  • ... ramiona spod kolorowej czapeczki, przypominającej żydowskie jarmułki, i tę jej niemą zachętę, kiedy z wolna zaczęła się rozbierać,
    a ja, tak...
  • ... będą mogły dobrze funkcjonować i papież nie będzie mówił.
    - Nawet
    niemy papież może kierować Kościołem. To nie problem. Tym razem jednak...

Encyklopedia PWN

łabędź niemy, Cygnus olor,
gatunek łabędzia;
sejm niemy 1717,
jednodniowy sejm obradujący 1 II 1717 w Warszawie;
groźnica niema, surukuku, Lachesis muta,
jadowity wąż z podrodziny grzechotników;

Synonimy

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego