prawiek

Wielki słownik ortograficzny PWN

prawiek -ku, -kiem; -ków

Słownik języka polskiego PWN

prawiek «dawny wiek, odwieczne czasy»
• prawieczny, prawiekowy

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

elfy i elfowie
4.02.2002
Moje pytanie dotyczy mianownika i biernika l. mn. rzeczownika elf. We wszelkich słownikach jako poprawna sugerowana jest końcówka -y (a więc elfy). Tymczasem Marek Gumkowski w jednym z wydań Władcy Pierścieni J. R. R. Tolkiena wprowadził formę elfowie, tak to motywując:
Wspomnieć także należy o modyfikacji innego rodzaju: rzeczownikowi elf w mianowniku i bierniku liczby mnogiej nadawana jest tu męskoosobowa forma elfowie, nie figurująca w słownikach języka polskiego. Odważono się na takie odstępstwo od językowych prawideł zarówno dlatego, że w odniesieniu do postaci określanych tym mianem są tu zawsze stosowane formy gramatyczne przynależne istotom ludzkim (a więc oni, nie one; zrobili, nie zrobiły), jak i z chęci naśladowania w tej mierze decyzji autora, używającego nieprawidłowej w angielszczyźnie formy liczby mnogiej elves (zamiast elfs) i toczącego o to zażarte boje ze skrupulatną korektą. Tolkien chciał w ten sposób odświeżyć sens słowa, które - jak pisał - "z biegiem czasu skarlało i dziś kojarzy się raczej z fantastycznymi duszkami". W polskim przekładzie forma elfy została pozostawiona wyłącznie w kilku miejscach jako zbiorowe określenie ludu czy też szczepu (np. Elfy Szare, Elfy Leśne - ale już: Elfowie Wysokiego Rodu). Podobnie, choć w sposób nie tak konsekwentny, wprowadzone zostały, jako oboczne, formy krasnoludy i krasnoludowie.
Swego czasu temat ten wzbudził żywą wymianę zdań na "Forum dyskusyjnym miłośników twórczości J.R.R. Tolkiena". Tu chciałbym spytać, co Państwo sądzą na temat takiej innowacji językowej, jej zasadności i poprawności. Czy da się tu w ogóle jednoznacznie rozstrzygnąć problem, czy też wybór jednej z form jest li tylko kwestią gustu użytkowników języka?

Z tolkienowskim pozdrowieniem,
Ruginwaldus
najdłuższe słowo
15.03.2013
Jaki polski wyraz jest najdłuższy? Z ilu liter się składa?

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... 1993. Drugie wydanie Podróży ludzi Księgi zostało zmienione przez autorkę.

    PRAWIEK I INNE CZASY
    autorka: Olga Tokarczuk
    wydanie I
    format:12...
  • ... z fantasmagorią, snem i legendą - rekomenduje Wiesław Kot, publicysta "Wprost". "Prawiek i inne czasy" Olgi Tokarczuk był najpopularniejszą książką w ubiegłym...
  • ... się wiatr i zaczął sypać śnieg.
    Ruta podeszła do granicy
    Prawieku, odwróciła się, stanęła twarzą do północy i odnalazła w sobie...
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego