odezwanie

Wielki słownik ortograficzny PWN

ode•zwanie; -ań
ode•zwać się -wę się, -wą się; -wij•cie się

Słownik języka polskiego PWN

odezwanie «powiedziane do kogoś słowo lub słowa»
odezwać sięodzywać się
1. «powiedzieć coś»
2. «dać się słyszeć»
3. «skontaktować się z kimś, zwykle pisemnie lub telefonicznie»
4. «o chorobach lub dolegliwościach: odnowić się»
5. karc. «zgłosić kolor lub bez atu i zamierzoną wysokość gry»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Przyjść to jeszcze przyjdzie
3.09.2013
Szanowni Państwo,
w mowie potocznej spotyka się konstrukcje typu: „Przyjść, to jeszcze przyjdzie – ale odezwać, to się wcale nie odezwie”. Jaki jest status składniowy bezokolicznika w takich wyrażeniach? Skąd się wzięły i czy można je uznać za poprawne, choćby w języku mówionym?
Z poważaniem,
Łukasz
ciebie czy Ciebie?
28.08.2002
Z powodów grzecznościowych piszemy Pan, Pani, Ty, Ciebie dużą literą, kiedy zwracamy się do kogoś w liście czy formularzu ankiety. Czy taka duża litera obowiązuje również np. w opowiadaniu, gdzie słowa są cytowane – jeden bohater kieruje je w dialogu do innego?
I druga sytuacja: czasem używa się drugiej osoby, nie mając na myśli bezpośrednio tego, do kogo się zwracamy, lecz „kogoś, kogokolwiek”. Na przykład o atmosferze panującej w jakiejś restauracji możemy pisać tak: „Wchodzisz, a tam nikt się do Ciebie nie odezwie, nikt na Ciebie nie zwróci uwagi, nawet menu Ci nie podadzą”. Mimo użycia drugiej osoby piszę w takim wypadku bardziej o sobie samym niż o adresacie słów (bo to ja tego doświadczyłem i o swoich, a nie jego doświadczeniach piszę). Jeśli więc zdecyduję się (w liście) na taki styl, to czy stosować wielką literę do każdego wystąpienia słowa ty niezależnie od tego, czy w danym wypadku oznacza ono adresata słów czy „mnie, kogoś, kogokolwiek”?
Dlaczego?
30.05.2012
O ile wiem (z filmów), Amerykanie na pytanie potrafią odpowiedzieć krótkim pytaniem „Why?”, czyli po prostu „Dlaczego?”, ale w znaczeniu 'Dlaczego pytasz?'. Zauważyłem, że w polskich książkach też czasem stosuje się taką formułę, pada np. pytanie „Napisałeś już ten raport?”, po czym odpowiedź brzmi „A dlaczego?”. Czy to nie jest zbyt posunięty skrót myślowy i czy nie powinno być „A dlaczego pytasz?” lub „A czemu cię to interesuje?” i tym podobne?

Ciekawostki

Mówimy „Uderz w stół, a nożyce się odezwą”, mając na myśli to, że osoby, które czują się winne, reagują nawet wtedy, gdy to, o czym mowa, nie odnosi się do nich.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Po cholerę
    brałeś tę marną forsę bez pytania, Kaziu?
    - Oddałbym... -
    odezwał się stłumionym
    głosem zagadnięty.
    - Słyszeliśmy - wzruszył ramionami Adam. Były
    ciężkie...
  • ... mężczyzna obiecuje, że zadzwoni. Denerwujemy się i czekamy, by wreszcie odezwał się w słuchawce ten jedyny głos. Jeśli nie dzowni, same...
  • ... się zwidziało.
    - Na własne oczy widziałam.
    -Myśmy też stąd spostrzegli -
    odezwała się pani Lichoniowa. Baszta cała jasna była, jakby się błyskało...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!