państwo

Wielki słownik ortograficzny PWN

pań•stwo (osoby; skrót: pp.) -wa, B.= D., Ms. -wu: państwo Kowalscy
pań•stwo (kraj) -wa, B.= M., Ms. -wie; państw: państwo polskie
jaśnie pań•stwo (zwrot grzecznościowy) jaśnie pań•stwa
miasto-pań•stwo miasta-pań•stwa
Pań•stwo i Prawo (czasopismo) Państwa i Prawa
Pań•stwo Środ•ka (= Chiny) Pań•stwa Środ•ka, Pań•stwie Środ•ka

Słownik języka polskiego PWN

miasto-państwo
1. «w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa»
2. «w średniowieczu, zwłaszcza w Italii: silne ekonomicznie miasto, mające charakter niezależnej republiki»
państwo I
1. «mężczyzna i kobieta jako para małżeńska»
2. «towarzystwo złożone z osób obu płci»
3. daw. «pan i pani jako gospodarze, chlebodawcy w stosunku do służby»
państwo II «zorganizowana politycznie społeczność zamieszkująca określone terytorium, mająca swój rząd i swoje prawa»
• państwowy • państewko
państwo buforowe «niewielkie państwo położone między rywalizującymi ze sobą mocarstwami, zmniejszające możliwość konfliktów między nimi»
państwo konstytucyjne «państwo, którego rządy oparte są na konstytucji»
państwo kościelne «terytorium będące pod państwowym zwierzchnictwem papieża»
państwo lenne «w feudalizmie: państwo mające ograniczoną suwerenność na rzecz innego państwa»
państwo młodzi «kobieta i mężczyzna w dniu swojego ślubu»
państwo niezaangażowane «państwo nienależące do żadnego bloku politycznego»
państwo opiekuńcze «państwo, w którym jest szczególnie rozwinięty system opieki socjalnej»
państwo policyjne «państwo, w którym rząd drastycznie ogranicza swobody obywateli poprzez działania policji i innych służb»
państwo prawa «państwo, w którym są przestrzegane prawa»
państwo unitarne «państwo, którego jednostki administracyjne i terytorialne podporządkowane są organom centralnym i nie mają autonomii»
Wielmożny Pan, Wielmożna Pani, Wielmożni Państwo «wyrażenia grzecznościowe dodawane przed nazwiskiem adresata listu lub przesyłki»
głowa państwa «osoba zajmująca najwyższe stanowisko w państwie»
granica państwa «powierzchnia pionowa przechodząca przez linię graniczną wyznaczoną na powierzchni ziemi, oddzielająca terytorium jednego państwa od innych państw»
Rada Państwa «w Polsce Ludowej: kolegialny, naczelny organ władzy państwowej wybierany przez sejm spośród posłów»
skarb państwa
1. «państwo jako podmiot stosunków prawnych, reprezentujący tę część własności państwowej, która nie pozostaje we władaniu innych państwowych osób prawnych»
2. «ogół zasobów finansowych państwa»
szef państwa «osoba stojąca na czele państwa»
teoria państwa i prawa «dyscyplina prawnicza zajmująca się podstawowymi zagadnieniami państwa i prawa»
terytorium państwowe, terytorium państwa «obszar podległy suwerennej władzy państwa»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

Państwo słuchają” czy „Państwo słuchacie”?
22.11.2006
Witam!
Osoby prowadzące audycje radiowe mówią: „Państwo słuchają, jak opowiadam...”, „Państwo piszą do mnie listy...”. Skąd pochodzi takie zastosowanie czasowników słuchają, piszą (3 os. l. mn.) w odniesieniu do 2 os.? Bardziej poprawna wydaje się forma: „Państwo piszecie do mnie listy”. Która forma jest poprawna?
Dziękuję i pozdrawiam
Ewa Krot
Państwo mówią
4.10.2017
Czy dopuszczalna jest forma Państwo robicie, mówicie?
Państwo będą” czy „Państwo będziecie”?
13.11.2010
Witam serdecznie,
chciałabym zapytać, czy formę grzecznościową państwo łączymy bezwzględnie z trzecią osobą liczby mnogiej, np. „Czy państwo będą?”? Czy możemy połączyć ją z drugą osobą liczby mnogiej, jak „Czy państwo będziecie?”?
Z góry dziękuję za odpowiedź,
Felicyta

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... temat wystąpienia premiera w telewizji publicznej
    Między prywatą a interesem
    państwa

    Czy premier może występować w publicznej telewizji, by bronić się...
  • ... zapowiada, że dołoży starań, by podziemna kolejka dostała z budżetu państwa 150 mln zł. Dziś w Senacie debata m.in. o...
  • ... Nafty Michał Frąckowiak powiedział, że obie oferty są porównywalne.
    (PAP)



    Państwo pomoże eksporterom

    W tym roku państwo dofinansuje kredyty eksportowe do...

Encyklopedia PWN

wieloznaczny termin odnoszący się do: 1) struktury organizacyjnej społeczeństwa, porządkującej za pomocą aparatu administracyjnego działania jednostek i grup na podstawie norm przez siebie ustalanych; 2) organizacji grupy społecznej zajmującej pewne terytorium z władzą suwerenną na czele, związku politycznego, w którym władza prawomocna korzysta ze „środków panowania nad ludźmi” (M. Weber), lub „korporacji terytorialnej wyposażonej w bezpośrednią, samorodną władzę zwierzchniczą” oraz osobowość prawną (G. Jellinek). W obu ujęciach, podobnie jak w tym, w którym eksponuje się „gwarancyjny” charakter państwa, jako 3) struktury powołanej do ochrony uprawnień jednostek, odróżnia się państwo od społeczeństwa; inne znaczenie mają określenia państwa jako 4) „aktualizacji idei etycznej” (G.W.F. Hegel) lub 5) porządku prawnego, będącego strukturą normatywną, której organami są zarówno instytucje władcze, jak i obywatele (H. Kelsen).
w dawnej Polsce określenie wielkich magnackich dóbr ziemskich, zorganizowanych na wzór udzielnego państwa.
model państwa, w którym sprawowanie władzy, funkcjonowanie organów publicznych oraz wszelka działalność polityczna są ograniczone i podporządkowane chronionemu przez mechanizmy ustrojowe prawu.
Państwo Kościelne, łac. Patrimonium Sancti Petri,
średniowieczne państwo w środkowych Włoszech, na którego czele stał papież, sprawując władzę monarszą.
państwo dobrobytu, państwo opiekuńcze, ang. welfare state Wymowa,
państwo stawiające sobie za cel zabezpieczenie obywateli przed ryzykiem wiążącym się z działaniem gospodarki rynkowej, przede wszystkim z ryzykiem utraty pracy, zdrowia, a także przed ryzykiem wiążącym się ze starością; także zespół instytucji państwowychdostarczających obywatelom świadczeń i usług społecznych.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!