stary druk

Porady językowe

różności
7.09.2001
Droga Redakcji,
Zachęcona dotychczasową współpracą pozwolę sobie wysłać kolejne pytania:

1. Często słysze w kościele w czasie mszy św. zwrot: wysłuchaj nasze prośby. Coś mi wtedy "zgrzyta", bo wydaje mi się, że poprawna wersja powinna być w bierniku, tzn. wysłuchaj naszych próśb. Która wersja jest właściwa?

2. "Ktoś z branży" (bibliotekarskiej) powiedział mi, ze forma starodruki jest niewłaściwa (potoczna), i poprawnie powinno być: stare druki. Czy to prawda?

3. Czy jest różnica znaczeniowa pomiędzy stiukiem a sztukaterią. W dostępnych mi słownikach nie udało mi się znaleźć jednoznacznej odpowiedzi (chodzi mi konkretnie o określenie "takiego coś" z gipsu na suficie lub ozdobnej listwy biegnacej pod sufitem dookoła ścian). Czy należy to nazwać stiukiem, czy sztukaterią? Jeżeli pytanie wykracza poza zakres porad świadczonych przez Państwa, prosze zignorować.

4. Wprawdzie pytanie dotyczy łaciny, ale "zadomowionej" w naszym języku. Czy poprawnie jest de gustibus non disputandum est (z orzeczeniem na końcu), czy de gustibus non est disputandum (zmieniony szyk).

Serdecznie pozdrawiam
Barbara Rościszewska
Rynek Główny w Krakowie (dopuszczalnie, wyjątkowo: Rynek, Rynek krakowski, krakowski Rynek)
9.05.2017
Chciałam zapytać, który zapis jest poprawny:
  1. krakowski rynek
  2. Krakowski Rynek
  3. krakowski Rynek,

a może kolejność ma być odwrotna – najpierw rynek, a potem krakowski.
Dodam, że nie chodzi mi o jakiś konkretny adres typu Kraków, Rynek 6.

Dziękuję
Góra Kalwaria jednak osobno
10.10.2014
Dlaczego nazwę miasta Góra Kalwaria pisze się tak, jak się pisze? Mamy tu dwa człony rzeczownikowe. Pierwszy z tych członów nie należy do trójki wyjątków, która zezwala na pisownię bez dywizu, to jest: Kolonia, Osada, Osiedle. Czyli chyba powinno być Góra-Kalwaria. A jednak słownik, bynajmniej nie jakiś stary, twierdzi inaczej.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... wyprawy należało przeglądanie katalogów i wynotowywanie poloników dla centralnego katalogu starych druków Biblioteki Narodowej. Eksplorację przeprowadzono głównie w bibliotekach rzymskich: Vallicelliana, Angelica...
  • ... lekko ściemniałych papierów. Podniesiona kreska brwi. - To z Syberii... Magia starych druków; lekko odsłoniłem kartkę, drobny zapis: "Pięknie i smutno wygląda las...
  • ... pogłębienia znajomości problematyki z zakresu służby informacyjnej (Częstochowa, Kielce, Toruń), starych druków (Kraków), zbiorów specjalnych (Warszawa), opracowania wydawnictw ciągłych (Warszawa), UKD (Sieradz...

Encyklopedia PWN

stary druk, starodruk,
druk wydany do 1800 włącznie (tzn. także inkunabuły);
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego